Mới đây, trên mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một chiếc xe ôtô (biển trắng) lưu thông trên đường cao tốc đoạn TP.HCM - Long Thành - Dầu Dây. Khi đến trạm thu phí BOT Dầu Dây thì bị nhân viên trạm cho dừng xe lại vì chưa đóng phí qua trạm.
Theo nội dung đoạn clip ghi lại, chiếc xe này là của một người đàn ông làm thiện nguyện, hỗ trợ một gia đình ở tỉnh Ninh Bình đưa hài cốt liệt sỹ từ tỉnh Tây Ninh về Ninh Bình.
Người đàn ông lái xe cho rằng xe của mình đã hỗ trợ nhiều trường hợp chở hài cốt liệt sĩ, khi đi qua trạm đều không mất phí. Trong khi đó, nhân viên trạm thu phí căn cứ vào các quy định hiện hành cho rằng xe chở hài cốt liệt sĩ không thuộc trường hợp được miễn phí. Vụ việc sau khi đăng tải thu hút được sự quan tâm lớn của dư luận.
Trạm thu phí sẵn sàng hỗ trợ nhưng phải liên hệ trước qua hotline
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, đại diện Công ty cổ phần dịch vụ kỹ thuật Đường cao tốc Việt Nam - VEC E (đơn vị quản lý trạm thu phí) xác nhận sự việc trên diễn ra vào ngày 14-4. Sau khi chủ phương tiện và nhân viên trạm thu phí trao đổi thì sau đó chủ phương tiện đã nộp tiền vào tài khoản giao thông và qua trạm bình thường.
Đại diện VEC E cũng cho biết công tác thu phí đường bộ nói chung và trên các tuyến cao tốc của VEC nói riêng được thực hiện tuân thủ các quy định của pháp luật. Trong đó, các phương tiện được miễn phí được quy định rất cụ thể tại Điều 6 Nghị định 130/2024.
Công tác thu phí được kiểm soát theo định kỳ và rất kỹ càng bởi các cơ quan quản lý nhà nước, do vậy việc miễn phí cho một đối tượng nào đó ngoài quy định cần được sự chấp thuận của các cơ quan liên quan.
Trong quá trình thực hiện, Cục đường bộ chấp nhận miễn phí cho các đối tượng phương tiện ngoài các phương tiện đã được quy định tuỳ từng thời điểm. Ví dụ như các phương tiện chở vật phẩm, vật tư ủng hộ đồng bào lũ lụt (cụ thể đợt bão số 10 (bualoi); bão số 11 (matmo); bão số 12 (Kalmaegi) năm 2025, VEC E đã tiến hành miễn phí cho các phương tiện vận chuyển hàng cứu trợ theo chủ trương của Cục đường bộ Việt Nam và chính sách đều được công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.
"Là đơn vị trực tiếp vận hành thu phí trên các tuyến cao tốc, Công ty chúng tôi cũng tuân thủ nghiêm ngặt các quy định liên quan. Bên cạnh đó, VEC E cũng là doanh nghiệp có trách nhiệm xã hội, chúng tôi luôn ủng hộ các hoạt động thiện nguyện. Với các trường hợp tương tự trên đây, chúng tôi sẵn sàng chấp thuận chi bù mức phí đối với các phương tiện làm công tác thiện nguyện như một phần hoạt động xã hội của doanh nghiệp.
Tuy nhiên, các chủ phương tiện, các đơn vị cần phải liên hệ với chúng tôi trước (số hotline 028.62529191) để đăng ký và thực hiện các thủ tục cần thiết, rất đơn giản, để đảm bảo việc lưu thông thuận tiện, không ảnh hưởng đến lưu thông chung"- đại diện VEC E nói.
Đại diện đơn vị quản lý các trạm thu phí cũng lưu ý, không đồng thuận với việc các cá nhân, đơn vị không liên hệ trước cơ quan, mà gây khó khăn cho nhân viên vận hành thu phí ngoài hiện trường, cố tình đưa thông tin sai lệch trên mạng xã hội, gây tác động tiêu cực chung.
