Hãng Reuters dẫn lời hai quan chức Mỹ cấp cao cho biết một phái đoàn Mỹ sẽ gặp các đại diện cấp cao của Taliban ở thủ đô Doha của Qatar trong hai ngày 9 và 10-10.

Đây là cuộc gặp trực tiếp đầu tiên ở cấp cao giữa hai bên kể từ khi Washington rút quân khỏi Afghanistan và Taliban tiếp quản quốc gia Nam Á này.

Theo các quan chức, phái đoàn cấp cao của Mỹ sẽ bao gồm các quan chức từ Bộ Ngoại giao, Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) và cộng đồng tình báo Mỹ.

Phái đoàn Mỹ, đại diện cấp cao Taliban sắp có cuộc gặp đầu tiên ở Qatar - ảnh 1
Phái đoàn Mỹ, đại diện cấp cao Taliban sắp có cuộc gặp đầu tiên ở Doha, Qatar. Ảnh: GETTY IMAGES

Theo các quan chức, phái đoàn sẽ thúc ép Taliban đảm bảo việc tiếp tục đi lại an toàn cho công dân Mỹ và những người khác ra khỏi Afghanistan, đồng thời thả công dân Mỹ Mark Frerichs bị bắt cóc.

Một ưu tiên hàng đầu khác của phái đoàn là việc đảm bảo Taliban cam kết không để Afghanistan một lần nữa trở thành điểm nóng cho al Qaeda hoặc các phần tử cực đoan khác.

Đồng thời, phái đoàn Mỹ cũng sẽ thúc ép Taliban cải thiện khả năng tiếp cận viện trợ nhân đạo trong bối cảnh Afghanistan phải đối mặt viễn cảnh "thực sự nghiêm trọng và có lẽ là không thể ngăn chặn" sự suy giảm kinh tế, các quan chức Mỹ cho hay.

Đặc phái viên của Mỹ Zalmay Khalilzad - người nhiều năm dẫn đầu cuộc đối thoại giữa Mỹ và Taliban và là nhân vật chủ chốt trong các cuộc đàm phán hòa bình với lực lượng này – sẽ không tham gia phái đoàn.

Phái đoàn của Mỹ sẽ bao gồm Phó đại diện đặc biệt của Bộ Ngoại giao Mỹ Tom West và quan chức nhân đạo hàng đầu của USAID Sarah Charles. Về phía Taliban, các quan chức nội các sẽ tham dự.

Reuters dẫn lời một quan chức khẳng định: “Cuộc gặp này là sự tiếp nối các cam kết thực dụng với Taliban mà chúng tôi đã thực hiện, liên quan các vấn đề lợi ích quốc gia quan trọng”.

“Cuộc gặp không nhằm công nhận hay trao quyền hợp pháp [cho chính quyền Taliban]. Chúng tôi vẫn thể hiện rõ ràng rằng bất kỳ tính hợp pháp nào đều chỉ đạt được thông qua các hành động của chính Taliban. Họ cần phải thiết lập một hồ sơ theo dõi lâu dài" – quan chức này nói thêm.

Sự hiện diện tại Afghnistan kéo dài hai thập niên của quân đội Mỹ đã kết thúc bằng cuộc không vận gấp rút hồi tháng 8, với 124.000 thường dân bao gồm người Mỹ, người Afganistan và những người nước ngoài khác được di tản khi Taliban chiếm quyền.

Tuy nhiên, hàng ngàn người Afghanistan đồng minh của Mỹ vẫn còn ở lại phía sau.

Washington và một số nước phương Tây đang đối mặt những lựa chọn khó khăn trong bối cảnh một cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng đang bao trùm khắp Afghanistan. 

Các nước này đang nỗ lực xây dựng tương tác với Taliban mà không trao quyền hợp pháp cho lực lượng này, trong khi vẫn đảm bảo Afghanistan được tiếp cận nguồn viện trợ nhân đạo.

Nhiều người Afghanistan đã bắt đầu bán tài sản của mình để đổi lấy nguồn thực phẩm ngày càng khan hiếm.

Theo quan chức Mỹ, tuy các hoạt động nhân đạo tại khu vực đã được cải thiện khi có thể tiếp cận một số khu vực mà trước đó không thể, song vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Theo đó, quan chức này cho biết phái đoàn Mỹ sẽ thúc ép Taliban cải thiện.

"Hiện tại, chúng tôi đang phải đối mặt một số vấn đề về tiếp cận thực tế .... Có rất nhiều thách thức trong việc đảm bảo rằng các nữ nhân viên cứu trợ được quyền tiếp cận không bị cản trở đến tất cả khu vực" - quan chức này cho hay.

“Washington cần thấy sự cải thiện của Taliban trên khía cạnh này nếu chúng ta dự tính hỗ trợ nhân đạo mạnh mẽ hơn nữa" – vị quan chức nói thêm.