Sau khi có ý kiến của cơ quan thẩm tra, Bộ Xây dựng vừa hoàn thiện và trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới; tổ chức, hoạt động của cơ sở đăng kiểm và niên hạn sử dụng xe cơ giới.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo là đề xuất bỏ toàn bộ các loại tem dán trên kính ô tô đang áp dụng hiện nay.
Quy định rõ lộ trình bỏ tem kiểm định
Trước đây, ô tô khi kiểm định đạt yêu cầu phải dán hai loại tem trên kính lái. Gồm tem kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường; tem phí sử dụng đường bộ.
Tuy nhiên, từ 1-1, các trung tâm đăng kiểm chính thức bỏ việc dán tem phí sử dụng đường bộ. Quy định này nhằm giảm thủ tục hành chính và bảo đảm tính thẩm mỹ cho phương tiện.
Tiếp nối nội dung trên, Bộ Xây dựng đề xuất bỏ luôn tem kiểm định. Theo đó, ô tô sẽ không còn phải dán bất kỳ loại tem nào trên kính.
Cùng với đó, cơ quan soạn thảo cũng đề xuất bỏ việc cấp phôi giấy chứng nhận kiểm định. Thay vào đó là cấp giấy chứng nhận kiểm định bản điện tử.
Bộ Xây dựng cho biết đã lấy ý kiến các bộ, ngành và nhận được sự đồng thuận. Vì vậy, dự thảo nghị định đưa ra lộ trình bỏ tem kiểm định từ ngày 1-1-2027, trên cơ sở ứng dụng công nghệ thông tin, giám sát bằng camera AI và chuyển đổi số.
Song song đó, bộ sẽ sửa đổi Thông tư 47/2024 theo hướng việc cấp tem kiểm định chỉ thực hiện đến hết ngày 31-12-2026. Sau thời điểm này, phương tiện đạt yêu cầu kiểm định chỉ được cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử.
Theo Bộ Xây dựng, việc này giúp giảm chi phí in ấn cho các cơ sở đăng kiểm. Đồng thời, hạn chế nguy cơ mất, hỏng giấy chứng nhận kiểm định.
Ngoài ra, việc quản lý, tuần tra, kiểm soát cũng thuận lợi hơn nhờ khai thác dữ liệu số và hệ thống camera AI.
Dự thảo còn hướng đến cắt giảm thủ tục hành chính liên quan đến cấp phôi giấy chứng nhận, tem kiểm định. Đồng thời, cắt giảm một số điều kiện kinh doanh liên quan đến nhân sự nghiệp vụ tại các cơ sở đăng kiểm.
Đề xuất phù hợp
Theo đại diện một trung tâm đăng kiểm Hà Nội, việc dán tem trên kính ô tô trước đây nhằm hỗ trợ lực lượng chức năng kiểm tra nghĩa vụ nộp phí và điều kiện an toàn của phương tiện.
Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định rõ cơ quan nào kiểm tra, xử phạt đối với trường hợp không dán tem hoặc chưa nộp phí sử dụng đường bộ. Trong khi đó, nghĩa vụ nộp phí đã được tích hợp trên hệ thống quản lý thu phí và cổng thông tin điện tử của Cục Đăng kiểm. Việc tra cứu có thể thực hiện hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử.
Tương tự, thông tin về kiểm định phương tiện hiện cũng đã được cập nhật trên hệ thống. Với việc ứng dụng công nghệ thông tin và camera AI, lực lượng chức năng có thể kiểm tra nhanh tình trạng đăng kiểm của xe.
“Thêm vào đó, việc bỏ các giấy tờ này sẽ giúp giảm được nhân sự ở các trung tâm đăng kiểm”- lãnh đạo một đơn vị đăng kiểm cho hay.
Anh Nguyễn Văn Việt, ngụ phường Thanh Xuân, Hà Nội, cho rằng đề xuất này rất phù hợp. Theo anh, việc bỏ tem giúp xe gọn gàng hơn, đồng thời giảm chi phí in ấn cho các cơ sở đăng kiểm, từ đó giảm chi phí kiểm định cho người dân.
“Chỉ cần cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử khi xe đạt yêu cầu. Quá trình kiểm tra, cơ quan chức năng có thể xác định xe còn hạn đăng kiểm hay không thông qua phần mềm chuyên dụng”- anh Việt nói.
Nhiều điểm mới về kiểm định phương tiện
Theo Bộ Xây dựng một trong những điểm mới của dự thảo nghị định trên là giảm điều kiện về cơ sở vật chất đối với trung tâm đăng kiểm. Cụ thể, diện tích tối thiểu của cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy được đề xuất giảm từ 15 m² xuống còn 10 m².
Mục tiêu của quy định này là khuyến khích tổ chức, cá nhân tham gia cung cấp dịch vụ, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở bảo hành, bảo dưỡng quy mô nhỏ có thể tham gia kiểm định khí thải.
Đại diện cơ quan soạn thảo cho biết, qua khảo sát thực tế tại các cơ sở sửa chữa, bảo dưỡng xe máy, diện tích 10 m² là đủ để bố trí một xe mô tô, một thiết bị đo và bảo đảm không gian thao tác an toàn, thuận tiện cho kỹ thuật viên, không gây cản trở các hoạt động xung quanh.
Bộ Xây dựng cũng đề xuất bỏ quy định cơ sở kiểm định khí thải lưu động phải trang bị ô tô chuyên dùng. Nội dung này được chuyển thành hình thức kiểm định khí thải ngoài cơ sở đăng kiểm, nhằm bảo đảm tương đồng với việc kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng ngoài cơ sở đăng kiểm theo quy định hiện hành.
Theo cơ quan soạn thảo, việc kiểm định khí thải ngoài cơ sở chỉ cần vận chuyển các thiết bị đo đến địa điểm kiểm tra là có thể thực hiện. Do đó, không nhất thiết phải đầu tư ô tô chuyên dùng, qua đó giúp giảm đáng kể chi phí cho các cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.
Bên cạnh đó, dự thảo bổ sung các trường hợp giấy chứng nhận kiểm định hết hiệu lực, phù hợp với thực tế phát sinh. Chẳng hạn, phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định, hoặc bị cải tạo trái phép.
Dự thảo cũng bổ sung quy định giao cơ quan chuyên môn thuộc cấp tỉnh chỉ định cơ sở đăng kiểm tiếp nhận, lưu trữ hồ sơ liên quan đến kiểm định và chứng nhận cải tạo xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, cũng như kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy đối với các cơ sở đăng kiểm bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động.
Ngoài ra, cơ sở đăng kiểm phải thực hiện vận hành thử toàn bộ hệ thống kiểm định trước khi đề nghị cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động. Quy định này nhằm bảo đảm quá trình kiểm định diễn ra thông suốt, không xảy ra sự cố ngay từ khi cơ sở bắt đầu hoạt động.
Cuối cùng, dự thảo bổ sung yêu cầu cơ sở đăng kiểm phải trang bị dấu số và chữ ký số để phục vụ việc phát hành giấy chứng nhận kiểm định bản điện tử.
