Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Iran cảnh báo đáp trả mạnh nếu Mỹ vi phạm thỏa thuận
Ngày 16-6, ông Ebrahim Azizi - Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran - cảnh báo Mỹ sẽ phải đối mặt “phản ứng nghiền nát” nếu vi phạm biên bản ghi nhớ (MOU) dự kiến được ký chính thức vào ngày 19-6.
“Iran đã buộc Mỹ phải thay đổi tính toán chiến lược. Washington phải ngồi vào bàn đàm phán theo các điều kiện của Tehran” - ông Azizi viết trên mạng xã hội X.
Ông cho rằng Mỹ cần chứng minh cam kết của mình bằng việc chấm dứt cuộc chiến tại Lebanon và tuân thủ đầy đủ các điều khoản trong thỏa thuận.
“Kỷ nguyên áp đặt đơn phương đối với người Iran đã kết thúc” - ông Azizi nhấn mạnh.
Trong diễn biến liên quan, quân đội Iran cáo buộc Israel đã vi phạm lệnh ngừng bắn tại miền Nam Lebanon 84 lần kể từ khi thỏa thuận Mỹ - Iran được công bố hôm 15-6.
Trong tuyên bố được truyền thông nhà nước Iran đăng tải, quân đội nước này cảnh báo Israel “sẽ phải đối mặt phản ứng cứng rắn” nếu tiếp tục các hành động mà Tehran mô tả là “tội ác và các cuộc thảm sát nhằm vào người dân Lebanon”.
Giáo hoàng Leo XIV hy vọng chiến sự Mỹ-Israel và Iran thực sự chấm dứt
Giáo hoàng Leo XIV đã hoan nghênh thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời nói rằng ông “tạ ơn Chúa” khi hai bên dự kiến chính thức hóa thỏa thuận vào ngày 19-6.
Người đứng đầu Giáo hội Công giáo cho biết ông hy vọng thỏa thuận sẽ giúp chấm dứt xung đột một cách lâu dài, theo kênh Al Jazeera.
“Vẫn còn một số vấn đề cần được giải quyết, nhưng đối thoại và đàm phán luôn là con đường tốt hơn thay vì quay trở lại chiến tranh” - Giáo hoàng Leo XIV chia sẻ.
“Tôi hy vọng đây thực sự là giải pháp cho cuộc chiến, rằng chiến tranh thực sự đã kết thúc và chúng ta có thể tiến về phía trước” - Giáo hoàng nói thêm.
Thủ tướng Đức: Hòa bình Mỹ-Iran phải được duy trì
Ngày 16-6, Thủ tướng Đức Friedrich Merz nhấn mạnh rằng thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran cần được duy trì lâu dài sau khi hai bên đạt được đồng thuận chấm dứt xung đột.
“Thỏa thuận hòa bình đã đạt được giờ đây phải được giữ vững” - ông Merz viết trên mạng xã hội X, đồng thời cho biết các nước thuộc Nhóm G7 (nhóm 7 nền kinh tế tiên tiến trên thế giới) có chung quan điểm về vấn đề này.
Theo nhà lãnh đạo Đức, thỏa thuận Mỹ - Iran mở ra cơ hội quan trọng cho sự ổn định của khu vực Trung Đông cũng như nền kinh tế toàn cầu.
Trước đó, ông Merz cho biết Đức đã điều các tàu rà phá thủy lôi tới khu vực nhằm chuẩn bị cho việc eo biển Hormuz được mở cửa hoàn toàn trở lại, trong bối cảnh hoạt động hàng hải qua tuyến vận tải năng lượng chiến lược này được kỳ vọng sẽ sớm bình thường hóa.
Anh cảnh báo thủy lôi vẫn đe dọa hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz
Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) mới đây cho biết lưu lượng tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn thấp đáng kể, bất chấp những nỗ lực khôi phục hoạt động hàng hải sau thỏa thuận Mỹ - Iran.
Trong bản cập nhật ngày 16-6, cơ quan do Hải quân Hoàng gia Anh dẫn dắt cảnh báo nguy cơ từ thủy lôi tại và gần các tuyến hàng hải thông thường đi qua eo biển Hormuz vẫn hiện hữu. Tình trạng gây nhiễu hệ thống định vị vệ tinh cũng tiếp tục diễn ra thường xuyên.
UKMTO khuyến cáo các tàu hoạt động trong khu vực phải “hết sức thận trọng” khi di chuyển. Theo cơ quan này, nhiều tàu thương mại vẫn lựa chọn hành trình phía nam qua vùng lãnh hải Oman thay vì tuyến đường thông thường.
Cơ quan hàng hải Anh cũng cho biết 1 tàu chở container và 1 tàu chở dầu đã báo cáo bị một xuồng nhỏ có vũ trang tiếp cận hôm 16-6, tại khu vực cách bờ biển Yemen từ 11 đến 14 hải lý (khoảng 20-25 km).
Trong khi đó, Pháp và Anh, hai nước không triển khai lực lượng quân sự trong thời gian xung đột, thông báo sẽ dẫn đầu một sứ mệnh quốc tế nhằm điều phối việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới.
Giá dầu giảm mạnh sau thỏa thuận Mỹ-Iran, thị trường bớt lo ngại về Hormuz
Giá dầu thế giới giảm xuống dưới ngưỡng 80 USD/thùng trong ngày 16-6 khi giới đầu tư lạc quan về việc eo biển Hormuz sắp được mở cửa trở lại, qua đó giảm bớt áp lực lạm phát đối với kinh tế toàn cầu.
Đà giảm mạnh hơn sau khi báo The Wall Street Journal đưa tin Washington có thể nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu thô Iran trong khuôn khổ thỏa thuận chấm dứt xung đột tại Trung Đông. Động thái này sẽ cho phép Tehran nhanh chóng nối lại hoạt động xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu tinh chế.
Kết thúc phiên giao dịch ngày 16-6, dầu Brent giảm 5,1%, xuống còn 78,96 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô ngọt nhẹ (WTI) của Mỹ giảm 5,8%, còn 76,05 USD/thùng.
Các chuyên gia năng lượng và doanh nghiệp vận tải biển cảnh báo quá trình khôi phục hoạt động bình thường tại eo biển Hormuz sau giai đoạn gián đoạn nghiêm trọng sẽ cần thêm thời gian.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng thị trường đang đánh giá tình hình đã cải thiện đáng kể so với kịch bản xấu nhất là giao tranh kéo dài và chưa có lộ trình rõ ràng cho việc mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.
