Mới đây, thông tin một người đàn ông Nhật Bản nhiễm HIV sau khi được truyền máu từ nguồn cung cấp của Hội Chữ thập đỏ nước này được đăng tải trên báo khiến nhiều người Nhật lo lắng. Tại Việt Nam, máu hiến được tiếp nhận từ nhiều đối tượng, trong đó không loại trừ khả năng người hiến mắc các bệnh nguy hiểm nên công tác sàng lọc máu rất kỹ càng.
Phải khám sơ tuyển
BS Phạm Văn Quân, Phó Giám đốc Trung tâm Hiến máu nhân đạo TP.HCM, cho biết trung tâm đưa ra quy định rõ ràng cho người hiến máu. Cụ thể nữ từ 18 đến 55 tuổi, cân nặng trên 43 kg; nam từ 18 đến 60 tuổi, cân nặng trên 45 kg. Người tham gia hiến máu phải có giấy chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ cần thiết. “Được phép ăn nhẹ (không ăn thức ăn chứa nhiều mỡ, nhiều đường) và uống nhiều nước trước khi hiến máu. Không uống sữa, rượu bia trước khi hiến máu. Đêm trước ngày hiến máu không được thức khuya, ngủ đủ giấc. Cũng không làm việc nặng hoặc tập thể thao quá sức trong ngày lấy máu” - BS Quân lưu ý.

Nhân viên y tế BV Truyền máu Huyết học TP.HCM đang xét nghiệm máu của người hiến. Ảnh: TRẦN NGỌC
Theo BS Quân, người hiến máu được khám sơ tuyển, được đo huyết áp, không bị bệnh cấp tính (cảm cúm, viêm nhiễm) ngay trong thời điểm hiến máu. Bác sĩ khai thác các tiền sử bệnh lý liên quan đến sức khỏe, các yếu tố nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường máu như HIV/AIDS, viêm gan, viêm gan C, sốt rét, giang mai, HTLV1 (tiền ung thư máu). “Bên cạnh đó, người hiến máu cũng phải trả lời thông tin một cách trung thực trong phiếu đăng ký hiến máu để bác sĩ tham khảo và đưa ra quyết định cuối cùng” - BS Quân cho biết.
BS Quân còn cho biết huyết sắc tố là thành phần quan trọng của hồng cầu. Do vậy, trước khi lấy máu, người hiến phải được xét nghiệm huyết sắc tố nhằm đảm bảo chất lượng. Người hiến chỉ được tiếp nhận máu khi lượng huyết sắc tố đạt trên 120 g/lít. “Tùy theo lượng máu, mỗi lần có thể hiến 250 ml, 350 ml, 450 ml. Toàn bộ máu hiến được chuyển đến BV Truyền máu Huyết học TP.HCM bằng xe chuyên dụng để xét nghiệm trước khi cung cấp cho các bệnh viện để sử dụng cho nhu cầu truyền máu” - BS Quân nói.
Lưu trữ chi tiết thông tin người hiến
BS Phù Chí Dũng, Giám đốc BV Truyền máu Huyết học TP.HCM, cho biết nguồn máu hiến được xét nghiệm, sàng lọc hết sức kỹ càng bằng thiết bị hiện đại. Theo quy định của Việt Nam cũng như thế giới, máu hiến sẽ được xét nghiệm sáu bệnh nguy hiểm lây nhiễm qua đường máu: viêm gan B, viêm gan C, giang mai, sốt rét, HIV/AIDS và HTLV1 (tiền ung thư máu). Nếu máu nhiễm một trong các bệnh nói trên thì BV Truyền máu Huyết học TP.HCM sẽ báo cho Trung tâm Hiến máu nhân đạo TP.HCM biết để lưu vào hồ sơ. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng thông báo cho người hiến, đồng thời tư vấn nơi điều trị bệnh.
Trong khi đó, BS Phạm Văn Quân cho biết thông tin người hiến máu (tên, tuổi, địa chỉ, số chứng minh nhân dân, số thẻ hiến máu, nhóm máu, máu nhiễm bệnh gì (nếu có)...) đều được lưu trong hệ thống máy tính của Trung tâm Hiến máu nhân đạo TP.HCM và thể hiện rõ ràng khi người này đến hiến máu những lần sau. Do đó, trung tâm dễ dàng phát hiện người hiến máu mắc một trong sáu bệnh đã nêu cũng như hiến máu khi chưa đủ thời hạn (giữa hai lần hiến máu đối với nam là ba tháng, nữ bốn tháng). Người hiến máu rơi vào những trường hợp nói trên sẽ không được trung tâm nhận máu. “Tuy nhiên, người bị HIV/AIDS và HTLV1 buộc ngưng hiến máu suốt đời. Người bị viêm gan B, viêm gan C, giang mai, sốt rét nếu điều trị hết bệnh sẽ được tiếp tục hiến máu” - BS Quân cho biết.
| “Thực tế cho thấy không ít người được truyền máu băn khoăn liệu máu của người nghiện hút chích có thực sự an toàn. Tôi khẳng định máu của người nghiện không nhiễm sáu loại bệnh nguy hiểm nói trên thì vẫn an toàn cho người được truyền” - BS Dũng nói. Tuy nhiên, BS Bùi Văn Thêm, Giám đốc Trung tâm Hiến máu nhân đạo TP.HCM, lưu ý máu của người nghiện có nguy cơ nhiễm bệnh hiểm nghèo rất cao. Do đó, khi phát hiện người hiến máu chắc chắn là đối tượng hút chích thì trung tâm đưa ra các lý do chính đáng thật khéo léo để từ chối nhận máu. Trung bình mỗi tháng BV Truyền máu Huyết học TP.HCM tiếp nhận 3.000-3.500 đơn vị máu hiến do Trung tâm Hiến máu nhân đạo TP.HCM chuyển qua. Sau khi xét nghiệm, có khoảng 90%-95% đơn vị máu đảm bảo an toàn. Máu đạt tiêu chuẩn có thời hạn sử dụng 27-35 ngày. BS PHÙ CHÍ DŨNG, Giám đốc BV Truyền máu |
TRẦN NGỌC