Tình hình Trung Đông ngày qua có nhiều diễn biến nổi bật. Trong bối cảnh cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran bế tắc, nguy cơ các bên nối lại các hoạt động chiến đấu ngày càng gia tăng. Tại mặt trận Lebanon, Israel, Hezbollah tiếp tục giao tranh dữ dội.
Nguy cơ Mỹ, Iran nối lại hoạt động chiến đấu
Ngày 2-5, Kênh 12 của Israel đưa tin rằng Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel Eyal Zamir đang tăng cường liên lạc với Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) Brad Cooper về các bước đi quân sự tiềm năng chống lại Iran.
Theo Kênh 12, ông Zamir gần đây đã có những cuộc “liên lạc sâu rộng” với ông Cooper để phối hợp hành động quân sự có thể xảy ra.
Kênh 12 cho biết thêm rằng quân đội Israel đang chuẩn bị cho khả năng một cuộc tấn công mới, với các đánh giá cho thấy cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm mạng lưới năng lượng và đường sá, có thể là mục tiêu. Đồng thời, lực lượng Israel tiếp tục tăng cường khả năng phòng thủ trong khi duy trì mức độ cảnh giác cao để đề phòng bất kỳ diễn biến nào có thể dẫn đến một vòng giao tranh khác.
Kênh truyền hình này cũng đưa tin rằng Mỹ đang xem xét lựa chọn thực hiện một cuộc tấn công hạn chế bên trong Iran nhằm thúc đẩy nước này đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân, mặc dù chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra về thời điểm hoặc bản chất của động thái này.
Bên cạnh đó, Kênh 12 cho hay sự phối hợp giữa Mỹ và Israel có thể bao gồm việc giám sát các nỗ lực của Iran trong việc khôi phục các cơ sở của mình, với các cuộc tấn công tiềm năng trong tương lai có thể nhắm vào các địa điểm như các cơ sở năng lượng, nhà máy thép và các mỏ dầu khí.
Israel, Mỹ chưa lên tiếng về thông tin trên.
Trước đó, Tướng Mohammad Jafar Asadi - Phó phụ trách thanh tra của Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran - nói rằng "một cuộc xung đột mới giữa Iran và Mỹ rất có thể sẽ xảy ra", theo hãng thông tấn Fars.
"Bằng chứng cho thấy Mỹ không cam kết thực hiện bất kỳ lời hứa hay thỏa thuận nào" - ông Asadi nói.
Ông Asadi nhấn mạnh rằng lực lượng vũ trang nước này đang ở trạng thái sẵn sàng hoàn toàn, theo hãng thông tấn WANA.
“Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng đối phó mọi hành động thù địch. Không chỉ lực lượng vũ trang và người dân, mà ngay cả các nhóm chính trị từng có bất đồng cũng đã đạt được nhận thức chung về việc duy trì sự toàn vẹn. Sự đoàn kết này là lá bài chiến thắng của chúng ta, vì vậy chúng ta không lo ngại việc Mỹ muốn tấn công lần nữa” - vị tướng Iran nói thêm.
Những động thái trên diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông không hài lòng với đề xuất ngừng bắn mới nhất của Iran, và rằng Tehran đang yêu cầu những điều ông không thể đồng ý.
Iran sắp thông qua kế hoạch 12 điểm quản lý eo biển Hormuz
Đài truyền hình nhà nước Iran Press TV đưa tin ngày 2-5 rằng Quốc hội Iran sắp thông qua một dự luật nhằm hạn chế các loại tàu thuyền được phép đi qua eo biển Hormuz.
Dẫn lời Phó Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Ali Nikzad, Press TV đưa tin rằng theo kế hoạch 12 điểm được đề xuất, tàu thuyền của Israel sẽ không bao giờ được phép đi qua. Tàu thuyền từ “các quốc gia thù địch”, có thể ám chỉ Mỹ, sẽ phải trả tiền bồi thường chiến tranh để được cấp phép trước khi đi qua tuyến đường thủy này.
