Ngày 8-2 tới, Thái Lan sẽ tổ chức tổng tuyển cử nhằm quyết định lực lượng nào sẽ thành lập chính phủ tiếp theo của đất nước.
Diễn ra sau một giai đoạn đầy biến động, bao gồm căng thẳng giữa các đảng phái, cuộc xung đột ở biên giới Campuchia cùng áp lực kinh tế, chi phí sinh hoạt, cuộc bầu cử này được xem là phép thử đối với giới lãnh đạo và người dân Thái Lan.
Cuộc đua tam mã
Ba đảng được dự đoán sẽ chi phối cuộc đua năm nay bao gồm Bhumjaithai, Pheu Thai và đảng Nhân dân, theo tờ Bangkok Post.
Cuộc khảo sát do Viện Quản lý Phát triển Quốc gia Thái Lan (NIDA) công bố ngày 30-1 cho thấy đảng Nhân dân đang nhận được sự yêu thích nhiều nhất từ cử tri với 33,56% người được hỏi ủng hộ đảng này, xếp thứ hai là Bhumjaithai với 22,6% và về ba là Pheu Thai với 16,2%.
Do Thủ tướng đương nhiệm Anutin Charnvirakul (60 tuổi) lãnh đạo, Bhumjaithai đã thành lập chính phủ nhiệm kỳ trước vào tháng 9-2025 khi nhanh chóng vào cuộc, làm tan rã liên minh do đảng Pheu Thai đứng đầu, sau khi tòa án bãi nhiệm Thủ tướng khi đó là bà Paetongtarn Shinawatra.
Bhumjaithai không phải là ứng cử viên hàng đầu trong các cuộc bầu cử năm 2023 và 2019, nhưng vẫn giành được lần lượt 71 và 51 ghế, đủ để tham gia các chính phủ liên minh. Đảng này đã thu hút các chuyên gia kỹ trị và kỳ vọng tận dụng lợi thế cầm quyền cùng với làn sóng nghị sĩ rời bỏ các đảng khác để gia tăng tỉ lệ phiếu bầu. Nhiều khả năng Bhumjaithai sẽ cần hình thành một liên minh để lãnh đạo chính phủ tiếp theo.
Trong chiến dịch lần này, đảng tập trung quảng bá thành tích cầm quyền, nhấn mạnh quản trị kỹ trị, phúc lợi xã hội và kích thích kinh tế, đồng thời tự định vị mình như một lực lượng mang lại ổn định.
Thu hút chú ý nhất trong cuộc đua là đảng Nhân dân do ông Natthaphong Ruengpanyawut (39 tuổi) lãnh đạo. Đảng Nhân dân là phiên bản mới nhất của phong trào cấp tiến tại Thái Lan, sau khi các tổ chức tiền nhiệm, bao gồm Move Forward, bị tòa án giải thể. Bất chấp những trở ngại mang tính thể chế, đảng này vẫn đạt mức ủng hộ rất cao trong các khảo sát dư luận, đặc biệt trong giới trẻ và cư dân đô thị.
Cương lĩnh của đảng Nhân dân tập trung vào những thay đổi cấu trúc sâu rộng. Đảng này là đảng duy nhất thúc đẩy cải cách toàn diện nhắm vào quân đội, cảnh sát, trường học và hệ thống kinh tế vốn nghiêng về phía các tập đoàn độc quyền.
Khác với hai đảng còn lại, Pheu Thai đã chi phối chính trường bầu cử Thái Lan trong phần lớn 25 năm qua nhờ các chương trình dân túy và sự ủng hộ sâu rộng từ tầng lớp lao động. Do cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra sáng lập, đảng này vẫn gắn chặt với gia đình Shinawatra.
Ứng viên của đảng Pheu Thai trong cuộc đua lần này tiếp tục là thành viên trong gia tộc Shinawatra. Lần này, người được giao nhiệm vụ khổng lồ khôi phục vận mệnh của đảng Pheu Thai chính là ông Yodchanan Wongsawat (46 tuổi, mẹ của ông là em gái ông Thaksin).
Các chuyên gia nhận định với vị thế người mới bước vào tuyến đầu chính trị, ông Yodchanan đã thích nghi khá tốt với việc vận động tranh cử. Ông đại diện cho một thương hiệu chính trị mạnh, vốn vẫn nhận được sự trung thành của một bộ phận người nghèo ở nông thôn.
Ngoài ra, cuộc tổng tuyển cử còn có sự tham gia của các đảng Dân chủ, đảng Kinh tế, đảng Thống nhất Quốc gia Thái Lan, đảng Kla Tham, Thai Sang Thai cùng nhiều đảng nhỏ khác.
