Ngày 5-5, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng chủ trì phiên họp thường kỳ tháng 5 của chính quyền TP để xem xét một số nội dung quan trọng, trong đó có dự thảo Đề án thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo.
Lấy hạnh phúc, sự hài lòng của người dân làm thước đo
Theo dự thảo do Viện Nghiên cứu phát triển kinh tế - xã hội Hà Nội chủ trì xây dựng, mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” được xác định là mô hình quản trị tích hợp ở cấp cơ sở. Trong đó, chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà còn trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Đáng chú ý, mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp quan trọng nhất.
Dự thảo Đề án gồm 65 trang, gồm ba phần chính và năm phụ lục, xây dựng hệ thống 54 tiêu chí lượng hóa, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Trong đó, hai chỉ số tổng hợp là hạnh phúc và mức độ hài lòng chung được bổ sung nhằm đánh giá toàn diện hiệu quả phát triển.
Đề án cũng xác định tám nội dung cốt lõi, gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở, phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh, phát triển kinh tế, an sinh xã hội, văn hóa, con người, môi trường, quốc phòng – an ninh, khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Thí điểm có chọn lọc, gắn với sinh kế người dân
Về triển khai, dự thảo đề xuất lựa chọn địa bàn thí điểm dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị và mức độ sẵn sàng đổi mới.
Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là cam kết chính trị và năng lực tổ chức thực hiện.
Dự thảo cũng đưa ra danh mục dự kiến gồm 19 dự án cụ thể, tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm như hạ tầng, chuyển đổi số, phát triển kinh tế, an sinh xã hội và môi trường.
Đề án cũng đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động hiệu quả nguồn lực nhà nước và xã hội hóa, đồng thời làm rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Kết luận phiên họp, Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng đánh giá việc xây dựng mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” là hướng đi mới, phù hợp yêu cầu phát triển Thủ đô trong bối cảnh hiện nay.
Theo ông, Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm, khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, cùng với các định hướng lớn từ Trung ương và quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội cho biết các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo, song lưu ý đây là vấn đề quan trọng, cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi trình phê duyệt, cần xin ý kiến các cơ quan Trung ương, cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.
Về tiêu chí, ông yêu cầu tiếp tục rà soát, hoàn thiện theo hướng vừa có cơ sở lý luận, vừa phù hợp thực tiễn, bảo đảm đo lường, đánh giá được và bám sát định hướng phát triển chung.
Nhấn mạnh yêu cầu gắn mô hình với thực tiễn địa bàn, Chủ tịch UBND TP Hà Nội lưu ý phải đảm bảo sinh kế của người dân. Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải trở thành không gian phát triển kinh tế - xã hội, nơi người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập tại chỗ, đồng thời kết nối hiệu quả với các khu vực khác.
Ông cũng yêu cầu nghiên cứu kỹ cấu trúc không gian phát triển, gắn với các khu chức năng như đô thị, công nghiệp, dịch vụ, du lịch… và bổ sung các kịch bản phát triển dài hạn nhằm nâng cao tính khả thi của Đề án.
