Trước tình hình giá nhiên liệu tăng mạnh do chiến sự ở Trung Đông, sáng 9-3, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng chủ trì cuộc họp với các cơ quan, đơn vị trong ngành hàng không để đánh giá tác động và bàn giải pháp ứng phó.
Tại cuộc họp, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam đề nghị toàn ngành rà soát chi phí, tối ưu hóa điều kiện khai thác và chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó. Đồng thời, cơ quan này sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét các chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm bảo đảm hoạt động vận tải hàng không ổn định.
Giá nhiên liệu bay tăng gần gấp ba
Ông Bùi Minh Đăng, Trưởng phòng Vận tải hàng không (Cục Hàng không), cho biết hiện giá nhiên liệu bay Jet A1 đã tăng gần gấp ba so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60-70%.
Ngoài ra, các đơn vị cung cấp nhiên liệu cũng đang gặp nhiều khó khăn trong việc bảo đảm nguồn cung cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.
Việc giá dầu diesel tăng cao cũng ảnh hưởng đáng kể tới hoạt động của các cảng hàng không, do nhiều phương tiện, thiết bị phục vụ mặt đất sử dụng loại nhiên liệu này.
Trước tình hình trên, Cục Hàng không cùng các đơn vị trong ngành thảo luận nhiều giải pháp để báo cáo Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Các giải pháp tập trung vào hỗ trợ thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT; điều chỉnh giá, phí hàng không và xem xét các chính sách tín dụng cho doanh nghiệp.
“Mục tiêu là bảo đảm hoạt động vận tải hàng không tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy hay gián đoạn. Đồng thời hạn chế việc tăng giá vé quá cao so với khả năng chi trả của người dân, nhất là trong dịp lễ 30-4, 1-5 và cao điểm hè 2026”- ông Đăng nói.
Tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đã chủ động tìm kiếm nguồn cung trong giai đoạn trước mắt. Tuy nhiên, việc bảo đảm nguồn hàng hiện vẫn gặp nhiều khó khăn do tác động mang tính toàn cầu.
Ông Trần Minh Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Nhiên liệu hàng không Việt Nam (Skypec), cho biết nguồn nhiên liệu của đơn vị hiện chủ yếu nhập khẩu từ Singapore, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm khoảng 70-80% tổng nguồn cung. Phần còn lại, khoảng 20-30%, được cung cấp từ hai nhà máy lọc dầu trong nước là Dung Quất và Nghi Sơn.
Theo ông Tuấn, với nguồn hàng đã ký kết, Skypec có thể bảo đảm cung cấp nhiên liệu cho các hãng hàng không đến hết ngày 31-3. Đồng thời, đơn vị cũng đã đặt hàng cho nhu cầu trong tháng 4. Tuy nhiên, tình hình trong thời gian tới vẫn phụ thuộc lớn vào diễn biến tại Trung Đông và thị trường nhiên liệu thế giới.
Trước thực tế này, ông Tuấn đề nghị Cục Hàng không khuyến cáo các hãng hàng không trong và ngoài nước tối ưu hóa kế hoạch sử dụng nhiên liệu. Các hãng cần cam kết chính xác về sản lượng nhiên liệu sử dụng trong các tháng 3, 4 và 5 để doanh nghiệp cung ứng chủ động kế hoạch nhập khẩu và tài chính.
“Nếu lượng nhiên liệu sử dụng thực tế thấp hơn so với cam kết, cần có cơ chế hỗ trợ để chia sẻ rủi ro với đơn vị cung ứng”- ông Tuấn kiến nghị.
Tương tự, ông Nguyễn Văn Học, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex, cho biết doanh nghiệp có thể bảo đảm nguồn cung cho các hãng hàng không đến hết tháng 3. Đối với tháng 4, việc cung ứng vẫn tiềm ẩn rủi ro do một số đơn hàng đã ký có thể bị hủy khi các bên kích hoạt điều khoản bất khả kháng.
Ông Học đề nghị các hãng hàng không thực hiện nghiêm túc các hợp đồng đã ký kết để doanh nghiệp có cơ sở xây dựng kế hoạch nhập hàng, hạn chế rủi ro về giá.
Ngoài ra, ông cũng kiến nghị Cục Hàng không báo cáo Chính phủ và Bộ Ngoại giao làm việc với các quốc gia liên quan, nhằm hỗ trợ thực hiện các hợp đồng cung ứng nhiên liệu đã ký và tạo điều kiện cho các lô hàng sớm về Việt Nam.