Giai đoạn nước rút
Ngày 2-2, phát biểu trong giai đoạn nước rút của chiến dịch tranh cử, Thủ tướng Anutin nói rằng đảng Bhumjaithai vẫn chủ yếu tập trung vào vận động theo hướng “tự nhiên”, song vẫn cần một số biểu tượng chính trị như các cuộc mít tinh lớn tại nhiều tỉnh thành, theo tờ Nation.
Ông Anutin đã vận động tranh cử tại tỉnh Suphan Buri vào ngày 2-2, và tại các tỉnh Phitsanulok và Surat Thani trong ngày 3-2.
Nhà lãnh đạo Thái Lan dự đoán đảng Bhumjaithai có thể giành từ 130-200 ghế và cho biết ông sẵn sàng hợp tác với các phe “cam” (đảng Nhân dân) và “đỏ” (đảng Pheu Thai), với những điều kiện liên quan hiến pháp và Điều 112 bộ luật hình sự Thái Lan, hay còn gọi là luật khi quân.
Về phía đảng Nhân dân, ông Natthaphong ngày 2-2 nói rằng sự ủng hộ dành cho đảng của ông đang tăng lên trong giai đoạn cuối cùng trước bầu cử.
Ông cho biết ông không muốn cử tri coi cuộc bầu cử này chỉ đơn thuần là việc chọn ra các chính trị gia để lãnh đạo đất nước. Thay vào đó, ông Natthaphong nói rằng đây là về việc “lựa chọn tương lai của Thái Lan” và là một cơ hội quan trọng để phá vỡ vòng luẩn quẩn của lối chính trị cũ đã kìm hãm sự phát triển của đất nước.
“Nếu người dân muốn một Thái Lan tốt đẹp hơn – nền chính trị minh bạch, không có các hoạt động kinh doanh mờ ám và bình đẳng cho tất cả mọi người – thì đảng Nhân dân là sự lựa chọn rõ ràng nhất” - ông nói.
Khi được hỏi về “vũ khí bí mật” của đảng trong giai đoạn nước rút của chiến dịch tranh cử, ông Natthaphong cho biết đảng Nhân dân sẽ tiếp tục tổ chức các sân khấu vận động quy mô nhỏ.
Các hoạt động này sẽ diễn ra song song với các đoàn xe vận động hằng ngày trên khắp cả nước cho tới ngày bầu cử. Mục tiêu là truyền tải các chính sách và tầm nhìn về sự thay đổi của đất nước tới đông đảo cử tri nhất có thể.
Đảng Pheu Thai cũng tích cực vận động cử tri trong những ngày cuối. Phát biểu tại cuộc mít tinh ở tỉnh Amnat Charoen ngày 2-2, ông Yodchanan kêu gọi người dân bỏ phiếu cho các ứng viên nghị sĩ thuộc đảng Pheu Thai.
“Gửi lời chào đến tất cả người dân Amnat Charoen. Tôi thực sự rất hạnh phúc. Hôm nay chúng ta cùng chia sẻ những ước mơ và hy vọng. Tôi sẽ cố gắng hết sức. Vào ngày 8-2, tôi cùng với các ứng cử viên sẵn sàng biến ước mơ và hy vọng của các bạn thành hiện thực” - ông Yodchanan nói.
Đảng Pheu Thai sẽ tổ chức cuộc mít tinh vận động tranh cử lớn cuối cùng tại thủ đô Bangkok vào ngày 6-2 với khẩu hiệu “Cải tổ Thái Lan. Pheu Thai làm được. Yodchanan làm được. Làm cho Thái Lan vĩ đại trở lại”.
Thủ tướng Anutin: Biên giới Thái Lan - Campuchia ổn định trong thời gian bầu cử
Ngày 3-1, Thủ tướng Thái Lan Anutin nói rằng tình hình dọc biên giới Thái Lan – Campuchia hiện vẫn bình lặng và có thể kiểm soát được, không có dấu hiệu bất ổn nào trước thềm cuộc bầu cử.
Ông Anutin kêu gọi người dân yên tâm và tin tưởng rằng quân đội cùng chính phủ đã triển khai đầy đủ các biện pháp cần thiết.
Ông nhấn mạnh không hề có sự chủ quan, đồng thời cho biết ngay cả khi không xảy ra bạo lực, công tác kiểm soát địa bàn và giám sát biên giới vẫn được thực hiện nghiêm ngặt, kiên quyết và hiệu quả.
Khi được hỏi liệu có vấn đề gì xảy ra vào ngày 8-2 hay không, vị thủ tướng khẳng định là không. Ông lưu ý ngày 8-2 là ngày bầu cử và chỉ còn vài ngày nữa, đồng thời cho rằng tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu sớm cao vào ngày 1-2 đã cho thấy người dân Thái Lan coi trọng cuộc bầu cử này.
