Ngày 31-1, Chủ tịch Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran - ông Ali Larijani nói rằng các sắp xếp cho đàm phán với Mỹ đang có tiến triển, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Vùng Vịnh do Washington tăng cường hiện diện quân sự trong khu vực, theo kênh Al Jazeera.
“Trái với bầu không khí chiến tranh mang tính dàn dựng trên truyền thông, việc hình thành một cấu trúc cho đàm phán đang tiến triển” - ông Larijani viết trên mạng xã hội X.
Tuy nhiên, quan chức Iran không cung cấp thêm chi tiết về khuôn khổ đàm phán được đề cập.
Ông Larijani đưa ra phát ngôn trên một ngày sau khi Điện Kremlin cho biết ông đã có các cuộc thảo luận với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Moscow.
Cũng trong ngày 31-1, Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian nói rằng một cuộc xung đột rộng lớn hơn sẽ gây tổn hại cho cả Iran và Mỹ.
“Theo lập trường nhất quán, Cộng hòa Hồi giáo Iran chưa bao giờ tìm kiếm chiến tranh và cũng không hề có ý định đó; chúng tôi tin chắc rằng chiến tranh sẽ không mang lại lợi ích cho Iran, cho Mỹ, cũng như cho khu vực” - ông Pezeshkian nói trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi, theo thông cáo của Phủ Tổng thống Iran.
Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ông tin rằng Iran muốn đạt được một thỏa thuận hơn là đối mặt với hành động quân sự.
“Iran đang nói chuyện với chúng tôi, và chúng tôi sẽ xem liệu có thể làm được điều gì hay không; nếu không thì sẽ xem điều gì xảy ra. Chúng tôi có một hạm đội lớn đang tiến về đó” - ông Trump nói với đài Fox News.
“Họ đang đàm phán” - tổng thống Mỹ nói thêm.
Căng thẳng giữa Iran và Mỹ đã leo thang trong nhiều tuần qua, trong bối cảnh ông Trump liên tục đe dọa tấn công Iran sau làn sóng biểu tình ở Iran, đồng thời thúc đẩy nỗ lực kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran.
Chính quyền ông Trump đã triển khai một “hạm đội hải quân” tới khu vực gần Iran, với tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu.
Các lãnh đạo cấp cao của Iran cho biết họ sẵn sàng đàm phán với Washington, nhưng chỉ khi ông Trump chấm dứt các lời đe dọa tấn công Iran.
Trước đó trong tuần này, ông Trump nói các tàu chiến Mỹ được điều tới khu vực sẵn sàng sử dụng “vũ lực, nếu cần thiết”, trong trường hợp Iran từ chối ngồi vào bàn đàm phán về chương trình hạt nhân.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 30-1 cũng đã cảnh báo Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) liên quan kế hoạch tổ chức một cuộc tập trận hải quân kéo dài hai ngày tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải then chốt đối với thương mại toàn cầu ở Vùng Vịnh.
“Bất kỳ hành vi thiếu an toàn và không chuyên nghiệp nào diễn ra gần các lực lượng Mỹ, đối tác khu vực hoặc tàu thương mại đều làm gia tăng nguy cơ va chạm, leo thang căng thẳng và gây mất ổn định” - theo tuyên bố của CENTCOM.
Đáp lại, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi ngày 31-1 viết trên mạng xã hội rằng quân đội Mỹ, hoạt động ngoài khơi Iran, “đang tìm cách áp đặt cách thức mà Các Lực lượng Vũ trang hùng mạnh của chúng tôi tiến hành huấn luyện bắn mục tiêu ngay trên lãnh thổ của mình”.
“CENTCOM còn đòi hỏi ‘tính chuyên nghiệp’ từ một lực lượng quân đội quốc gia mà chính phủ Mỹ đã liệt vào danh sách ‘tổ chức khủng bố’, trong khi lại thừa nhận quyền của chính ‘tổ chức khủng bố’ đó được tiến hành các cuộc tập trận quân sự!” - ông Araghchi viết.
Mỹ đã xếp IRGC, một lực lượng tinh nhuệ của quân đội Iran, vào danh sách “tổ chức khủng bố” từ năm 2019, trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết Thủ tướng Qatar - ông Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani đã gặp ông Larijani tại Tehran hôm 31-1 để thảo luận về “các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng trong khu vực”.
Ông Sheikh Mohammed tái khẳng định sự “ủng hộ của Qatar đối với mọi nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng và đạt được các giải pháp hòa bình, qua đó tăng cường an ninh và ổn định trong khu vực,” theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Qatar.
