Bộ Y tế vừa công bố dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Trong đó, một trong những nội dung nhận được sự quan tâm lớn của người dân là chính sách khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí theo tinh thần Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị.
Những ai được ưu tiên khám sức khỏe miễn phí từ năm 2026?
Theo dự thảo, từ năm 2026, người dân được khám sức khoẻ định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần. Do nguồn lực có hạn, việc khám miễn phí sẽ được thực hiện theo lộ trình ưu tiên.
Cụ thể, nhóm người lao động tiếp tục thực hiện khám sức khoẻ định kỳ do người sử dụng lao động chi trả theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.
Đối với cộng đồng, chính sách sẽ ưu tiên trước cho: Người cao tuổi; người khuyết tật; người thuộc hộ nghèo; người cận nghèo; người có công và thân nhân của người có công; người mắc bệnh mạn tính; và người sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn, xã đảo, đặc khu.
Căn cứ vào khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, HĐND cấp tỉnh có quyền quyết định mở rộng đối tượng và danh mục dịch vụ khám miễn phí trên địa bàn. Nội dung cụ thể về khám, sàng lọc sẽ do Bộ trưởng Bộ Y tế ban hành hướng dẫn.
Tích hợp kết quả vào VNeID
Người dân có thể khám tại các cơ sở khám chữa bệnh đã được cấp phép hoạt động, với điều kiện là các cơ sở này phải có đủ các bộ phận khám lâm sàng, cận lâm sàng, nhân lực và thiết bị y tế cần thiết. Quy định này đã được bổ sung so với dự thảo hồi tháng 3-2026.
Ngoài ra, việc khám cũng có thể tổ chức lưu động tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị theo quy định của pháp luật.
Cơ quan y tế cấp tỉnh sẽ rà soát, lập danh sách và hướng dẫn người dân đến trạm y tế hoặc cơ sở y tế nơi đăng ký BHYT ban đầu, hoặc cơ sở đủ điều kiện khác để thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc.
Dự thảo nêu rõ, trường hợp trạm y tế cấp xã không đủ điều kiện khám sức khỏe định kỳ, chính quyền cấp xã hoặc cơ quan y tế cấp tỉnh sẽ chỉ đạo cơ sở đủ điều kiện chủ động phối hợp, hỗ trợ chuyên môn hoặc chọn trạm y tế xã làm địa điểm khám sức khỏe lưu động nhằm đảm bảo thuận tiện cho người dân.
Các cơ sở tổ chức khám phải tiếp nhận, phân nhóm ưu tiên và sắp xếp lịch khám để tránh quá tải.
Một yêu cầu bắt buộc đối với cơ sở tổ chức khám là phải bảo đảm liên thông dữ liệu giấy khám sức khoẻ hoặc khám sàng lọc với cơ sở dữ liệu khám sức khỏe; hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám chữa bệnh; cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế; và cổng tiếp nhận dữ liệu thuộc hệ thống thông tin giám định BHYT.
Kết quả khám sẽ được tổng hợp, đánh giá để thống nhất lập sổ sức khoẻ điện tử tích hợp trên ứng dụng VNeID, giúp quản lý sức khỏe người dân theo vòng đời. Đây cũng là yêu cầu mới được Bộ Y tế đề xuất trong dự thảo lần này.
Ngân sách nhà nước chi trả trong lộ trình đầu tiên
Về nguồn kinh phí, chi phí khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí được tính theo quy định về giá dịch vụ khám chữa bệnh do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Trong lộ trình đầu tiên, ngân sách nhà nước giữ vai trò chủ đạo. Cụ thể, ngân sách nhà nước thanh toán chi phí cho người không có thẻ BHYT theo lộ trình. Còn đối với người có thẻ BHYT thuộc diện ưu tiên, ngân sách nhà nước cũng sẽ chi trả cho đến khi quỹ BHYT có khả năng hỗ trợ thanh toán.
Về lâu dài, quỹ BHYT sẽ hỗ trợ thanh toán chi phí này theo lộ trình, đối tượng ưu tiên, dựa trên khả năng cân đối quỹ và việc tăng mức đóng BHYT trong tương lai.
Đối với các hoạt động khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc đã được địa phương phê duyệt và đang triển khai trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực (dự kiến 1-7-2026), sẽ được tiếp tục thực hiện theo nội dung, kế hoạch cũ đã phê duyệt.
