Ngày 27-8, Bộ GD&ĐT đã tổ chức hội nghị toàn quốc các trường sư phạm qua cầu truyền hình tại sáu điểm cầu là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Cần Thơ, Vinh và Thái Nguyên. Ngoài ý kiến về năng lực của sinh viên sư phạm, nhiều đại biểu bàn sâu về tình trạng thừa, thiếu giáo viên, chênh lệch giữa các ngành nghề.
Chưa quy hoạch được nhân lực ngành sư phạm
Nhận định về công tác đào tạo giáo viên, ThS Đoàn Thị Minh Công, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hải Dương, đề nghị: “Các trường đào tạo sư phạm nên có điều tra xã hội xem nhu cầu hiện nay đối với giáo viên ở mức độ nào, nên xem xét lại chỉ tiêu đào tạo. Vì ở Hải Dương, sinh viên sư phạm bậc phổ thông ra trường rất thừa. Có nhiều sinh viên tốt nghiệp khá giỏi nhưng không tìm được việc làm vì các trường phổ thông đã đủ giáo viên. Trong khi đó, nhu cầu giáo viên mầm non thiếu nhiều”.
TS Tôn Thất Dụng, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Sư phạm (ĐH Huế), nói: “Trường ĐH xây dựng chỉ tiêu dựa trên đội ngũ, cơ sở vật chất, nhu cầu của Sở GD&ĐT. Tuy nhiên, cái khó hiện nay là chưa có số liệu thống kê chính thức nào cho biết trong vòng năm năm nữa, từng ngành cần bao nhiêu giáo viên để chúng tôi định hướng khi xây dựng chỉ tiêu đào tạo”.
Điều này, theo TS Nguyễn Văn Bản, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Đồng Tháp, sẽ dẫn đến tình trạng đào tạo giáo viên mất cân đối, có ngành thừa, ngành lại thiếu. Ông nói: “Chúng tôi đề nghị các Sở GD&ĐT cung cấp cho trường sư phạm những thông tin cần thiết về số lượng giáo viên thừa hoặc thiếu ở các cấp học, môn học và thông tin về dự báo sự phát triển của giáo dục mỗi địa phương để trường làm cơ sở xác định yêu cầu tuyển sinh và đào tạo giáo viên cho địa phương”.
Cơ hội được đứng trên bục giảng của sinh viên tốt nghiệp ngành Sư phạm hiện nay rất khó khăn.
Chất lượng giáo viên đang giảm
Theo PGS-TS Phạm Minh Hùng, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Vinh, ngoài việc giáo viên hiện nay dư thừa, còn có thực trạng nhiều giáo viên làm hơn chục năm lại không được vào biên chế, do đó sinh viên sau khi tốt nghiệp không thể còn chỗ để làm, họ buộc phải tìm kiếm các công việc ngoài ngành sư phạm. “Thực trạng như thế thì chất lượng đầu vào sư phạm phải giảm sút. Những năm qua học sinh giỏi đã không chọn học sư phạm và để đảm bảo số lượng tuyển sinh, các trường sư phạm phải lấp chỉ tiêu bằng cách lấy điểm trúng tuyển đầu vào bằng điểm sàn” - ông Hùng nói.
PGS-TS Hoàng Văn Cẩn, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, bức xúc: “Không thể chấp nhận chuyện tuyển sinh vào ngành sư phạm mà chỉ đạt điểm sàn 13-15 điểm. Một học sinh chưa đạt tới 5 điểm môn văn thì liệu có thể học nổi và trở thành giáo viên dạy văn?”. Tương tự, mặc dù nhận định giáo viên mầm non thiếu nhưng ThS Đoàn Thị Minh Công vẫn lo ngại chất lượng đào tạo giáo viên mầm non vì thí sinh chỉ cần xét học bạ là được học trung cấp sư phạm mầm non, nội dung đào tạo lại quá mỏng. “Chưa kể, sau khi học xong trung cấp, chưa được trải nghiệm bao nhiêu thì người học tiếp tục học các lớp liên thông liên kết đào tạo lên bậc cao hơn. Thời lượng đào tạo không đảm bảo, vì học trong thời gian ngắn, nên sản phẩm cho ra ngày càng kém chất lượng” - bà Công nói.
