Tình dục phải được coi là quyền con người

Trong ba ngày (từ 16 đến 18-4) tại Hà Nội, lần đầu tiên Hiệp hội Nghiên cứu quốc tế về tình dục, văn hóa và xã hội (IASSCS) tổ chức hội nghị bàn về vấn đề tình dục trong giới trẻ với chủ đề Sự trong sáng và tình dục: Mâu thuẫn giữa chuẩn mực xã hội và thực tế cuộc sống. Hội nghị có sự tham gia của hơn 500 đại biểu là những nhà khoa học, bác sĩ và các nhà hoạt động xã hội trên khắp thế giới.

Không thể thiếu tình dục

Tình dục từ lâu được coi là một lĩnh vực riêng tư, nhạy cảm và thường bị né tránh, đặc biệt trong nhà trường, giữa cha mẹ và con cái. Bà Khuất Thu Hồng (Viện Nghiên cứu và phát triển xã hội) nhận định: “Bố mẹ không thể cấm con cái quan hệ tình dục nhưng bố mẹ phải giúp con cái biết chấp nhận cái gì và không chấp nhận cái gì, nói cách khác là quan hệ tình dục như thế nào là lành mạnh và trong sáng”.

Nhà báo Grant McCool (hãng thông tấn Reuters, Anh) chia sẻ: “Tôi cho rằng chuyện quan niệm khắt khe hay cấm đoán của các bậc phụ huynh thì ở nước nào cũng có nhưng nếu người lớn cứ ngại ngùng thì nạn nhân chính là trẻ vị thành niên!”.

Bác sĩ Hoàng Tú Anh (Công ty Tư vấn đầu tư y tế, Giám đốc Trung tâm Sáng kiến sức khỏe và dân số, Việt Nam) cho rằng nên khẳng định tình dục là một phần không thể thiếu và có giá trị với đời sống con người. Quyền sinh sản đã được công nhận là quyền con người thì quyền tình dục cũng cần phải được coi là quyền con người. Điều này được thể hiện ở các quyền không bị phân biệt đối xử, ép buộc và bạo lực, quyền sở hữu toàn vẹn thân thể (thân thể tôi là của tôi), quyền bình đẳng (giữa nam giới, phụ nữ và những người chuyển giới). Cũng theo bà Anh, khi nói tới quan niệm về tình dục cũng không nên bỏ qua nền tảng đạo đức và văn hóa.

Đồng quan điểm với bác sĩ Tú Anh, TS Khuất Thu Hồng cho rằng tùy từng bối cảnh khác nhau của mỗi nước mà quyền đó được bảo vệ và xâm phạm như thế nào. Không nên quan niệm tình dục với người này là chính đáng, người kia thì không. Bởi dù là ai đi nữa, dù là đồng giới hay người mắc HIV, người khuyết tật thì tình dục vẫn là quyền của mọi người. Dĩ nhiên phải có sự cân bằng giữa lợi ích cá nhân và xã hội.

Quan niệm về tình dục cũng không nên bỏ qua nền tảng đạo đức và văn hóa. Ảnh minh họa: HTD

Vẽ đường “để hươu chạy đúng hướng”

Theo số liệu công bố của Savy (Điều tra quốc gia về vị thành niên và thanh niên Việt Nam), tuổi quan hệ tình dục lần đầu tiên của thanh niên Việt Nam là 19,6 và gần 80% thanh niên chỉ quan hệ tình dục khi đã lập gia đình. Con số này thấp hơn nhiều so với thế giới. Tuy nhiên, tỷ lệ bệnh tật (56% người mắc HIV là thanh thiếu niên), nạo phá thai của Việt Nam lại cao hơn so với các nước bạn.

Bác sĩ Tú Anh đặt câu hỏi: “Liệu thông điệp “không nên quan hệ hay đừng quan hệ” còn hiệu quả hay không? Liệu chúng ta có nên khuyến khích tình yêu trong sáng “không tình dục” hay chỉ nhấn mạnh vào yếu tố “an toàn”? Chúng ta “vẽ đường cho hươu chạy” hay giáo dục “để hươu chạy đúng hướng”?”.

Theo bác sĩ Tú Anh, đã đến lúc chúng ta nên thay đổi quan niệm từ giáo dục lý thuyết sang giáo dục hành vi. Hãy giúp các bạn trẻ hiểu về giá trị của quan hệ tình dục, về ý nghĩa và trách nhiệm, về kiến thức và niềm tin an toàn khi đến với nhau.

Hôm nay (17-4), hội thảo sẽ thảo luận tám chuyên đề khác nhau nhưng đều nhằm làm rõ ranh giới: Có hay không việc chấp nhận hay không chấp nhận tình dục trong giới trẻ.

TỐ NHƯ