Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Iran nói bắn tên lửa vào tàu Mỹ, Washington lên tiếng
Ngày 4-5, quân đội Iran tuyên bố đã ngăn chặn các tàu hải quân Mỹ tiến vào eo biển Hormuz “bằng một cảnh báo cứng rắn và nhanh chóng”.
“Thông tin chi tiết sẽ được công bố sau” - hãng thông tấn Tasnim đăng tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Hãng thông tấn Fars thì đưa tin 2 tên lửa đã đánh trúng tàu chiến Mỹ gần cảng Jask, ở cửa ngõ phía nam của eo biển Hormuz, nơi hải quân Iran đặt căn cứ.
Tuy nhiên, sau đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) lên tiếng rằng không có tàu nào của Hải quân Mỹ bị trúng đạn. Lực lượng Mỹ hiện đang hỗ trợ “Dự án Tự do” dắt tàu qua eo biển Hormuz và duy trì phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Một quan chức Mỹ chia sẻ với hãng tin Al Jazeera rằng tuyên bố của Iran về việc tấn công một tàu hải quân Mỹ bằng 2 tên lửa là không đúng sự thật.
“IRGC đã dựng lên một báo cáo về vụ tấn công nhằm vào tàu hải quân Mỹ, và thông tin này là sai” - quan chức này nói.
Trước đó cùng ngày, Iran cảnh báo lực lượng Mỹ không tiến vào tuyến đường thủy chiến lược này, sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ mở "Dự án Tự do" đưa các tàu bị mắc kẹt tại vùng Vịnh ra ngoài.
Bộ chỉ huy thống nhất của Iran yêu cầu các tàu thương mại và tàu chở dầu không di chuyển nếu chưa có sự phối hợp với quân đội Iran.
“Chúng tôi nhiều lần khẳng định an ninh của eo biển Hormuz nằm trong tay Iran, và việc tàu thuyền đi lại an toàn cần được phối hợp với lực lượng vũ trang Tehran. Chúng tôi cảnh báo mọi lực lượng vũ trang nước ngoài, đặc biệt là quân đội Mỹ, sẽ bị tấn công nếu có ý định tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz” - ông Ali Abdollahi, người đứng đầu bộ chỉ huy này, cho biết.
Về “Dự án Tự do”, ông Trump không cung cấp nhiều chi tiết về kế hoạch hỗ trợ các tàu và thủy thủ đoàn đang bị mắc kẹt trên tuyến đường biển quan trọng này, trong bối cảnh họ đang dần cạn kiệt lương thực và nhu yếu phẩm sau hơn hai tháng xung đột.
“Chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng sẽ dẫn dắt tàu của họ rời khỏi các tuyến đường bị hạn chế một cách an toàn, để họ có thể tiếp tục hoạt động bình thường” - ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social hôm 3-5.
Iran nói Mỹ đã phản hồi đề xuất 14 điểm
Ngày 4-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei cho biết phản hồi của Mỹ đối với đề xuất hòa bình 14 điểm do Tehran đưa ra là “khó đánh giá”, do Washington có tiền lệ đưa ra “những yêu cầu phi thực tế”, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.
Phát biểu tại họp báo thường kỳ ở Tehran, ông Baghaei xác nhận Iran đã nhận được thông điệp từ phía Mỹ thông qua Pakistan - quốc gia đang đóng vai trò trung gian, song từ chối tiết lộ chi tiết nội dung.
“Thông điệp của Mỹ đã được chuyển qua Pakistan. Với việc Mỹ thường xuyên đưa ra các yêu cầu quá mức và thiếu hợp lý, không dễ để xem xét phản hồi này” - ông nói.
Theo người phát ngôn, Iran đang đối thoại với một bên “liên tục thay đổi lập trường”, điều này khiến tiến trình ngoại giao trở nên phức tạp. Ông nhấn mạnh Tehran chỉ đàm phán về việc chấm dứt chiến sự, không thảo luận các vấn đề khác như chương trình hạt nhân.
Đáp lại phát biểu của Tổng thống Donald Trump khi gọi việc cho phép tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz là “hành động nhân đạo”, ông Baghaei bác bỏ cách mô tả này, cho rằng cộng đồng quốc tế không chấp nhận “những tuyên bố nhân đạo từ Mỹ”.
Ông cũng nói Washington không thể thoát khỏi “vũng lầy do chính mình tạo ra” bằng cách lặp lại những sai lầm trước đây.
Ông Baghaei cảnh báo rằng ngôn từ đe dọa sẽ không có tác dụng với Iran, đồng thời cho rằng căng thẳng gần đây tại eo biển Hormuz là hệ quả trực tiếp từ các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Theo ông, tuyến hàng hải này vốn an toàn cho vận tải quốc tế trước khi các cuộc tấn công xảy ra.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran kêu gọi cộng đồng quốc tế buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì “cố tình tạo ra bất ổn” tại khu vực.
Mỹ chưa lên tiếng về thông tin trên.
UAE tố Iran tấn công tàu dầu tại Hormuz
Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ngày 4-5 cho biết Iran đã phóng hai máy bay không người lái (UAV) cảm tử nhằm vào một tàu chở dầu liên kết với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) khi con tàu đang di chuyển qua eo biển Hormuz, theo hãng tin Al Jazeera.
Bộ Ngoại giao UAE lên án mạnh mẽ vụ việc, cho rằng hành động nhắm vào tàu thương mại và lợi dụng eo biển Hormuz như một công cụ gây sức ép kinh tế hoặc tống tiền “cấu thành hành vi cướp biển” của IRGC.
Phía UAE cho biết không có thương vong trong vụ tấn công.
“UAE lên án bằng những ngôn từ mạnh mẽ nhất việc nhắm mục tiêu vào một tàu chở dầu quốc gia liên kết với ADNOC khi đang đi qua eo biển Hormuz” - Bộ này nêu rõ.
Iran chưa lên tiếng về thông tin từ UAE.
