Ngày 5-7, trong phiên tòa tại TP Cordoba (Argentina), lần đầu tiên cựu Tổng thống Jorge Rafael Videla đã thừa nhận trách nhiệm về các hành vi vi phạm nhân quyền trong thời gian cầm quyền.
Tòa án Tối cao Argentina xét xử lại vụ án Jorge Rafael Videla từ ngày 3-7. Trong phiên tòa này, bị cáo Videla bị truy tố về tội ra lệnh giết hại 32 tù chính trị đối lập và chỉ thị bắt cóc, tra tấn, sát hại 49 trường hợp khác.
Luật sư đại diện cho gia đình các nạn nhân đã tố cáo Videla thiết lập chế độ độc tài quân phiệt, loại bỏ các đảng phái chính trị, kiểm soát công đoàn, kiểm duyệt truyền thông, tra tấn và sát hại hàng ngàn người. Luật sư bùi ngùi cho biết cha ông là quân du kích dưới thời Videla đã bị bắn chết trong hẻm núi mà chưa từng được đưa ra tòa xét xử.
Ngoài cựu Tổng thống Videla, 20 quan chức chính phủ vốn là thuộc cấp của Videla vào thời đó cũng ra trước vành móng ngựa.
Jorge Rafael Videla (trái) và tướng Menendez tại tòa ngày 3-7. Ảnh: AP
Cánh tay đắc lực nhất của Videla là tướng Luciano Benjamin Menendez chỉ huy Quân đoàn 3 từng mở chiến dịch thanh trừng 22 sĩ quan quân đội và cảnh sát về hưu cùng một số thường dân bị xem là thành phần đối lập. Tướng Menendez từ chối làm chứng về tội ác của Videla mà chỉ tự bào chữa cho mình.
Năm 1985, cựu Tổng thống Jorge Rafael Videla đã bị Tòa án Tối cao tuyên án tù chung thân về tội vi phạm nhân quyền, phạm tội ác chống nhân loại với hành vi ra lệnh giết 66 người, tra tấn 93 người.
Năm năm sau, Tổng thống Carlos Menem ra lệnh ân xá cho Videla. Đến tháng 4-2007, Tòa án Tối cao phủ quyết quyền ân xá và xét xử lại vụ án Videla. Từ đó, gia đình các nạn nhân tiếp tục lên tiếng tố cáo. Hầu hết các cáo buộc mới sau này đều do các chuyên gia pháp y phát hiện. Đa số nạn nhân bị chôn trong hố chôn tập thể quanh thủ đô Buenos Aires.
Ngày 25-1, Đức đã yêu cầu Argentina dẫn độ Jorge Rafae Videla về Đức xét xử vì Videla đã giết hại nhiều công dân Đức nhưng Argentina từ chối. Videla còn phải chịu trách nhiệm về nhiều vụ mất tích và cầm tù công dân các nước Ý, Tây Ban Nha, Pháp.
| Năm 1976, tổng tư lệnh Jorge Rafael Videla tổ chức đảo chính lật đổ Tổng thống Isabel Martinez de Peron. Videla được mệnh danh là kiến trúc sư trưởng của chiến dịch thanh trừng từ năm 1976 đến 1983. Chiến dịch này là mảng đen tối trong lịch sử Argentina với 30.000 nạn nhân bị giết hại. Trong số đó có những người cánh tả (đoàn viên công đoàn, sinh viên, nhà báo, đảng viên cộng sản, những người ủng hộ Peron) và khoảng 10.000 quân du kích thuộc Quân đội Cách mạng Nhân dân và lực lượng Montoneros (ủng hộ chế độ cũ của Tổng thống Peron). |
THANH ANH (Theo BBC, The News, Buenos Aires Herald)
