Hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước vừa hoàn tất đăng ký thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Kỳ thi này không chỉ quyết định việc xét tốt nghiệp mà còn là căn cứ quan trọng để xét tuyển vào đại học (ĐH).
Tuy nhiên, mùa tuyển sinh năm nay có nhiều biến động khi hàng loạt điều chỉnh mới được đưa ra, từ quy chế chung đến cách các trường tổ chức xét tuyển. Điều này buộc thí sinh phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, nếu không muốn bỏ lỡ cơ hội trúng tuyển.
Thí sinh phải đạt từ 15 điểm thi tốt nghiệp THPT
Theo thông tin hướng dẫn mới nhất của Bộ GD&ĐT về tuyển sinh ĐH, tuyển sinh cao đẳng năm 2026, tất cả thí sinh, bao gồm cả thí sinh xét tuyển thẳng, bắt buộc phải đăng kí xét tuyển trực tuyến trên Hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ GD&ĐT hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia để xử lí nguyện vọng chung. Việc này nhằm bảo đảm nguyên tắc mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng cao nhất, tăng tính công bằng, minh bạch.
Cùng với đó, Quy chế tuyển sinh năm nay được Bộ GD&ĐT (thông tư 06/2026) cũng có nhiều nội dung thay đổi. Trong đó, có năm điều chỉnh lớn đáng chú ý.
Thứ nhất, thí sinh muốn xét tuyển ĐH phải có tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng tổ hợp xét tuyển (hoặc điểm thi của môn Toán và Ngữ văn và một môn khác) đạt tối thiểu 15 theo thang điểm 30 (không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp). Riêng với nhóm ngành giáo viên, luật từ 18 điểm; ngành sức khỏe từ 20 điểm; hoặc từ 16,5 điểm với 1 số ngành đặc biệt.
Thứ hai, thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo, các trường khác nhau và sắp xếp các nguyện vọng theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp (nguyện vọng một là ưu tiên cao nhất). Riêng các ngành đào tạo giáo viên, Bộ GD&ĐT yêu cầu chỉ xét tuyển các nguyện vọng có thứ tự từ 01 đến 05.
Thứ ba, phương thức xét học bạ THPT, tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 06 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp THPT của tối thiểu 03 môn học trong đó bắt buộc phải có môn toán hoặc ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm.
Thứ tư, điểm cộng (bao gồm điểm thưởng, điểm xét thưởng, điểm khuyến khích) tối đa là 3 điểm theo thang điểm 30 (tương ứng 10% của thang điểm xét tuyển). Trong đó, thí sinh được tuyển thẳng nhưng không dùng để xét tuyển thẳng từ 0-3 điểm; thí sinh có thành tích hoặc có năng khiếu đặc biệt từ 0 - 1,5 điểm; thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0 - 1,5 điểm. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích.
Ngoài ra, Bộ GD&ĐT còn yêu cầu cơ sở đào tạo chỉ sử dụng tối đa năm phương thức tuyển sinh (không bao gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển đối tượng cử tuyển,…). Và năm nay cũng sẽ là năm đầu tiên Bộ quy định ngưỡng đầu vào đối với nhóm ngành thuộc lĩnh vực pháp luật, tương tự như nhóm ngành sức khỏe và đào tạo giáo viên.
Tại Hội nghị tuyển sinh ĐH năm 2026 vừa được Bộ GD&ĐT tổ chức tại TP.HCM, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, Bộ GD&ĐT, cho biết những thay đổi trong công tác tuyển sinh năm nay nhằm kiểm soát và nâng cao chất lượng đầu vào cho các cơ sở đào tạo, đồng thời tăng cường trách nhiệm của thí sinh và các trường ĐH trong hoạt động thi tuyển, xét tuyển.
Ông Thảo cũng nhấn mạnh tình trạng xảy ra năm 2025 khi có quá nhiều phương thức tuyển sinh gây nhiễu thông tin cho thí sinh, đồng thời chưa bảo đảm công bằng giữa các phương thức. Đáng chú ý, có trên 200 lượt phương thức xét tuyển của các cơ sở đào tạo không có thí sinh xác nhận nhập học; 98 lượt phương thức chỉ đạt dưới 10% số thí sinh nhập học so với chỉ tiêu.
Do đó, năm 2026 này, việc hạn chế số phương thức xét tuyển là cần thiết nhưng phải đảm bảo thí sinh sẽ được xét chọn bình đẳng giữa các phương thức và tổ hợp xét tuyển, không phụ thuộc thứ tự nguyện vọng. Việc quy đổi điểm giữa các phương thức phải do các trường đánh giá trên cơ sở dữ liệu thực chứng, căn cứ khoa học.
Thống kê sơ bộ từ Bộ GD&ĐT, tính đến nay, cả nước đã có trên 1,2 triệu thí sinh đăng kí dự thi tốt nghiệp THPT năm 2026 – con số ở mức cao so với các năm gần đây. Trong đó, khoảng hơn 0,6% số thí sinh đăng kí miễn thi ngoại ngữ, 151 thí sinh được miễn thi tốt nghiệp THPT.
