Phương án xét tuyển đại học năm nay của một số trường có sự thay đổi đáng chú ý trong xây dựng tổ hợp.
Thay vì sử dụng các tổ hợp truyền thống như A00 (toán - lý - hóa) hay C00 (văn - sử - địa), nhiều trường đại học đã điều chỉnh, thậm chí loại bỏ hoàn toàn các tổ hợp này ở một số ngành đào tạo như Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Đại học Luật TP.HCM.
Thông tin trên đã tạo ra không ít lo lắng cho thí sinh, đặc biệt là những em đã xác định mục tiêu từ trước.
Học sinh đổi tổ hợp xét tuyển
Trương Mỹ Tiên, học sinh lớp 12A16, Trường THPT Nguyễn Tất Thành, phường Bình Phú nói: “Em chọn tổ hợp C00 ngay từ đầu vào lớp 10 nên khá lo lắng do kế hoạch bị thay đổi nhiều. Hiện em đang cố gắng học thêm các môn khác để nếu có thể thay đổi tổ hợp phù hợp với các trường”.
Mỹ Tiên đang học thêm tiếng Anh và tiếng Trung để mở rộng lựa chọn sang các khối khác như D14, D15 hay khối văn - Anh - sử hoặc văn - Anh - địa.
“Em muốn dự phòng để không bị lúng túng nếu các trường thay đổi phương án tuyển sinh” - Tiên nói.
Về định hướng chọn trường, Tiên cho biết muốn xét tuyển vào Trường Đại học Sài Gòn, đồng thời cân nhắc một số trường tư để theo học ngành ngôn ngữ. “Nếu học giỏi cả tiếng Anh lẫn tiếng Trung, cơ hội sẽ cao hơn” - Tiên chia sẻ.
Tiên không đăng ký tham dự kỳ thi đánh giá năng lực vì đòi hỏi kiến thức khá rộng, thay vào đó chọn xét học bạ và thi tốt nghiệp.
“Em cũng phải đầu tư kỹ lưỡng vào các môn thuộc tổ hợp D01 để vừa đảm bảo dự phòng, vừa nâng cao cơ hội vào ngành mình mong muốn” - Tiên nói.
“Khối A00 phù hợp với ngành kỹ thuật, cơ khí, đóng góp trực tiếp vào nhu cầu xã hội, nên nếu bị loại bỏ hoàn toàn sẽ tạo ra nhiều khó khăn. Khối C00 thiên về xã hội, nhưng cũng đòi hỏi nỗ lực tương đương để đạt điểm cao. Vì vậy, việc bỏ hẳn các khối này chưa hẳn là phù hợp, nhưng nếu điều chỉnh hợp lý, cũng có thể đáp ứng nhu cầu học sinh và thị trường lao động” - Tiên nhận định.
Từ năm học trước, nhiều trường đại học có ý định dừng xét tuyển C00 đã khiến Nguyễn Thuỳ Dung, học sinh Trường THPT Phú Nhuận, phường Đức Nhuận, điều chỉnh tổ hợp.
Thuỳ Dung chuyển từ C00 sang D01 nhằm đảm bảo cơ hội xét tuyển đa dạng và an toàn hơn. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa áp lực học tập của em sẽ nhiều hơn khi phải đầu tư thêm cho các môn toán và tiếng Anh trong bối cảnh mức độ cạnh tranh của tổ hợp D01 ngày càng gay gắt.
Bên cạnh phương thức xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT, Thùy Dung cũng cân nhắc các hình thức khác như thi đánh giá năng lực hoặc xét tuyển kết hợp.
Thùy Dung cho rằng việc các trường đại học thay đổi tổ hợp xét tuyển cần có lộ trình phù hợp, tránh gây xáo trộn lớn cho học sinh. Theo em, dù theo tổ hợp nào, các môn học đều đòi hỏi sự nỗ lực nghiêm túc và cần được nhìn nhận công bằng.
“Việc thay đổi là cần thiết, nhưng nếu loại bỏ hoàn toàn các tổ hợp truyền thống thì học sinh sẽ chịu rất nhiều áp lực và rủi ro trong chọn ngành, chọn trường”, Dung bày tỏ.
Thay đổi là tất yếu
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, cho biết khi các trường điều chỉnh tổ hợp xét tuyển, học sinh lớp 12 khá hoang mang.
Tại trường, 50% học sinh chọn tổ hợp A00, 40% chọn C00. Điều cần làm bây giờ là định hướng để các em điều chỉnh tổ hợp ngay từ học kỳ 2, trong khi thời gian chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp và xét tuyển đại học 2026 chỉ còn vài tháng.
Ông Đảo nhận định: “Việc mất đi các tổ hợp truyền thống đồng nghĩa với việc học sinh phải tìm thêm môn mới để mở rộng lựa chọn, tạo áp lực lớn trong học tập”.
