Chiều ngày 8-1, tại họp báo Chính phủ thường kỳ, phóng viên đặt câu hỏi liên quan đến các giải pháp cấp bách và lâu dài nhằm hạn chế tình trạng ô nhiễm không khí, nhất là ở một số thành phố lớn như Hà Nội.
Trả lời vấn đề này, Thứ trưởng Bộ NN&MT Phùng Đức Tiến khẳng định, ô nhiễm bụi mịn tiếp tục là vấn đề cần giải quyết trọng tâm, tập trung tại Hà Nội và vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Theo Bộ NN&MT, 9 tháng đầu năm cơ bản duy trì mức trung bình/tốt. Từ tháng 10-12-2025, ô nhiễm gia tăng mạnh theo quy luật. Đỉnh điểm ngày 12-12-2025 có chỉ số AQI trung bình ngày đạt 264.
Qua theo dõi, quy luật ô nhiễm trong ngày thay đổi, bên cạnh việc tập trung vào ban đêm và sáng sớm (thời điểm nghịch nhiệt diễn ra mạnh nhất), ô nhiễm không khí còn cao tại các giờ cao điểm như 9-11h và 15-17h, giờ hoạt động giao thông, sản xuất cao.
Thứ trưởng Bộ NN&MT cũng chỉ ra 2 nguyên nhân. Theo đó, nguyên nhân khách quan là hình thái thời tiết bất lợi hơn trung bình nhiều năm. Còn nguyên nhân chủ quan là nguồn phát thải từ hoạt động giao thông và mật độ tham gia giao thông vào đợt cuối năm tăng cao; công trình xây dựng, mở rộng đường, lát vỉa hè cuối năm chưa có che chắn, đào ẩm hiệu quả; đốt rác tự phát; nguồn thải làng nghề và công nghiệp.
Do đó, Bộ đã đề ra hai giải pháp trước mắt. Thứ nhất, thiết lập cơ chế giám sát và gửi báo cáo hằng tuần. Định kỳ trước 11h thứ Sáu hằng tuần, Bộ NN&MT sẽ tổng hợp số liệu từ các địa phương, đánh giá tiến độ và báo cáo Thủ tướng Chính phủ. "Hiện tại đã xây dựng tới báo cáo tuần thứ 10 về các nội dung này".
Và giải pháp thứ hai là tăng cường mạng lưới quan trắc để có cơ sở xử lý.
Về lâu dài, Bộ NN&MT đề xuất thực hiện các biện pháp khẩn cấp kiểm soát nguồn thải. Bộ cũng đã ban hành 2 văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố, yêu cầu kích hoạt ngay các biện pháp khẩn cấp như: tăng cường rửa đường; kiểm soát các công trình xây dựng và nghiêm cấm đốt mở; khuyến khích cắt giảm công suất trong những ngày cao điểm...
Trong giai đoạn 2026-2030 Bộ NN&MT cho biết sẽ tập trung vào 4 nhóm giải pháp. Nhóm thứ nhất, hoàn thiện cơ chế chính sách và tổ chức xây dựng Kế hoạch để triển khai Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng không khí giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Thực hiện các hoạt động, nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo quốc gia về khắc phục ô nhiễm không khí sau khi được Thủ tướng Chính phủ đồng ý, phê duyệt. Nghiên cứu và thực hiện sửa các quy định về bảo vệ môi trường không khí tại Luật Bảo vệ môi trường.
Cùng với đó, hoàn thiện dự thảo, trình cấp có thẩm quyền ban hành lộ trình và Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông.
Nhóm thứ hai, lên kế hoạch triển khai đầu tư hạ tầng và ứng dụng khoa học công nghệ để giải quyết ô nhiễm môi trường chung cũng như ô nhiễm không khí.
Thứ ba, kiểm soát nguồn thải (nguồn thải từ xe ô tô, xe gắn máy…). Thứ tư, hỗ trợ địa phương, truyền thông và hợp tác quốc tế.
