BHXH TP.HCM vừa triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về việc kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, qua đó tăng cường phòng ngừa, xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền lợi của người lao động.
Việc triển khai được thực hiện trên cơ sở Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15-12-2025 của Bộ Công an, hướng dẫn kiến nghị khởi tố các hành vi vi phạm theo các Điều 214, 215 và 216 Bộ luật Hình sự trong lĩnh vực BHXH, BHYT, BHTN, thống nhất với VKSND Tối cao và TAND Tối cao.
BHXH TP.HCM cho biết hồ sơ kiến nghị khởi tố gồm văn bản kiến nghị của cơ quan BHXH kèm theo các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ liên quan là bản chính, bản sao hợp pháp hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi bảo đảm tính pháp lý theo quy định.
Hồ sơ được lập đối với các hành vi có dấu hiệu tội gian lận BHXH, BHTN theo Điều 214; gian lận BHYT theo Điều 215; và trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.
Đối với các hành vi chậm đóng BHXH theo quy định tại Điều 3, Điều 6 Nghị định 274/2025 ngày 16-10-2025, nếu người sử dụng lao động chưa đóng hoặc đóng chưa đầy đủ sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng theo quy định, hoặc sau khi cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc mà vẫn không thực hiện, thì hành vi chậm đóng sẽ bị xác định là trốn đóng.
Trường hợp cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ sau thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp (sau 60 ngày), hành vi được xác định là trốn đóng kể từ ngày thứ 61. Nếu văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ sau thời hạn đóng chậm nhất, thì hành vi trốn đóng được tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.
Đối với đơn vị thuộc diện tham gia BHXH, BHYT, BHTN nhưng không thực hiện đăng ký, nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định của Luật BHXH năm 2024 mà vẫn chưa thực hiện, thì hành vi chậm đóng cũng được xác định là trốn đóng.
Trường hợp doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN thấp hơn thực tế, hành vi này được xác định là trốn đóng, với thời điểm tính trốn đóng được xác định theo kỳ hoặc chu kỳ đóng của đơn vị.
BHXH TP.HCM cho biết trong quá trình xem xét, xử lý các vụ việc, nếu phát hiện hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc phải chuyển toàn bộ hồ sơ liên quan cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự theo quy định.
Việc triển khai hướng dẫn của Bộ Công an thể hiện quyết tâm của BHXH TP.HCM trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN; qua đó góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động, xây dựng môi trường tuân thủ pháp luật và củng cố niềm tin của người dân đối với chính sách an sinh xã hội.
