Sáng 6-1, Lễ kỷ niệm cấp quốc gia 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6-1-1946 – 6-1-2026) được tổ chức trọng thể tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội. Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng và Nhà nước tham dự.
Phát biểu tại đây, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ để ôn lại sự kiện lịch sử trọng đại. Đây còn là thời khắc ý nghĩa để nhìn lại chặng đường phát triển của nền dân chủ cách mạng; tri ân các thế hệ đặt nền móng cho quyền làm chủ của nhân dân.
Sự kiện cũng khẳng định quyết tâm của toàn Đảng, toàn dân trong việc tiếp tục đổi mới, hoàn thiện thể chế, đưa đất nước phát triển nhanh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh
Tổng Bí thư nêu rõ cách đây đúng 80 năm, hưởng ứng lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu, ngày 6-1-1946, lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc, người Việt Nam từ 18 tuổi trở lên, không phân biệt giới tính, thành phần xã hội, dân tộc, tôn giáo hay chính kiến, đã trực tiếp cầm lá phiếu để lựa chọn những người đại diện cho mình vào cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất.
Trong hoàn cảnh đất nước vừa giành được độc lập, chính quyền cách mạng còn non trẻ, thù trong giặc ngoài bao vây, cuộc Tổng tuyển cử vẫn được tổ chức dân chủ, công khai, nghiêm túc và thành công.
Với tỷ lệ cử tri tham gia bỏ phiếu lên tới 89%, kết quả đã bầu được 333 đại biểu Quốc hội, là minh chứng sinh động cho tính đại diện rộng rãi, tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc với sự tham gia của các đảng phái, các tầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo thuộc cả ba miền Bắc - Trung - Nam.
"Cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 đã được tổ chức theo những nguyên tắc dân chủ tiến bộ nhất: Phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Sự kiện lịch sử đó đã trở thành mốc son chói lọi, đánh dấu sự phát triển nhảy vọt đầu tiên về thể chế dân chủ của nhà nước Việt Nam mới”- Tổng Bí thư nói và nhấn mạnh sự kiện này đã khẳng định một chân lý lớn: Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân.
Theo ông, thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên không chỉ là thành quả của tinh thần yêu nước, ý chí độc lập, tự do của dân tộc, mà còn là minh chứng sinh động cho đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử xây dựng nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.
Từ dấu mốc lịch sử năm 1946, trải qua 80 năm đồng hành cùng dân tộc và 15 nhiệm kỳ hoạt động, Tổng Bí thư nêu rõ Quốc hội Việt Nam không ngừng trưởng thành, lớn mạnh, khẳng định vai trò trung tâm của đời sống chính trị, pháp lý quốc gia; là thiết chế hiến định giữ vị trí then chốt trong việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trên lĩnh vực lập hiến, lập pháp, Quốc hội đã ban hành 5 bản Hiến pháp gắn liền với những bước ngoặt đường lối cách mạng Việt Nam. Mỗi bản Hiến pháp đều phản ánh trình độ phát triển của đất nước, thể hiện tư duy đổi mới không ngừng trong tổ chức và vận hành quyền lực nhà nước.
Đặc biệt, việc Quốc hội khóa XV thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp đã đánh dấu bước phát triển mới trong lịch sử lập hiến, hiến định mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới của đất nước.
Tổng Bí thư đánh giá Quốc hội ngày càng thể hiện vai trò đi trước một bước về thể chế, chủ động thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng thành pháp luật; đẩy mạnh đổi mới tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xây dựng pháp luật, góp phần hình thành khuôn khổ pháp lý đồng bộ, minh bạch, ổn định cho phát triển đất nước.
Hoạt động giám sát tối cao của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội không ngừng được đổi mới, đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề lớn, bức xúc của đời sống kinh tế - xã hội, gắn chặt với tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân. Qua đó, đã góp phần nâng cao kỷ luật, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Trong thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, Quốc hội đã thể hiện rõ bản lĩnh chính trị, trí tuệ tập thể, tinh thần trách nhiệm cao trước nhân dân và lịch sử, với những quyết sách kịp thời, đúng đắn về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, đối ngoại, tổ chức bộ máy và nhân sự cấp cao của nhà nước.
Hoạt động đối ngoại nghị viện đã được đẩy mạnh toàn diện, chủ động và hiệu quả, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế; thể hiện rõ hình ảnh một Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
"Xuyên suốt chặng đường 80 năm ấy, Quốc hội đã gắn bó mật thiết với nhân dân, lắng nghe tiếng nói của nhân dân, phản ánh trung thực ý chí, nguyện vọng của nhân dân, xứng đáng là hiện thân sinh động của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước CHXHCN Việt Nam", Tổng Bí thư nói.
Gắn "xây" với "chống", lấy "xây" là căn bản, lâu dài
Theo người đứng đầu Đảng, hướng tới kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước, Đảng ta đã đặt mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc.
