TNS Mỹ John McCain: TQ vi phạm hoàn toàn luật pháp quốc tế

“Những gì Trung Quốc (TQ) đang làm tại biển Đông đã vi phạm luật pháp quốc tế”. Đó là phát biểu của thượng nghị sĩ John McCain, Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ, khi cùng đoàn thượng nghị sĩ đến thăm và giao lưu với giảng viên, sinh viên Trường ĐH KHXH&NV - ĐH Quốc gia TP.HCM sáng 29-5.

“Hành động của Trung Quốc gây căng thẳng cho khu vực”

Trong phát biểu của mình, ông John McCain khẳng định: “Chúng tôi tôn trọng TQ, chúng tôi tôn trọng sự phát triển, sức mạnh và vị thế của họ trên thế giới. Nhưng những điều mà TQ đang làm tại biển Đông đã vi phạm tất cả quy định và nguyên tắc luật pháp quốc tế. Hành động của TQ tại biển Đông không chỉ gây nên căng thẳng giữa khu vực mà cả quan hệ TQ - Mỹ”.

Ông McCain cho rằng “không có quốc gia nào muốn đối đầu căng thẳng, đặc biệt là Việt Nam và cả Mỹ. Nhưng nếu chúng ta không tôn trọng luật pháp quốc tế và tự do hàng hải trên các vùng biển quốc tế, những hậu quả nghiêm trọng sẽ sớm xảy ra trong thời gian tới”. Ông cho hay Mỹ sẵn sàng chào đón TQ với vị thế là một cường quốc trên thế giới. Nhưng vị thế phải đi cùng với trách nhiệm và một trong những điều quan trọng nhất thể hiện trách nhiệm chính là tôn trọng luật quốc tế.

Về vấn đề hợp tác Việt Nam - Mỹ, thượng nghị sĩ McCain nhắc lại năm ngoái Mỹ đã tuyên bố dỡ bỏ một phần lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam để giúp cải thiện an ninh hàng hải. Theo ông McCain, Việt Nam cũng sẽ cần tăng cường nhiều hơn khả năng bảo vệ hàng hải. Và vì thế ông McCain hy vọng trong năm nay Mỹ sẽ tiếp tục mở rộng việc cung cấp thiết bị hỗ trợ việc đảm bảo an ninh hàng hải cho Việt Nam. Đồng thời Việt Nam - Mỹ có thể thiết lập các quan hệ hợp tác liên quan đến an ninh quốc phòng trên biển nhằm thúc đẩy quan hệ hai nước ngày càng gần nhau hơn nữa.

TNS Mỹ John McCain: TQ vi phạm hoàn toàn luật pháp quốc tế  ảnh 1

Thượng nghị sĩ Mỹ John McCain: “Những gì Trung Quốc đang làm tại biển Đông đã vi phạm luật pháp quốc tế”. Ảnh: TRẦN NAM

Mỹ cam kết tự do hàng hải tại biển Đông

Ông McCain cũng cho hay để quản lý và giải quyết những diễn biến hiện tại ở biển Đông, cá nhân ông rất ủng hộ máy bay giám sát của Mỹ hoạt động tại khu vực mà Bắc Kinh ngang nhiên tuyên bố chủ quyền bất hợp pháp, bất chấp việc hải quân TQ đã liên tục cảnh báo và cố gắng ép buộc máy bay Mỹ phải xác nhận thông tin khi tiếp cận các đảo nhân tạo mà Bắc Kinh đang cho xây dựng.

Ông McCain nhận định thực tế hành động của TQ nhằm ép buộc máy bay Mỹ phải xác nhận thông tin có vẻ không có gì to tát. Tuy nhiên, nếu bất cứ ai tiến hành ép buộc máy bay giám sát của Mỹ phải trình báo thông tin thì điều đó đang đi ngược lại mọi quy định về quyền tự do hàng hải. “Tôi tin rằng Tổng thống Obama sẽ đưa ra một tuyên bố thật cứng rắn về tuân thủ luật quốc tế, cũng như cam kết của Mỹ trong việc duy trì tự do hàng hải” - ông McCain khẳng định. Ông McCain cho rằng hành động của Mỹ là những bước đi quan trọng và cần thiết để đảm bảo tự do hàng hải tại khu vực biển Đông.

20 năm và những thành công không ai dám nghĩ đến

Thượng nghị sĩ John McCain đánh giá rất cao những thành công mà Việt Nam và Mỹ đã đạt được trong 20 năm qua trên nhiều lĩnh vực. “Bất kỳ ai chứng kiến những gì diễn ra trong suốt 20 năm qua đều hoàn toàn đồng ý rằng quan hệ Việt Nam - Mỹ đã trải qua một giai đoạn rất thành công” - ông McCain nhấn mạnh. Việc chính phủ hai nước cùng nỗ lực phối hợp để tìm kiếm hài cốt bộ đội Việt Nam lẫn người Mỹ mất tích sau chiến tranh chính là động thái mở màn cho quá trình bình thường hóa và phát triển quan hệ hai nước.

Một trong những thành quả quan trọng nhất chính là hợp tác và phát triển kinh tế. Để chứng minh điều này, ông McCain đã đề cập đến sự xuất hiện và hoạt động mạnh mẽ của Tập đoàn Intel tại Việt Nam, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn bạn trẻ, cung cấp cơ hội cho nhiều người dân có thể cải thiện và nâng cao cuộc sống. Vị này còn lấy ví dụ về việc xuất khẩu cà phê của Việt Nam. Nhiều năm trước, Việt Nam không thể sản xuất ra hạt cà phê nào nhưng giờ đây Việt Nam trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới. Ông hóm hỉnh chia sẻ: “Ngay chính bản thân tôi, mỗi khi đến một cửa hiệu thức uống Starbucks, tôi đều nghĩ rằng mình đang uống cà phê Việt”. Ông McCain kết luận đó là những thành công không ai dám nghĩ đến khi Việt Nam và Mỹ bắt đầu bình thường hóa quan hệ.

Trên hết, ông McCain nhấn mạnh tầm quan trọng của Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Ông tin rằng TPP có lẽ là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong suốt 20 năm qua, bởi vì chúng ta phải xây dựng và đàm phán hướng đến một nền thương mại mở và tự do giữa hai quốc gia. Những gì sắp diễn ra tại các hội nghị ở Mỹ hay tại Việt Nam về vấn đề TPP đều rất quan trọng. “Việc đàm phán thành công TPP sẽ mang lại nhiều thành công hơn nữa cho mối quan hệ Việt Nam - Mỹ và toàn khu vực” - ông McCain nhấn mạnh.

__________________________________________

Theo TTO, trả lời câu hỏi “Khi đến Đối thoại Shangri-La ở Singapore, các ngài sẽ nói gì với cộng đồng an ninh quốc tế về vấn đề TQ?”, thượng nghị sĩ John McCain cho hay:Chúng tôi sẽ có mặt ở Đối thoại Shangri-La và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter cũng sẽ đến đó. Chúng tôi sẽ khẳng định một cách mạnh mẽ và thẳng thắn rằng việc TQ đưa vũ khí tới các đảo nhân tạo trái phép là hành vi làm leo thang căng thẳng trên biển Đông. Chúng tôi lên án hành vi đó bởi nó vi phạm luật pháp quốc tế, bao gồm Công ước Liên Hiệp Quốc vềLuật Biển(UNCLOS).

Các nước đồng minh và bạn bè của Mỹ trong khu vực cũng rất lo ngại với hành vi của TQ. Chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với họ để ngăn chặn TQ gây căng thẳng…