Ngày 9-1, tại Hà Nội, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương phối hợp với Báo Nhân Dân tổ chức Hội thảo Nghị quyết 57-NQ/TW và 68-NQ/TW: Nền tảng để doanh nghiệp tư nhân đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Các nghị quyết tạo ra không gian chính sách
Phát biểu tại hội thảo, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh, nhấn mạnh Đảng đã xác định rõ kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
Khu vực này cùng với kinh tế nhà nước được kỳ vọng tạo ra đột phá trong đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, qua đó hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Theo tinh thần dự thảo Văn kiện trình Đại hội XIV, chuyển đổi số quốc gia được xác định là một cuộc cách mạng toàn diện, với mục tiêu đến năm 2035 kinh tế số chiếm trên 40% GDP, hình thành 10-15 tập đoàn công nghệ số Make in Vietnam có vai trò dẫn dắt hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp tư nhân được kỳ vọng sẽ tiên phong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain, fintech nhằm bứt phá năng suất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Thực tiễn cho thấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và kinh tế tư nhân có mối quan hệ bổ trợ chặt chẽ. Nhiều doanh nghiệp tư nhân lớn đã đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển, ứng dụng công nghệ mới, tạo việc làm cho hàng triệu lao động.
Quốc hội khóa XV cũng đã kịp thời hoàn thiện hệ thống pháp luật liên quan, tạo nền tảng pháp lý đồng bộ, minh bạch, giúp doanh nghiệp tư nhân yên tâm đầu tư dài hạn.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, Tổng Giám đốc Vietnamobile Nguyễn Hiền Phương cho rằng Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 khi được đặt trong chỉnh thể các chủ trương lớn của Đảng và hệ thống pháp luật mới, đã tạo ra một không gian chính sách vừa đồng bộ vừa mang tính đột phá cho khu vực kinh tế tư nhân.
Đối với Vietnamobile, doanh nghiệp viễn thông ngoài khu vực nhà nước, đây vừa là cơ hội để khẳng định vai trò trong hạ tầng số quốc gia, vừa là động lực thúc đẩy cải cách mạnh mẽ về mô hình kinh doanh, quản trị và công nghệ.
Theo phân tích từ doanh nghiệp, Nghị quyết 57 đã mở rộng vai trò của doanh nghiệp viễn thông từ nhà cung cấp băng thông sang trụ cột hạ tầng số cho Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, đồng thời thúc đẩy ứng dụng các công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, điện toán đám mây, Internet vạn vật, 5G và 6G.
Điều này tạo điều kiện để doanh nghiệp chuyển từ mô hình bán dung lượng sang cung cấp các giải pháp số tổng thể.
Trong khi đó, Nghị quyết 68 tiếp tục khẳng định vị thế và quyền bình đẳng của doanh nghiệp tư nhân, đặc biệt trong tiếp cận các nguồn lực chiến lược như tần số, hạ tầng dùng chung, dữ liệu và cơ hội hợp tác công tư trong phát triển hạ tầng số.
Đây được xem là cơ sở chính trị và pháp lý quan trọng để doanh nghiệp tư nhân mạnh dạn đầu tư dài hạn, chuyển dịch sang mô hình doanh nghiệp công nghệ và doanh nghiệp nền tảng.
Dù vậy, đại diện Vietnamobile cũng chỉ ra một số vướng mắc thể chế còn tồn tại liên quan đến chính sách tài nguyên tần số, nghĩa vụ chuyển giao tài sản từ mô hình hợp đồng hợp tác kinh doanh và những hạn chế trong hình thức đối tác công tư đối với hạ tầng số.
Từ thực tiễn đó, doanh nghiệp kiến nghị hoàn thiện chính sách băng tần theo hướng tối ưu hiệu quả sử dụng, tạo điều kiện linh hoạt cho triển khai 5G, sớm áp dụng cơ chế sandbox và khơi thông nguồn lực cho đầu tư hạ tầng số.
Đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn còn dè dặt
Một nội dung quan trọng khác được thảo luận tại hội thảo là vấn đề nhân lực cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Hiệu trưởng Trường Cao đẳng FPT Polytechnic Vũ Chí Thành cho biết Việt Nam hiện mới có khoảng 500.000 nhân lực công nghệ, trong khi nhu cầu đến năm 2030 có thể lên tới khoảng 2 triệu người, tạo ra khoảng trống rất lớn, nhất là trong các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và an ninh mạng.
Trong bối cảnh đó, giáo dục nghề nghiệp được xác định giữ vai trò chiến lược trong hệ sinh thái nhân lực quốc gia, với ưu thế đào tạo tinh gọn, chú trọng thực hành và khả năng thích ứng nhanh với công nghệ và thị trường.
FPT Polytechnic đang triển khai mô hình trường học trong lòng doanh nghiệp, đồng thời lan tỏa các chương trình kỹ năng số nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cho rằng cải cách hành chính và chuyển đổi số thời gian qua đã tạo thuận lợi rõ rệt cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tuy nhiên, đầu tư cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn còn dè dặt do rủi ro cao và khó dự báo chính sách, đòi hỏi phải chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, tăng cường chia sẻ rủi ro giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời xây dựng thể chế ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo.
Phát biểu kết luận hội thảo, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải khẳng định hội thảo đã thành công tốt đẹp, với nhiều ý kiến phát biểu và tham luận đi thẳng, đi sâu vào các vấn đề trọng tâm, đồng thời đưa ra các kiến nghị, đề xuất rõ ràng và thiết thực.
Ban tổ chức sẽ phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và cơ quan hoạch định chính sách để nghiên cứu, tiếp thu các đề xuất, làm cơ sở tham mưu trong quá trình xây dựng và hoàn thiện chính sách.
Kết quả hội thảo tiếp tục khẳng định quan điểm xuyên suốt rằng trong giai đoạn phát triển mới, kinh tế tư nhân được xác định là động lực quan trọng của tăng trưởng và là chủ thể trung tâm trong hiện thực hóa các mục tiêu phát triển dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Việc triển khai Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68 được xác định là một chiến lược thống nhất, có mối quan hệ tương hỗ và thúc đẩy lẫn nhau, qua đó tạo nền tảng để doanh nghiệp tư nhân phát triển lớn mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu vào chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu.
