Chiều 25-5, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô.
Cuộc làm việc nhằm khẩn trương triển khai các chỉ đạo theo thông báo 64 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.
Thông báo 64 đã nêu rõ, bên cạnh nhà ở để bán, phải ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.
Chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, làm trước, làm điểm
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu rõ, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản, làm thay đổi tư duy về phát triển thị trường nhà ở trong giai đoạn tới.
Theo Thủ tướng, việc lựa chọn Thủ đô Hà Nội - một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước - để bàn sâu, bàn kỹ, làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách nhanh, đồng bộ. Đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra các đô thị lớn khác và các vùng kinh tế trọng điểm.
Tuy nhiên, Thủ tướng nêu rõ, phải thẳng thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, đặc biệt là thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế.
Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư.
Nhận định đây là những vấn đề không thể giải quyết trong một sớm một chiều nhưng phải bắt tay vào làm ngay, làm quyết liệt, không thể trì hoãn, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh một số quan điểm chỉ đạo lớn.
Theo đó, phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân.
"Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà sẽ giảm rất nhiều", Thủ tướng nói.
Tiếp theo, Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch. Doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.
Ngoài ra, phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị. Ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.
Mặt khác, huy động đa dạng nguồn lực, tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.
Song song đó, kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả. Kiểm soát chặt chẽ các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên, kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Khởi công một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6
Với UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô Hà Nội được định hướng phát triển "các khu đô thị đa mục tiêu", Luật Thủ đô cũng đã trao quyền cho Hà Nội được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới.
Do đó, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất; quy hoạch đô thị và nông thôn; quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 6.
Thủ tướng nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.
Thủ tướng cũng yêu cầu Hà Nội chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng, đáp ứng nhu cầu của người dân; phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6.
Cạnh đó, xây dựng kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7.
Tập trung sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản trình Quốc hội
Với Bộ Xây dựng, Thủ tướng nêu rõ phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê; để các địa phương phát triển và Bộ tiến hành kiểm tra, giám sát.
Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, lâu dài; thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách phải đi trước, Thủ tướng lưu ý nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: Nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách.
Thủ tướng cũng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15-20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỉ lệ nhất định để xây nhà cho thuê… Cùng với đó, đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia, đồng thời có hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia.
Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu xác định các giải pháp đột phá về thủ tục đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn".
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ ngành, cơ quan, liên quan tập trung cao độ cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản; khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, chính sách, để báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 sẽ diễn ra vào tháng 10 tới đây.
Cùng với đó, Bộ Xây dựng chủ động phối hợp với các địa phương, trước hết là Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7.
Tài sản của bộ, ngành không sử dụng hiệu quả thì bàn giao cho Hà Nội
Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê, hoàn thành trong tháng 6.
Cùng với đó, phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành và các địa phương rà soát tổng thể tài sản công, quỹ nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước; đề xuất cơ chế khai thác, quản lý, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7.
Thủ tướng lưu ý, tài sản của các bộ ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hướng dẫn cơ chế ưu đãi tài chính, thuế với dự án nhà ở cho thuê dài hạn, tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn; hoàn thành trong tháng 7.
Thủ tướng yêu cầu NHNN chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7. Trường hợp cần thiết, nghiên cứu cơ chế tái cấp vốn hoặc cơ chế linh hoạt về hạn mức tín dụng cho các ngân hàng thương mại.
Thủ tướng cũng đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp với Hà Nội về quỹ đất và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang. Các địa phương có đô thị lớn chủ động nghiên cứu kinh nghiệm của Hà Nội để sớm nhân rộng mô hình, triển khai ở các địa phương.