Đây cũng là năm đầu tiên 100% thí sinh, kể cả thí sinh tự do, thực hiện đăng kí dự thi theo hình thức trực tuyến.
Xu hướng xét tuyển tổng hợp ở nhiều đại học lớn
Cùng với những thay đổi mang tính kỹ thuật từ quy chế tuyển sinh ĐH, năm 2026 cũng ghi nhận xu hướng tuyển sinh mới từ nhiều cơ sở đào tạo ĐH lớn khi áp dụng một phương thức chính là xét tuyển tổng hợp dựa trên nhiều tiêu chí điểm số.
Điển hình như ĐH Quốc gia TP.HCM chính thức triển khai một phương thức xét tuyển tổng hợp trong toàn hệ thống từ năm 2026. Hiện nay, đơn vị này có đến 8 trường ĐH lớn là thành viên và một phân hiệu.
Phương thức mới cho phép thí sinh xét tuyển bằng nhiều nguồn dữ liệu: Điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm ĐGNL, điểm học bạ và các tiêu chí phù hợp khác. Những tiêu chí này được từng trường tự xác định xác định các trọng số, hệ số quy đổi cho các tiêu chí xét tuyển, ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào… phù hợp với ngành/nghề đào tạo.
Tùy theo ưu thế điểm số của từng thí sinh sẽ được áp dụng cách tính điểm phù hợp nhất ở từng trường. Và hầu hết các trường thành viên của ĐH Quốc gia TP.HCM đều dành tối đa 95% chỉ tiêu cho phương thức xét tuyển này, số còn lại dành cho xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD&ĐT.
Tương tự, theo công bố mới nhất từ ĐH Kinh tế TP.HCM, năm nay, ĐH này tuyển sinh gần 9.000 chỉ tiêu cho cơ sở tại TP.HCM và cơ sở ở Vĩnh Long. Trường chỉ áp dụng hai phương thức xét tuyển, trong đó, phương thức xét tuyển tích hợp chiếm đến 95% tổng chỉ tiêu.
Theo đó, điểm xét tuyển được tính từ điểm thi quy đổi kết hợp điểm trung bình học tập THPT cùng điểm cộng, điểm ưu tiên nếu có thí sinh được dùng kết quả cao nhất trong các kỳ thi gồm kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, kỳ thi đánh giá năng lực do ĐH Quốc gia TP.HCM tổ chức hoặc kỳ thi V-SAT (áp dụng cho cơ sở Vĩnh Long).
Trường cho biết điểm trung bình THPT được tính theo trọng số tăng dần, trong đó lớp 12 chiếm hệ số cao nhất. Nguyên tắc quy đổi điểm các kỳ thi về cùng thang điểm 100 sẽ được thực hiện theo hướng dẫn thống nhất của Bộ GD&ĐT sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026.
Trường ĐH Công nghệ kỹ thuật TP.HCM cũng có phương thức xét tuyển tương tự. Thay vì xét tuyển từng loại điểm của thí sinh như mọi năm, năm nay, trường triển khai 3 phương thức xét tuyển nhưng hai phương thức trong đó là xét tuyển kết hợp dựa trên kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, kết quả học tập THPT, kết quả kỳ thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM. Riêng các ngành đặc biệt còn cần thêm kết quả thi năng khiếu do trường tổ chức.
Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM từ năm 2026 cũng lần đầu tiên chuyển sang xét tuyển theo hai phương thức như một số trường khác. Trường sẽ căn cứ chính vào ba nhóm điểm là thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ và điểm thi đánh giá năng lực của ĐH Quốc gia TP.HCM để tuyển chọn thí sinh phù hợp.
Talkshow “Đổi mới tuyển sinh đại học 2026 – Cơ hội và lưu ý cho thí sinh"
Sáng nay, ngày 6-5, tại Báo Pháp Luật TP.HCM sẽ diễn ra Talkshow “Đổi mới tuyển sinh đại học 2026 – Cơ hội và lưu ý cho thí sinh”. Chương trình có sự đồng hành của Công ty iCD Việt Nam, Trường Đại học Văn Hiến và một số đơn vị khác. Đây cũng là chương trình nằm trong chuỗi talkshow “360° học đường” do Báo Pháp Luật TP.HCM thực hiện.
Tham gia trao đổi tại talkshow có các khách mời:
- PGS.TS Bùi Hoài Thắng, Trưởng phòng, Phòng đào tạo, Trường Đại học Bách khoa – Đại học Quốc gia TP.HCM
- Thạc sĩ Nguyễn Đỗ Tùng, Giám đốc Điều hành, Trường Đại học Văn Hiến
- Ông Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ten Lơ Man, TP.HCM.
Talkshow nhằm cung cấp những thông tin tuyển sinh năm 2026 một cách chính xác, kịp thời, phân tích các điểm mới trong quy chế tuyển sinh cũng như xu hướng xét tuyển mới của các trường đại học. Ngoài ra, các chuyên gia, nhà quản lý giáo dục sẽ đưa ra những lưu ý quan trọng giúp thí sinh hiểu đúng hơn, tránh những sai sót đáng tiếc tìm hiểu thông tin xét tuyển, từ đó chủ động xây dựng chiến lược đăng ký phù hợp và hiệu quả.
