Trong dịp Tết Bính Ngọ xảy ra nhiều vụ flycam xâm nhập trái phép khu vực sân bay, gây gián đoạn hoạt động hàng không, khiến hàng chục chuyến bay bị ảnh hưởng. Thực trạng này làm dấy lên lo ngại về an ninh, an toàn bay và yêu cầu siết chặt quản lý thiết bị bay không người lái.
49 chuyến bay bị ảnh hưởng bởi flycam trong dịp Tết
Theo Cục Hàng không Việt Nam, từ tháng 9-2025 đến tháng 2-2026, khu vực lân cận Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng thường xuyên ghi nhận thiết bị bay không người lái (UAV) xâm nhập trái phép vào vùng cất, hạ cánh của máy bay. Các thiết bị này bay ở độ cao từ 1.000 đến 3.800 ft, tiềm ẩn rủi ro lớn đối với an toàn khai thác.
Đáng chú ý, trong những ngày cao điểm Tết, tình trạng này diễn biến đặc biệt phức tạp. Ngày 17-2 (Mùng 1 Tết), hai vụ UAV xuất hiện khiến 17 chuyến bay phải bay chờ, một chuyến chuyển hướng sang sân bay dự bị và 15 chuyến chờ khởi hành.
Đến ngày 22-2 (Mùng 6 Tết), thêm hai vụ việc khác (UAV hoặc bóng bay) tiếp tục gây gián đoạn hoạt động bay, buộc 18 chuyến bay phải bay chờ, 4 chuyến chuyển sang sân bay dự bị và 14 chuyến chờ khởi hành. Tính riêng hai ngày cao điểm này đã có 49 chuyến bay bị ảnh hưởng.
Tối 24-2, lực lượng chức năng TP Đà Nẵng tiếp tục phát hiện và tạm giữ một flycam hoạt động trái phép trong khu vực cấm bay, đe dọa an toàn hàng không dân dụng.
Trước thực trạng trên, Bộ Xây dựng đã văn bản gửi Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và UBND các tỉnh, thành phố đề nghị tăng cường biện pháp ngăn chặn thiết bị bay không người lái uy hiếp an toàn tại các sân bay.
Để chủ động phòng ngừa, Bộ Xây dựng đề nghị các bộ, ngành và địa phương siết chặt công tác quản lý, kiểm tra, giám sát hoạt động của UAV. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm phối hợp giữa các lực lượng chức năng.
Riêng tại Đà Nẵng, Bộ Xây dựng đề nghị Ban Chỉ đạo phòng, chống khủng bố thành phố chỉ đạo công an, quân đội rà soát, thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành với đơn vị hàng không để giám sát, cảnh báo sớm. Cần xác định rõ đầu mối chịu trách nhiệm, tăng cường tuần tra và xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân vi phạm.
Đảm bảo an toàn hàng không
Lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho biết công tác quản lý thiết bị bay không người lái đã được quy định cụ thể trong Luật Quốc phòng Nhân dân. Theo đó, Bộ Quốc phòng chịu trách nhiệm quản lý Nhà nước về thiết bị bay không người lái; Bộ Công an phối hợp quản lý hoạt động bay liên quan; UBND các địa phương chịu trách nhiệm quản lý hoạt động này trên địa bàn.
PGS-TS Nguyễn Thiện Tống, nguyên chủ nhiệm bộ môn kỹ thuật hàng không Trường ĐH Bách khoa TP.HCM, nhận định việc flycam, UAV liên tục xâm nhập khu vực sân bay không còn là vi phạm hành chính đơn thuần mà đã trở thành nguy cơ an ninh nghiêm trọng.
Theo PGS-TS Tống, chỉ cần một thiết bị bay va chạm với động cơ máy bay khi cất hoặc hạ cánh cũng có thể dẫn đến thảm họa. Vấn đề cốt lõi là phải chủ động phát hiện từ xa, có biện pháp kỹ thuật ngăn chặn kịp thời và tuyên truyền mạnh mẽ để người dân hiểu rằng một hành động tưởng như vô hại có thể đe dọa an toàn của hàng trăm con người.
Một chuyên gia khác cho rằng cần tiếp cận vấn đề UAV như một thách thức an ninh mới. Bên cạnh hoàn thiện khung pháp lý, cần đầu tư đồng bộ công nghệ như hệ thống phát hiện, nhận diện và vô hiệu hóa UAV trái phép quanh sân bay.
Từ thực tiễn khai thác, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài cảnh báo chỉ một thiết bị bay nhỏ cũng có thể gây hậu quả thảm khốc. UAV khi hoạt động gần sân bay tiềm ẩn nguy cơ va chạm với máy bay, gây chậm chuyến, hủy chuyến và thiệt hại lớn về kinh tế.
Cảng hàng không quốc tế Nội Bài khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý sử dụng flycam khi chưa được cấp phép. Mọi hoạt động bay phải được Bộ Quốc phòng cấp phép. Trường hợp vi phạm, cá nhân có thể bị phạt tiền đến 40 triệu đồng và tịch thu thiết bị.
Cùng với Nội Bài, đại diện Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất cho biết đã đề nghị các đơn vị tăng cường phối hợp triển khai biện pháp phòng ngừa. Trọng tâm là tuyên truyền về mức độ nguy hiểm của hành vi chiếu đèn laser, sử dụng drone, flycam trái phép, thả diều, bóng bay gần sân bay.
Các lực lượng công an, dân phòng địa phương được yêu cầu tăng cường giám sát, xử lý nghiêm hành vi vi phạm an toàn tĩnh không; phối hợp chặt chẽ với Cảng vụ hàng không miền Nam để kịp thời xử lý khi phát hiện dấu hiệu bất thường.
Việc thiết bị bay không người lái (flycam/UAV) xâm nhập vùng cấm sân bay Cảng Hàng không quốc tế Đà Nẵng là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về an ninh, trật tự và an toàn hàng không, có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nặng nề cho người điều khiển vì đặt tính mạng hành khách và hoạt động khai thác hàng không vào tình trạng rủi ro cao.
Cụ thể, Nghị định số 282/2025 quy định rõ hành vi sử dụng phương tiện bay không người lái vào khu vực cấm bay mà không được cấp phép theo quy định pháp luật là hành vi bị xử lý hành chính.
Theo khoản 11 Điều 8 của Nghị định này, người điều khiển có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đến 40 triệu đồng và bị tịch thu phương tiện vi phạm. Trong nhiều trường hợp, kèm theo đó có thể là biện pháp tước quyền sử dụng giấy phép bay từ 3 đến 6 tháng nếu có giấy phép trước đó nhưng điều khiển sai thời gian, địa điểm, giới hạn được cho phép. Hành vi này không đơn thuần là vi phạm hành chính về việc sử dụng flycam mà còn thuộc phạm vi xâm nhập trái phép vào vùng trời do cơ quan chức năng quy định là cấm nơi có yêu cầu nghiêm ngặt về quản lý không lưu và an toàn hàng không.
Ngoài các chế tài hành chính, trong trường hợp hành vi gây ra hậu quả nghiêm trọng về thiệt hại tài sản, thương tích hoặc tử vong, cá nhân điều khiển có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ Luật Hình sự
Luật sư Vũ Duy Nam, Đoàn Luật sư TP.HCM