Chất lượng tuyển sinh sư phạm đang giảm dần trong những năm qua, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho rằng do chính sách miễn học phí ngày càng giảm ý nghĩa thu hút học sinh giỏi vào sư phạm. Còn PGS-TS Hoàng Văn Cẩn thì cho rằng chất lượng giáo viên hiện nay đang giảm không chỉ do đầu vào mà còn do xu hướng các trường ĐH, CĐ sư phạm đang chuyển hoặc nâng cấp thành ĐH, CĐ đa ngành. Ông băn khoăn: “Với xu hướng này, các trường sư phạm nếu không chú trọng đầu tư thì chất lượng giáo viên làm sao bảo đảm? Đa dạng hóa cũng phải có điểm dừng, phải có chừng mực”.
| Chiến lược lâu dài về dự báo nhân lực Tháng 7-2011, Thủ tướng đã ký quy hoạch phát triển nhân lực cả nước. Theo quyết định này, các bộ trưởng phải quy hoạch được nhân lực của ngành mình. Chậm nhất tháng 9-2011 các bộ trưởng phải công bố và chủ tịch UBND các tỉnh cũng công bố quy hoạch nhân lực của địa phương mình cho các ngành nghề. Từ công bố quy hoạch phát triển nhân lực ngành giáo dục cả nước theo chiến lược lâu dài, cần phải rà soát lại quy hoạch các trường sư phạm, các khoa sư phạm, các cơ sở bồi dưỡng cán bộ để định huớng đào tạo. Về vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, hiện ngành giáo dục mới khen thuởng và tôn vinh giáo viên phổ thông nhưng giảng viên ĐH, CĐ sư phạm, “thầy của các thầy” thì chưa có chế độ khuyến khích. Mặt khác, cần có chính sách khuyến khích nhiều hơn với sinh viên sư phạm. Hiện nay miễn phí học sư phạm nhưng còn có thể làm gì hơn nữa để thu hút? Bộ GD&ĐT nên kiến nghị chế độ ưu đãi cụ thể. Phó Thủ tướng NGUYỄN THIỆN NHÂN Nhập thành trường ĐH đa ngành Năm 2008, Trường CĐ Sư phạm TP.HCM chuyển thành Trường ĐH Sài Gòn, đồng thời nhập luôn trường THSP mầm non vào. Ngay từ khi trở thành Trường ĐH Sài Gòn, các ngành ĐH ngoài sư phạm chỉ có 8-9 ngành; trong khi các ngành sư phạm có đến 14-15 ngành nhưng chỉ tiêu không nhiều. Chỉ tiêu tuyển các ngành sư phạm phần lớn từ 40 trở xuống, còn các ngành ngoài sư phạm như quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng, kế toán… tăng dần 200-450 hằng năm. Theo mục tiêu Nghị quyết 08/NQ-BCSĐ ngày 4-4-2007 của ban cán sự Đảng Bộ GD&ĐT về việc phát triển ngành sư phạm và các trường sư phạm từ năm 2007-2015, đến năm 2010 đạt 100% giảng viên các trường ĐH sư phạm là thạc sĩ trở lên, 25% giảng viên đạt trình độ tiến sĩ; 50% giảng viên CĐ sư phạm là thạc sĩ trở lên, trong đó ít nhất 5% giảng viên là tiến sĩ. Thế nhưng tính đến năm học 2010-2011, các trường ĐH sư phạm chỉ có 12,8% tiến sĩ và tiến sĩ khoa học, 46,5% là thạc sĩ. Ở các trường CĐ sư phạm 1,2% là tiến sĩ và tiến sĩ khoa học, 36,4% là thạc sĩ. Chỉ có hai trường sư phạm trọng điểm đạt được mục tiêu này là Trường ĐH Sư phạm Hà Nội 33% tiến sĩ và Trường ĐH Sư phạm TP.HCM 28,4% tiến sĩ. |
| Cần cơ quan dự báo nguồn nhân lực riêng cho ngành sư phạm Có tình trạng nhiều trường lấy nguồn giáo viên ở các nguồn không phải từ sư phạm (học chuyên ngành rồi học thêm nghiệp vụ sư phạm) cũng khiến việc dự đoán gặp khó khăn. Tuy nhiên, chắc chắn các địa phương biết thiếu bao nhiêu giáo viên ở cấp học nào. Vì vậy, chúng tôi rất mong có một cơ quan dự báo nguồn nhân lực riêng cho sư phạm. Cơ quan này sẽ làm việc với từng địa phương, các trường học; khảo sát và đánh giá sự phát triển dân số, sự phát triển các trường học, lượng giáo viên về hưu... từ đó dự báo nhân lực 4-5 năm của từng địa phương. Căn cứ vào số liệu dự báo, chúng tôi sẽ đưa ra chỉ tiêu đào tạo phù hợp. Ông TẠ QUANG LÂM, Phó Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Khắc Huy ghi |
QUỐC DŨNG - BẢO PHƯỢNG