Ví dụ, những em đã chọn văn – sử – địa phải đầu tư thêm tiếng Anh để tạo thành tổ hợp D14 (văn – sử – Anh), hoặc thêm toán để hình thành các tổ hợp mới. Đối với học sinh chuyên về tự nhiên, việc tập trung vào môn văn hay tiếng Anh không dễ dàng, khiến quá trình ôn luyện trở nên gấp rút và căng thẳng.
Trước tình hình trên, ông Đảo cho biết vào tuần sau, trường sẽ tổ chức sinh hoạt cho lớp 12 nhằm giúp các em thích ứng với thay đổi, lựa chọn tổ hợp mới và bổ sung môn nếu cần. Đồng thời, học sinh lớp 10 và 11 cũng sẽ được hướng dẫn, tránh vô tư học theo tổ hợp cũ, gây lãng phí công sức trong tương lai.
“Về giảng dạy, trường dự kiến bổ sung giáo viên dạy kèm miễn phí các môn trọng tâm như văn, Anh, toán, sử dụng tiết dư để kịp thời hỗ trợ học sinh thay đổi định hướng, đảm bảo các em có đủ kiến thức trước kỳ thi”, ông Đảo nhấn mạnh.
Trong khi đó, thầy Ngô Phạm Hưng Thịnh, giáo viên Trường THPT Nguyễn Du, phường Hoà Hưng, TP.HCM, nhấn mạnh việc loại bỏ tổ hợp truyền thống là xu hướng tất yếu trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
“Khi học sinh được chủ động lựa chọn môn học ngay từ bậc THPT theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, các cơ sở đào tạo đại học buộc phải điều chỉnh tổ hợp xét tuyển nhằm lựa chọn thí sinh phù hợp với yêu cầu đào tạo”, thầy Thịnh nói.
Thầy Thịnh cho biết học sinh và phụ huynh không quá bị động trước sự thay đổi này, bởi ngay từ lớp 10 đã được trường tư vấn, định hướng lựa chọn môn học. Bên cạnh hình thức xét tuyển truyền thống, thí sinh hiện nay còn có nhiều cơ hội khác để vào đại học như xét tuyển học bạ, kỳ thi đánh giá năng lực.
Cụ thể, kỳ thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP.HCM đã điều chỉnh cấu trúc đề thi theo chương trình mới, giảm số lượng câu hỏi ở một số môn khoa học tự nhiên, phù hợp hơn với định hướng học tập của học sinh.
Cô Nguyễn Thị Hà Diễm, giáo viên Trường THPT Phú Nhuận, TP.HCM, chia sẻ xu hướng loại bỏ khối truyền thống xuất phát từ tiêu chuẩn quốc tế.
Các trường hiện nay hướng đến đánh giá năng lực toàn diện, kết hợp thành tích học tập, bài luận, thư giới thiệu và các phương thức xét tuyển linh hoạt, tương tự các quốc gia phát triển. Các trường tự chủ xét tuyển nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra và uy tín. Học sinh vì thế cũng phải chuẩn bị kỹ lưỡng, vừa học các môn bắt buộc, vừa nâng cao ngoại ngữ để đáp ứng nhiều lựa chọn tuyển sinh khác nhau.
Bà Đoàn Thị Thu Hoài, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Thái Bình, phường Tân Hoà, TP.HCM, nhấn mạnh thay đổi này không ảnh hưởng nhiều đến học sinh. Các em vẫn còn nhiều lựa chọn, chủ yếu dựa trên năng lực và điều kiện thực tế của bản thân.
Với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, học sinh được định hướng chọn môn ngay từ lớp 10. Khi xét tuyển đại học, học sinh chỉ sử dụng 3 môn và các trường đại học hiện nay đều xây dựng nhiều tổ hợp phù hợp. Thông thường sẽ có 2 môn gần như cố định là toán và ngữ văn, môn còn lại học sinh tự lựa chọn theo thế mạnh, chẳng hạn toán – hóa – sinh, hoặc văn – sử – Anh, văn – địa – Anh… Ngoài ra còn có các tổ hợp mới như giáo dục kinh tế kết hợp với lịch sử..
Chương trình mới mở ra nhiều con đường lựa chọn cho học sinh, không bó hẹp như trước đây. Vì thế, các trường đại học công bố sớm phương án xét tuyển cũng giúp học sinh có sự chuẩn bị, tránh thiệt thòi.
Đại diện nhiều trường đại học cho rằng, sau khi xoá sổ các tổ hợp truyền thống, các tổ hợp mới, đều có toán hoặc ngữ văn, kết hợp với các môn như tiếng Anh, vật lý, sinh học, tin học, lịch sử hoặc địa lý tùy theo nhóm ngành.
Bên cạnh lý do thực hiện quy định mới, việc điều chỉnh tổ hợp xét tuyển không nhằm gây phiền toái hay khó khăn cho thí sinh mà hướng đến việc đánh giá đúng hơn năng lực học tập cốt lõi, đồng thời phù hợp với mục tiêu Chương trình giáo dục phổ thông mới theo định hướng nghề nghiệp.