Theo hãng thông tấn IRNA, ông Nikzad cho rằng việc Iran quản lý eo biển Hormuz theo hướng mới cần được xem là rất quan trọng, tương tự như việc quốc hữu hóa ngành công nghiệp dầu mỏ của nước này.
Ông Nikzad nói rằng eo biển Hormuz hiện đã được công nhận rộng rãi, cả trong và ngoài Iran, là vũ khí quan trọng nhất của Iran, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ và Israel cần hiểu rằng Iran sẽ không từ bỏ quyền quản lý tuyến đường thủy chiến lược này.
Phó Chủ tịch Quốc hội Iran nói thêm rằng các quy định liên quan việc quản lý eo biển đã được biên soạn thành 12 điểm và đang được thực hiện theo những lộ trình rõ ràng.
Iran đã nắm quyền kiểm soát eo biển Hormuz ngay từ những ngày đầu của cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động bắt đầu từ ngày 28-2, cấm tàu thuyền của các quốc gia thù địch và bất kỳ quốc gia nào hỗ trợ họ đi qua.
Biện pháp trên được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Tehran và Washington đang bế tắc, với việc cả hai bên đều không chịu nhượng bộ về các yêu cầu của mình.
Ngày 1-5, Iran đã đệ trình một đề xuất hòa bình sửa đổi lên các nhà đàm phán. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi nói rằng “quyền quyết định nằm trong tay Mỹ, họ sẽ chọn con đường ngoại giao hay đối đầu”, đài truyền hình nhà nước IRIB đưa tin.
Mỹ đẩy nhanh tiến độ bán vũ khí trị giá 8 tỉ USD cho các nước Trung Đông
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, chính quyền Tổng thống Trump đã nhanh chóng thông qua việc bán vũ khí trị giá hơn 8 tỉ USD cho Israel, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Kuwait.
Trong đó, Mỹ sẽ bán các hệ thống phòng không cho Kuwait và Qatar, và tên lửa dẫn đường bằng laser cho Qatar, UAE và Israel. Trong số các thương vụ bán cho Qatar có cả tên lửa Patriot.
Bộ Ngoại giao Mỹ giải thích rằng Ngoại trưởng Marco Rubio “đã xác định và đưa ra lý do chi tiết rằng tình trạng khẩn cấp đòi hỏi phải bán ngay lập tức” số vũ khí này cho các nước Trung Đông, theo đài CNN.
Đây không phải là lần đầu tiên kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu mà chính quyền ông Trump viện dẫn tình trạng khẩn cấp để bỏ qua sự xem xét của Quốc hội Mỹ đối với các thương vụ bán vũ khí.
Đầu tháng 3, Bộ Ngoại giao Mỹ đã đưa ra quyết định khẩn cấp để bỏ qua Quốc hội Mỹ và ngay lập tức bán 12.000 quả bom cho Israel. Cuối tháng đó, ông Rubio tuyên bố tình trạng khẩn cấp và đẩy nhanh thương vụ bán vũ khí trị giá hàng tỉ USD cho UAE và Kuwait, cùng với việc hỗ trợ máy bay và đạn dược cho Jordan.
Israel, Hezbollah giao tranh dữ dội
Israel và Hezbollah tiếp tục tấn công lẫn nhau trong ngày 2-5 bất chấp lệnh ngừng bắn. Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết họ đã tấn công “khoảng 70 công trình quân sự và khoảng 50 địa điểm cơ sở hạ tầng của Hezbollah” ở một số khu vực ở Lebanon.
Trước đó, Israel đã cảnh báo cư dân của 9 thị trấn và làng mạc ở miền nam Lebanon sơ tán trước các cuộc tấn công.
Trong khi đó, Hezbollah tuyên bố đã tấn công một nhóm binh lính và xe cộ của Israel tại thị trấn Qantara ở miền nam Lebanon vào chiều 2-5.
Israel nói với CNN rằng không có binh sĩ Israel nào bị thương trong cuộc tấn công.
