Trong văn bản vừa gửi đến tỉnh Đắk Lắk, Bộ Xây dựng đề nghị Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND tỉnh quan tâm, chỉ đạo các cơ quan liên quan đẩy nhanh giải phóng mặt bằng các hạng mục còn lại thuộc hai dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam đi qua địa bàn.
Theo Bộ Xây dựng, hai dự án Quy Nhơn - Chí Thạnh và Chí Thạnh - Vân Phong đang được chỉ đạo thi công quyết liệt, mục tiêu đưa tuyến chính vào khai thác trong tháng 4. Tuy nhiên, một số vướng mắc về mặt bằng, dù không lớn, lại ảnh hưởng trực tiếp đến phương án tổ chức giao thông khi vận hành.
Vướng mặt bằng, khó tổ chức giao thông
Tại dự án Quy Nhơn - Chí Thạnh, hồ sơ giải phóng mặt bằng đường gom bổ sung phía Nam hầm Cù Mông và đường dẫn hầm chui tại Km26+980 đã bàn giao cho xã Xuân Lộc. Tuy nhiên, đến nay địa phương vẫn chưa ban hành quyết định thu hồi đất.
Ngoài ra, một cột điện 22kV trên tuyến hoàn trả Quốc lộ 1A chưa được di dời. Một hộ dân tại Km26+800 cũng cản trở thi công hạng mục hàng rào tuyến chính do chưa đồng thuận phương án bồi thường.
Những tồn tại này khiến phương án tổ chức giao thông không thể thực hiện đồng bộ. Đoạn từ Nam hầm Cù Mông không thể đi thẳng vào cao tốc mà phải vòng ra Quốc lộ 1, sau đó mới nhập vào tuyến tại nút giao Km32+533.
Đối với dự án Chí Thạnh - Vân Phong, khó khăn lớn phát sinh sau đợt mưa lũ lịch sử tại miền Trung năm 2025. Đoạn Km10+740 - Km11+360 bị sụt trượt, buộc phải điều chỉnh thiết kế, phát sinh thêm khối lượng giải phóng mặt bằng để xử lý mái taluy.
Dù hồ sơ đã bàn giao cho các xã Ô Loan và Tuy An Bắc, đến nay mặt bằng khu vực này vẫn chưa được bàn giao đầy đủ. Điều này khiến việc xử lý sụt trượt không thể triển khai theo thiết kế điều chỉnh, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn khi đưa tuyến vào khai thác.
Để kịp tiến độ, Bộ Xây dựng đề nghị địa phương hoàn tất công tác giải phóng mặt bằng trước ngày 20-4.
Bốn dự án nút thắt vẫn chưa hoàn thành
Hiện tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã thông xe kỹ thuật đến Quảng Ngãi. Tuy nhiên, để nối thông toàn tuyến vào TP.HCM vẫn còn bốn dự án thành phần chưa hoàn thành, gồm: Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh và Chí Thạnh - Vân Phong, với tổng chiều dài khoảng 268 km.
Đây là nút thắt cuối cùng của tuyến qua miền Trung. Các dự án này từng được đặt mục tiêu hoàn thành trong năm 2025 nhưng đã nhiều lần trễ hẹn. Gần nhất, mốc 15-4 được yêu cầu đưa vào khai thác nhưng đến nay vẫn chưa có đoạn nào vận hành.
Tín hiệu tích cực là Cục Đường bộ đã phê duyệt phương án tổ chức giao thông cho hai đoạn Quảng Ngãi - Hoài Nhơn và Quy Nhơn - Chí Thạnh. Đây được xem là bước cuối trước khi khai thác.
Theo đó, hai đoạn này có khả năng kịp thông xe dịp 30-4. Trong khi đó, hai dự án còn lại vẫn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là đoạn Chí Thạnh - Vân Phong chưa hoàn thành tuyến chính.
Ban Quản lý dự án 85 cho biết, nhanh nhất đến ngày 30-4 dự án này mới có thể đưa vào khai thác.
Nguyên nhân chính là các quy định về an toàn giao thông hiện được siết chặt. Các dự án phải hoàn tất đầy đủ hạng mục an toàn, thủ tục nghiệm thu, bàn giao mới được vận hành. Cách làm vừa khai thác, vừa hoàn thiện trước đây không còn được áp dụng.
Bên cạnh đó, một số đoạn đi qua khu vực địa chất phức tạp, cần thời gian gia tải để đảm bảo ổn định nền đường. Hiện vẫn còn khoảng 8 km cuối đang thi công, trong khi giá vật liệu xây dựng tăng cao, gây thêm áp lực cho nhà thầu.
Phấn đấu hoàn thành trong tháng 4
Ông Nguyễn Thế Minh, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng, thừa nhận các dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam qua miền Trung thi công chậm.
Bộ đang đặt mục tiêu giữa tháng 4-2026, các đoạn từ Quảng Ngãi đến phía Nam hầm Cù Mông sẽ được đưa vào khai thác. Những đoạn còn lại sẽ hoàn thành trong tháng 4, kịp phục vụ nhu cầu đi lại của người dân dịp cao điểm 30-4.
Để đáp ứng tiến độ, vừa qua Hội đồng đồng kiểm tra Nhà nước về công tác nghiệm thu công trình xây dựng cũng đã chấp thuận kết quả nghiệm thu hoàn thành có điều kiện đối với cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn. Các đoạn còn lại đang hoàn thành thủ tục.
