Nếu mắc hội chứng ruột kích thích, bạn có thể đã quen với các triệu chứng khó chịu như chuột rút, đầy hơi, chướng bụng và tiêu chảy. Nghiên cứu mới cho thấy tần suất ăn uống trong ngày ảnh hưởng lớn đến mức độ nghiêm trọng của bệnh.
Phát hiện từ nghiên cứu
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Public Health đã khảo sát 204 người mắc IBS tại Ả Rập Xê Út. Các tình nguyện viên hoàn thành bảng hỏi về chẩn đoán, thói quen ăn uống, kinh tế xã hội và mức độ nghiêm trọng của triệu chứng. Khoảng 86% người tham gia là nữ giới, đối tượng có nguy cơ mắc IBS cao gấp đôi nam giới.
Sau khi phân tích, các nhà nghiên cứu thấy việc ăn vặt thường xuyên liên quan đến mức độ triệu chứng thấp hơn. Khoảng 20% người tham gia không ăn theo lịch trình và 30% thường xuyên bỏ bữa sáng.
Bác sĩ Adrienna Jirik, chuyên gia tiêu hóa tại Bệnh viện Cleveland Clinic, cho biết đây là nghiên cứu đầu tiên cho thấy ăn uống đều đặn và ăn vặt thường xuyên có thể làm giảm triệu chứng IBS.
Tại sao ăn vặt có lợi cho người bệnh?
Bác sĩ Supriya Rao, chuyên gia tiêu hóa tại Bệnh viện Lowell General, cho rằng ăn nhiều bữa nhỏ giúp giảm áp lực lên hệ tiêu hóa so với bữa ăn lớn.
Bác sĩ Rao nói: "Những bữa ăn lớn có thể kích hoạt các cơn co thắt ruột mạnh hơn và gây nhạy cảm ở người bệnh IBS". Việc ăn nhiều bữa nhỏ giúp giảm các phản ứng đó, giảm đầy hơi và ổn định nhu động ruột.
Chuyên gia dinh dưỡng Yi Min Teo giải thích thêm, kích thước và tần suất bữa ăn ảnh hưởng đến trục não-ruột. Đây là mối liên hệ liên tục giữa não bộ và hệ tiêu hóa, giúp nhận biết cơn đói hoặc gây khó chịu dạ dày khi lo lắng.
Người mắc IBS thường có trục não-ruột nhạy cảm hơn, khiến họ cảm nhận quá trình tiêu hóa bình thường một cách mạnh mẽ. "Chia nhỏ thức ăn giúp giảm sự căng giãn và áp lực gây đau bụng hoặc cảm giác muốn đi vệ sinh gấp", chuyên gia Teo chia sẻ.
Tuy nhiên, nghiên cứu này còn hạn chế khi chưa chỉ rõ loại IBS của người tham gia. Dữ liệu dựa trên thói quen tự báo cáo nên chỉ chứng minh mối liên hệ, chưa khẳng định quan hệ nhân quả.
Lời khuyên từ chuyên gia
Các chuyên gia đồng ý bạn có thể thử ăn nhiều bữa nhỏ để kiểm soát hội chứng ruột kích thích, nhất là khi triệu chứng vẫn nặng dù đã ăn ba bữa chính. Bạn nên duy trì lịch ăn đều đặn và tránh bỏ bữa. Theo chuyên gia Dahlia Marin, thói quen ăn uống điều độ giúp điều hòa trục ruột-não, yếu tố quan trọng kiểm soát tình trạng quá mẫn cảm.
Bà Marin khuyên người bệnh nên nhai chậm, kỹ hoặc chọn thực phẩm kết cấu mềm. Nghiên cứu cho thấy khó khăn khi nhai có liên quan đến triệu chứng nặng hơn. Việc nhai không kỹ ảnh hưởng tiêu cực đến quá trình tiêu hóa.
Về chế độ ăn, bác sĩ Jirik khuyến cáo nên tránh thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm gây đầy hơi như bắp cải, đậu, đồ chiên rán. Ngoài ra, cần hạn chế rau sống, thực phẩm chứa nhiều lactose và đồ ngọt.
Bác sĩ Rao nhận định không có lịch trình lý tưởng cho tất cả mọi người. Cách tiếp cận thực tế là ăn đúng giờ, tránh bữa ăn lớn, ghi nhật ký ăn uống và mang theo món ăn nhẹ phù hợp.