Đề xuất Nhà nước hỗ trợ vì sợ càng bay càng lỗ
Đại diện các hãng hàng không cho biết đang xây dựng nhiều kịch bản để ứng phó với biến động giá nhiên liệu.
Ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, cho biết trước mắt hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ trong tháng 3, đồng thời triển khai các biện pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm đáp ứng một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4.
Nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi. “Khi đó, càng bay càng lỗ”- ông Trung nhận định.
Để giảm bớt khó khăn, Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay.
Bên cạnh đó, ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề nghị cục trao đổi với các nhà chức trách hàng không quốc tế để áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch COVID-19.
Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, Vietnam Airlines đã điều chỉnh kế hoạch bay tới châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách đang bị tồn đọng. Vì vậy ông nhận định đây là rủi ro lớn nhưng cũng mở ra cơ hội cho các hãng hàng không Việt Nam.
Tăng cường giám sát, bảo vệ quyền lợi hành khách
Kết luận cuộc họp, Cục trưởng Cục Hàng không Uông Việt Dũng cho rằng tình hình hiện nay đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không.
Tuy nhiên, trong khó khăn vẫn có cơ hội để các cơ quan, đơn vị trong ngành cùng phối hợp tìm giải pháp duy trì đà tăng trưởng.
Cục trưởng đề nghị các cơ quan, đơn vị khẩn trương gửi báo cáo và đề xuất cụ thể để nhà chức trách hàng không tổng hợp, đánh giá thực trạng và xây dựng kiến nghị trình cấp có thẩm quyền xem xét. Trước mắt, các chính sách hỗ trợ cần được xem xét kéo dài đến hết tháng 5.
Thêm vào đó, các hãng hàng không cần thực hiện đúng cam kết trong hợp đồng, chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp, hạn chế phụ thuộc quá nhiều vào các thị trường trung chuyển qua Trung Đông. Đồng thời phải thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán với các đơn vị cung ứng nhiên liệu.
Bên cạnh đó, các hãng cần tối ưu hóa chi phí nhưng vẫn phải duy trì mạng đường bay và kế hoạch khai thác. Ngành hàng không cũng được khuyến khích phối hợp với ngành du lịch để nghiên cứu mở mới hoặc tăng tần suất các đường bay tới các thị trường tiềm năng như châu Mỹ, châu Phi, châu Úc, Đông Âu, Ấn Độ, Nhật Bản và Hàn Quốc.
Nhà chức trách hàng không cũng sẽ tăng cường giám sát để bảo đảm quyền lợi của hành khách, yêu cầu các hãng công khai, minh bạch thông tin và kịp thời giải quyết kiến nghị của người dân.
Ngoài ra, các đơn vị khai thác cảng hàng không được đề nghị nghiên cứu bố trí, điều phối hợp lý nhằm giảm chi phí và tối ưu hóa điều kiện khai thác cho các hãng hàng không.
Về chính sách, Cục Hàng không sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định và xem xét nới hạn mức tín dụng cho doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, các hãng hàng không.
Đồng thời, đề nghị Bộ Công Thương thúc đẩy mở rộng nguồn cung nhiên liệu. Bộ Tài chính nghiên cứu các chính sách hỗ trợ về thuế, phí. Bộ Ngoại giao hỗ trợ làm việc với các cơ quan quốc tế để tạo điều kiện tiếp cận nguồn hàng.
Các bộ, ngành khác cũng được đề nghị phối hợp hỗ trợ xúc tiến du lịch, bảo đảm an ninh trật tự tại khu vực cảng hàng không, sân bay.
“Tôi tin rằng với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan, đơn vị, ngành hàng không sẽ sớm vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay và tìm kiếm thêm những cơ hội mới để phát triển”- ông Dũng nói.
ACV yêu cầu tăng dự trữ nhiên liệu
Đại diện Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) cho biết đã yêu cầu các cảng hàng không rà soát nguồn lực xăng dầu hiện có và tăng cường dự trữ nhằm bảo đảm hoạt động của các cảng không bị gián đoạn.
Theo đại diện ACV, đơn vị sẽ phối hợp với các doanh nghiệp liên quan để rà soát tổng thể, cân đối nguồn lực và xây dựng phương án khai thác phù hợp, bảo đảm công bằng và hiệu quả trong quá trình vận hành.
