Trong các số báo trước, nhiều bạn đọc đã nêu những giải pháp nhằm sớm xây dựng văn hóa giao thông xe máy cho người dân TP. Cụ thể, cần đẩy mạnh việc tuyên truyền, giáo dục về văn hóa giao thông; nâng cấp cơ sở hạ tầng, cải thiện chất lượng xe buýt; phạt nặng người vi phạm để răn đe… Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, PGS-TS Phạm Xuân Mai (ĐH Bách khoa TP.HCM) tiếp tục đưa ra một số gợi ý để xây dựng văn hóa giao thông dưới góc nhìn của một chuyên gia. Chúng tôi xin giới thiệu cùng bạn đọc, đồng thời cũng tạm khép lại vấn đề xây dựng văn hóa giao thông xe máy tại đây.
Vẫn còn nhiều người thiếu ý thức
. Ông nhận xét thế nào về văn hóa giao thông tại TP.HCM hiện nay?
+ Văn hóa giao thông tại TP.HCM dù được tuyên truyền rất nhiều trong thời gian qua nhưng hầu như chưa được mọi người tôn trọng, nhất là những người đi xe máy. Khi ra đường, nhiều người vẫn cố ý vượt trái, đi sai làn đường, chạy quá tốc độ, vượt đèn đỏ, dừng đậu xe trái quy định… Đôi khi chỉ một va quẹt nhỏ, nhiều người sẵn sàng lao vào nhau ăn thua đủ. Cũng cần nói thêm, ngay cả một số CSGT cũng chưa thể hiện được văn hóa giao thông (báo chí đã phản ánh nhiều), trong khi lẽ ra họ phải là những tấm gương để tuyên truyền cho người dân.
Gác chắn đã hạ nhưng nhiều người vẫn len lỏi chạy trong đường cấm, bất chấp nguy cơ đối mặt với đoàn tàu. (Ảnh chụp trên đường Huỳnh Văn Bánh, quận Phú Nhuận, TP.HCM) Ảnh: HTD
Những vấn đề nêu trên là nguyên nhân khiến số vụ tai nạn giao thông vẫn còn quá nhiều dù cơ quan chức năng đã cố gắng kéo giảm (tại TP.HCM, trung bình mỗi năm có khoảng 1.000 người chết vì tai nạn giao thông, trong đó gần 70% có nguồn gốc từ xe máy). Nạn ùn tắc giao thông cũng chưa được giải tỏa, hằng năm TP mất đi khoảng 14.000 tỉ đồng cũng do kẹt xe.
. Theo ông, chúng ta nên tổ chức lưu thông như thế nào để hạn chế kẹt xe?
+ Trên 4,5 triệu xe máy đang lưu hành ở TP.HCM là một thực tế không dễ thay đổi được cả về lượng lẫn chất trong một vài năm. Hiện quỹ mặt đường của TP chỉ có 26 triệu m2, trong đó xe máy lưu thông chiếm đến 79% diện tích mặt đường nên kẹt xe và tai nạn là điều khó tránh khỏi. Tuy nhiên, chúng ta có thể tổ chức giao thông lại một cách tốt hơn để giảm thiểu kẹt xe như sau:
- Tại các giao lộ, để tránh sự xung đột giữa các làn xe ngược chiều dẫn đến kẹt xe, cần tổ chức pha đèn xanh dành riêng cho xe máy. Các giao lộ lớn, có đủ diện tích hoặc điều kiện nên làm cầu vượt hoặc hầm chui.
- Nên quy định một cách rõ ràng (có làn sơn màu) hành lang trên các vỉa hè để làm nơi đậu xe máy, tránh việc đậu xe tràn lan như hiện nay. Việc này có thể làm mẫu trên một số tuyến đường để rút kinh nghiệm, sau đó tiếp tục lan dần ra một khu vực lớn và cho cả TP.
- Đối với các tuyến đường lớn như trục Bắc-Nam, hành lang đông tây, nên tổ chức các trạm gửi xe máy ở hai đầu để người dân có thể chuyển từ xe máy sang đi xe buýt và ngược lại…
Phải giáo dục bài bản, lâu dài
. Có thể khẳng định xây dựng văn hóa giao thông là một trong những việc làm cần thiết nhằm giúp TP trở nên văn minh hơn. Ông có giải pháp cụ thể nào cho vấn đề này?
+ Theo tôi, có lẽ nên bắt đầu từ việc tuyên truyền và giáo dục vì dễ thực hiện, tuy nhiên cần làm một cách kiên trì, bài bản và lâu dài. Mỗi buổi tối, đài truyền hình nên dành khoảng 15-30 giây để chiếu một đoạn quảng cáo với những hình ảnh sống động cùng “lời rao” dễ đi vào lòng người. Ví dụ: Mỗi ngày đi xe máy, bạn đã làm chậm đi nhịp sống, nhịp phát triển của TP, của người bên cạnh và của chính bạn đi “x” phần trăm nào đó; đi xe máy chỉ thuận tiện cho riêng bạn nhưng gây bất tiện cho cộng đồng…
Song song đó phải có biện pháp chế tài, phạt và xử lý nghiêm những người vi phạm văn hóa giao thông (chứ không chỉ luật giao thông) và cả các CSGT vi phạm. Và nếu được, TP nên đầu tư xây dựng hệ thống giám sát giao thông thông minh (ITS: Inteligent Transportation System) để giám sát cả người đi đường và CSGT.
. Việc giáo dục văn hóa giao thông nên bắt đầu từ đối tượng nào, thưa ông?
+ Các học sinh, sinh viên và CSGT dễ trở thành động lực cho “cuộc cách mạng” văn hóa giao thông của TP.HCM vì đây là những nhóm người có tổ chức, dễ đưa vào kỷ luật. Việc giáo dục phải bắt đầu ngay từ bây giờ, không nên chậm trễ hơn nữa.
. Xin cảm ơn ông.
VIỆT HOA thực hiện
