Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Iran lên tiếng chuyện đàm phán vòng 2 với Mỹ
Ngày 20-4, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmail Baghaei khẳng định nước này không có kế hoạch tiến hành thêm bất kỳ vòng đàm phán nào với Mỹ, theo hãng tin Al Jazeera.
Quan chức này đồng thời chỉ trích Mỹ “không rút ra bài học từ các kinh nghiệm trước đây”, cho rằng cách tiếp cận hiện tại của Washington sẽ “không bao giờ đưa đến kết quả tích cực”.
Theo phía Iran, Mỹ đã vi phạm lệnh ngừng bắn ngay từ thời điểm bắt đầu có hiệu lực. Tehran cho biết đã thông báo vấn đề này tới phía Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian trong các nỗ lực hòa giải.
Iran cũng cáo buộc Washington đã 2 lần phá vỡ tiến trình đàm phán, tiến hành các cuộc tấn công khiến nhiều công dân thiệt mạng và gây tổn hại cơ sở hạ tầng.
Người phát ngôn nhấn mạnh việc Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân và tấn công một tàu của Iran là hành động đi ngược lại thỏa thuận cũng như luật pháp quốc tế. Iran cảnh báo lực lượng vũ trang nước này sẽ đáp trả tương xứng nếu Mỹ và Israel tiến hành bất kỳ hành động quân sự mới nào.
Ông Baghaei khẳng định eo biển Hormuz từng “an toàn hoàn toàn” trước khi xảy ra các cuộc tấn công mà nước này cáo buộc do Mỹ và Israel thực hiện.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng Washington đang “chơi trò đổ lỗi” thay vì đóng vai trò mang tính xây dựng.
“Họ vẫn đi theo lối chơi này thay vì đưa ra hành động tích cực. Chúng tôi không thể kỳ vọng Mỹ nói sự thật, họ luôn cáo buộc Iran” - ông nói, đồng thời nhận định “Mỹ dường như hoàn toàn không nghiêm túc”.
Phía Mỹ chưa lên tiếng về thông tin trên.
Iran đang xem xét thu phí tàu qua eo biển Hormuz
Chia sẻ với tờ báo Nga Vedomosti, xuất bản ngày 20-4, Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cho biết Iran đang xem xét áp phí (thu phí hải trình) đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, đồng thời đang nỗ lực bảo đảm việc đi lại an toàn trong khu vực này.
Ông Jalali nói rằng các chi tiết vẫn chưa được chốt, đồng thời lưu ý quốc hội Iran đang xây dựng nhiều phương án khác nhau liên quan vấn đề này.
Ông Jalali cũng cho biết Iran đã thông báo trước cho các quốc gia khác về khuôn khổ pháp lý điều chỉnh tuyến hàng hải chiến lược này từ khá sớm, và trong 50 ngày qua, các cơ quan chức năng của nước Cộng hòa Hồi giáo đã “nêu rõ tất cả mục tiêu và các vấn đề liên quan”.
Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 19-4 tuyên bố rằng eo biển Hormuz đã bị phong tỏa kể từ tối cùng ngày và sẽ không mở lại cho đến khi Mỹ dỡ bỏ phong tỏa hải quân tại tuyến đường này.
IRGC cho biết động thái này được đưa ra sau khi Mỹ vi phạm các cam kết trong thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần, có hiệu lực từ ngày 8-4, và không chấm dứt phong tỏa hải quân đối với tàu thuyền và cảng biển của Iran.
Ông Tập lên tiếng về tình hình Hormuz
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 20-4 nhấn mạnh rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz cần được bảo đảm, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.
Ông Tập đưa ra phát biểu trên trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Saudi Arabia - ông Mohammed bin Salman Al Saud.
Đề cập tình hình hiện tại ở Trung Đông và khu vực vùng Vịnh, ông Tập nhấn mạnh Trung Quốc kêu gọi một lệnh ngừng bắn ngay lập tức và toàn diện, chấm dứt các hành động thù địch, ủng hộ mọi nỗ lực có lợi cho việc khôi phục hòa bình, đồng thời kiên trì giải quyết tranh chấp bằng biện pháp chính trị và ngoại giao.
Ông Tập cho rằng việc duy trì lưu thông bình thường qua eo biển Hormuz phục vụ lợi ích chung của các quốc gia trong khu vực và cộng đồng quốc tế.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh ủng hộ các nước trong khu vực xây dựng một “ngôi nhà chung” hòa hiếu, phát triển, an ninh và hợp tác, tự chủ trong việc nắm giữ tương lai và vận mệnh của mình, hướng tới hòa bình và ổn định lâu dài trong khu vực.
Điện Kremlin: Tình hình Trung Đông “mong manh, khó lường”
Trong buổi họp báo thường kỳ ngày 20-4, phát ngôn viên Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov cảnh báo tình hình tại Trung Đông và khu vực vịnh Ba Tư vẫn ở trạng thái “rất mong manh và gần như không thể dự đoán”, theo hãng thông tấn TASS.
Ông Peskov nhấn mạnh rằng Nga thấy rằng “tình hình tại vịnh Ba Tư vẫn rất mong manh, thực tế là khó lường”, trong bối cảnh căng thẳng khu vực tiếp tục gia tăng và tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh.
Theo người phát ngôn Điện Kremlin, Moscow hy vọng các nỗ lực đàm phán về tình hình Trung Đông sẽ tiếp tục, thay vì chuyển sang đối đầu quân sự.
“Chúng tôi hy vọng tiến trình đàm phán sẽ tiếp tục, qua đó ngăn chặn kịch bản quân sự xảy ra, vì điều đó sẽ gây tác động tiêu cực lớn hơn nhiều đối với an ninh khu vực và kinh tế toàn cầu” - ông Peskov cho biết.
Dù không đóng vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán hiện nay, Nga khẳng định sẵn sàng hỗ trợ nếu cần thiết nhằm thúc đẩy giải pháp hòa bình.
“Như chúng tôi đã nhiều lần khẳng định ở các cấp độ khác nhau, chúng tôi sẵn sàng cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết nhằm tìm kiếm một giải pháp hòa bình và đạt được thỏa thuận tương ứng” - ông Peskov nói, đồng thời nhấn mạnh Moscow luôn ủng hộ giải pháp ngoại giao và đối thoại.