"Đó là khát vọng lớn, là ý chí thống nhất của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta”- ông nhấn mạnh.
Để thực hiện khát vọng đó, Tổng Bí thư cho rằng vai trò của Quốc hội trong kiến tạo thể chế phát triển có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. “Không có đột phá về thể chế pháp luật, không có một Quốc hội bản lĩnh, trí tuệ, hành động quyết liệt và trách nhiệm cao thì mục tiêu lớn lao ấy khó có thể trở thành hiện thực"- Tổng Bí thư Tô Lâm nói thêm.
Trong bối cảnh đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội cần tiếp tục phát huy truyền thống 80 năm vẻ vang, đi trước một bước về thể chế, dũng cảm quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, cho phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Ông lưu ý Quốc hội tiếp tục một số định hướng. Theo đó, việc đầu tiên cần tiếp tục xây dựng Quốc hội thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, phát huy dân chủ, pháp quyền, hiện đại, chuyên nghiệp, công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả trong tổ chức và hoạt động.
Thứ hai, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp theo hướng kiến tạo và dẫn dắt phát triển; thúc đẩy đột phá chiến lược, kiến tạo hệ sinh thái phát triển mới; tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế để phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Đồng thời, đổi mới căn bản, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động lập pháp, bảo đảm quản trị quốc gia bằng Hiến pháp và pháp luật, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
Thứ ba, nâng cao chất lượng giám sát, coi giám sát là công cụ kiến tạo, thúc đẩy phát triển; gắn "xây" với "chống", lấy "xây" là căn bản, lâu dài. Đồng thời, tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động chất vấn, giải trình, giám sát văn bản pháp luật, chú trọng theo dõi, xem xét, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát; thực hiện nghiêm việc lấy phiếu tín nhiệm của Quốc hội.
Thứ tư, nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước trên cơ sở dữ liệu đầy đủ, khoa học và minh bạch.
Thứ năm, đưa vấn đề đối ngoại nghị viện đi vào chiều sâu, góp phần nâng cao hơn nữa vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.
Theo Tổng Bí thư, đất nước ta đang đứng trước một thời điểm lịch sử có ý nghĩa bước ngoặt, trách nhiệm đặt lên vai Quốc hội, từng đại biểu Quốc hội là hết sức nặng nề nhưng cũng vô cùng vẻ vang.
“Trước thềm cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI, Đảng và nhân dân kỳ vọng các đại biểu Quốc hội sẽ tiếp tục là những người tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh, đạo đức và tinh thần phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân; dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích quốc gia dân tộc lên trên hết, tiếp nối xứng đáng truyền thống 80 năm vẻ vang của Quốc hội Việt Nam"- Tổng Bí thư nhấn mạnh.
Quốc hội luôn là nơi kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng của cả dân tộc
Diễn văn tại Lễ kỷ niệm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh ngày 6-1-1946 là một mốc son chói lọi mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử đã khẳng định vững chắc quyền làm chủ của Nhân dân, từ thân phận nô lệ đứng lên giành độc lập, tổ chức ra Nhà nước của mình, với đầy đủ cơ sở pháp lý đại diện cho toàn dân ta ở trong nước và quốc tế và là Nhà nước dân chủ đầu tiên ở Đông Nam Á.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh suốt 80 năm qua, với 15 nhiệm kỳ, trong bất cứ hoàn cảnh nào, Quốc hội đều có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của Nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và là nơi kết tinh trí tuệ, ý chí, khát vọng của cả dân tộc.
Đặc biệt, kế thừa phát huy thành quả của các nhiệm kỳ trước, Quốc hội khóa 15 hoạt động trong bối cảnh đầy khó khăn, thách thức, nhưng với bản lĩnh vững vàng, trí tuệ, dân chủ, đoàn kết, đổi mới, đã đạt được kết quả toàn diện trên các lĩnh vực lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và ngoại giao nghị viện...
Đặc biệt, Quốc hội đã quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và của Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, chủ động, kịp thời thể chế hóa chủ trương của Đảng, khẳng định vai trò tiên phong, đi trước một bước về thể chế, quyết định những vấn đề khó, những việc chưa có tiền lệ.
Ông Trần Thanh Mẫn lưu ý nhiệm vụ, yêu cầu của giai đoạn phát triển mới của đất nước đòi hỏi Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội phải cố gắng, nỗ lực, quyết tâm cao hơn nữa; phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục bằng được hạn chế, tiếp tục đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật, nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước, vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.
Trước mắt, theo ông, cần tích cực góp phần vào thành công Đại hội XIV của Đảng; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa 16 và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; quyết tâm cùng toàn đảng, toàn dân, toàn quân, cả hệ thống chính trị thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng, Nhà nước đã đề ra.
Mời bạn đọc theo dõi toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi Lễ Kỷ niệm TẠI ĐÂY.