Xe chở hài cốt liệt sĩ không thuộc trường hợp được miễn phí
Dưới góc độ pháp lý, trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, Luật sư Nguyễn Trần Phương, Đoàn Luật sư TP.HCM cho biết trong suốt quá trình xây dựng và phát triển đất nước, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, sâu sắc đến công tác chăm sóc người có công, đặc biệt là việc tìm kiếm, quy tập và di chuyển hài cốt liệt sĩ về quê hương. Đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là nghĩa vụ thiêng liêng, thể hiện lòng biết ơn đối với những anh hùng đã ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc.
Dưới góc độ pháp lý, Nghị định định 130/2024 là văn bản điều chỉnh về thu phí sử dụng đường bộ cao tốc.
Theo đó, Điều 6, Nghị định 130/2024 đã quy định rất rõ các trường hợp các loại xe ô tô được miễn phí sử dụng đường bộ, bao gồm: Xe cứu thương; Xe chữa cháy; Xe chuyên dùng phục vụ tang lễ (xe tang, xe tải lạnh dùng để lưu xác và chở xác, xe chở khách đi cùng xe tang, xe tải chở hoa, xe rước ảnh); Xe chuyên dùng phục vụ quốc phòng là xe mang biển số nền màu đỏ, chữ và số màu trắng; Xe chuyên dùng của các đơn vị thuộc hệ thống tổ chức của công an nhân dân.
Trong danh mục các loại xe được nêu theo quy định trên, xe chuyên dùng phục vụ tang lễ được định nghĩa gắn liền với đơn vị phục vụ tang lễ. Những xe này có giấy chứng nhận đăng ký xe mang tên đơn vị phục vụ tang lễ. Đơn vị phục vụ tang lễ có văn bản cam kết các loại xe này chỉ sử dụng cho hoạt động tang lễ gửi nhà cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử (trong đó nêu cụ thể số lượng xe, biển số xe theo từng loại). Còn đối với xe chở hài cốt liệt sĩ, vốn thường là xe do gia đình thuê hoặc do các tổ chức thiện nguyện hỗ trợ, không phải xe chuyên dùng của các công ty tang lễ. Do vậy những xe này không được thừa nhận chính thức trong danh mục miễn phí.
Còn ở trong lĩnh vực đường sắt, năm 2024 ngành đường sắt đã có quy định miễn cước vận chuyển hành lý là hài cốt liệt sĩ trên toa xe hành lý của các đoàn tàu khách chạy tuyến Thống Nhất từ các ga phía Nam ra các ga khu vực miền Trung, miền Bắc. Đồng thời miễn vé cho hành khách là thân nhân liệt sĩ đi cùng chuyến tàu, tối đa là hai thân nhân đi cùng chuyến tàu cùng một hài cốt liệt sĩ.
Dĩ nhiên, để đảm bảo chính sách đến đúng đối tượng, ngành đường sắt yêu cầu thân nhân liệt sĩ phải xuất trình "Giấy đề nghị vận chuyển hài cốt liệt sĩ về quê hương bằng tàu hỏa" của Hội hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và Biên bản bàn giao hài cốt liệt sĩ. Cạnh đó, hài cốt liệt sĩ được vận chuyển theo phương thức hành lý ký gửi, bắt buộc phải đi cùng chuyến tàu với thân nhân.
Hơn nữa, hiện nay tất cả các phương tiện ô tô đều có tài khoản giao thông để giao dịch thu phí tự động khi qua các trạm thu phí. Do đó, nếu không thuộc các trường hợp như liệt kê ở trên thì chủ phương tiện vẫn phải đóng phí bình thường theo quy định. Song đối với những trường hợp làm thiện nguyện, chở hài cốt liệt sĩ tương tự như ở trên (đi xe cá nhân) chủ các phương tiện cần liên hệ trước đơn vị quản lý các trạm thu phí và chuẩn bị sẵn các loại giấy tờ cần thiết để được xem xét giải quyết.
