Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Reuters: Lãnh tụ tối cao Iran ra chỉ thị về kho uranium
Hãng Reuters ngày 21-5 dẫn 2 nguồn tin Iran (yêu cầu không tiết lộ danh tính) cho biết Lãnh tụ tối cao Iran - ông Mojtaba Khamenei đã ban hành chỉ thị nhấn mạnh rằng kho dự trữ uranium làm giàu của nước này không được chuyển ra nước ngoài.
Một trong hai nguồn tin nói rằng: “Chỉ thị của lãnh tụ tối cao, cũng như sự đồng thuận trong giới lãnh đạo, là kho dự trữ uranium làm giàu không được rời khỏi lãnh thổ Iran”.
Các nguồn tin cho biết giới chức cấp cao Iran tin rằng việc chuyển vật liệu này ra nước ngoài sẽ khiến nước này dễ tổn thương hơn trước các cuộc tấn công trong tương lai từ Mỹ và Israel.
Họ cũng cho biết tại Iran đang tồn tại “sự nghi ngờ sâu sắc” rằng việc tạm ngừng giao tranh chỉ là một “chiến thuật đánh lừa” của Mỹ nhằm “tạo cảm giác an toàn” trước khi nối lại các đợt tấn công.
Một nguồn tin nói vẫn có “những công thức khả thi” để giải quyết vấn đề uranium làm giàu của Iran, chẳng hạn làm loãng kho dự trữ dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA).
Theo ước tính của IAEA, Iran hiện sở hữu hơn 440 kg uranium được làm giàu ở mức tinh khiết 60%. Kho dự trữ này được cho là đang nằm dưới đống đổ nát của các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ và Israel oanh kích trong cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6-2025.
Trong khi đó, hãng tin ISNA của Iran ngày 21-5 đưa tin Tehran đang chuẩn bị phản hồi đối với dự thảo đề xuất mới nhất do Mỹ gửi nhằm chấm dứt xung đột.
Theo ISNA, dự thảo của Mỹ đã phần nào thu hẹp những khác biệt hiện có, song để tiếp tục thu hẹp khoảng cách, Washington cần từ bỏ “cám dỗ chiến tranh”.
ISNA cho biết Iran hiện đang đàm phán tại Tehran về một khuôn khổ tổng thể, một số chi tiết cụ thể và các biện pháp xây dựng lòng tin đóng vai trò bảo đảm.
Mỹ tiếp tục chỉ trích NATO về vấn đề Iran
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 21-5 tiếp tục chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran, trước khi lên đường tham dự cuộc họp các ngoại trưởng liên minh tại TP Helsingborg (Thụy Điển), theo hãng tin AFP.
“Có nhiều quốc gia trong NATO đồng tình với chúng tôi rằng Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân, rằng Iran là mối đe dọa đối với thế giới” - ông Rubio nói với các phóng viên tại bang Miami trước chuyến đi.
Theo ông Rubio, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố Washington “sẽ làm điều gì đó về vấn đề này”.
“Ông ấy không yêu cầu họ đưa quân. Ông ấy cũng không yêu cầu họ điều chiến đấu cơ tham chiến. Nhưng họ từ chối làm bất cứ điều gì. Chúng tôi rất thất vọng về điều đó” - Ngoại trưởng Mỹ nói.
Ngoại trưởng Mỹ chỉ ra việc Tây Ban Nha từ chối cho chính quyền Trump sử dụng các căn cứ quân sự của nước này trong cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran, coi đây là một phần nguyên nhân khiến Washington ngày càng bất mãn với NATO.
“Tôi là người luôn ủng hộ mạnh mẽ NATO trong suốt sự nghiệp của mình” - ông Rubio nói.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh: "Tôi biết lý do NATO tốt cho châu Âu, nhưng tại sao NATO lại tốt cho Mỹ? Bởi vì liên minh này cung cấp cho chúng ta các căn cứ trong khu vực, cho phép chúng ta triển khai sức mạnh trong các tình huống khẩn cấp ở Trung Đông hoặc những khu vực khác”.
"Vì vậy, khi đó là lý do cốt lõi giải thích tại sao chúng ta lại ở trong NATO, và rồi chúng ta lại có những quốc gia như Tây Ban Nha từ chối cho chúng ta sử dụng các căn cứ này, vậy thì tại sao Mỹ phải tiếp tục ở trong liên minh? Đó là một câu hỏi rất chính đáng" - ông Rubio nói.
Ngoại trưởng Mỹ cũng cho biết một số quốc gia khác đã hợp tác tích cực hơn, đồng thời từng công khai khen ngợi Bồ Đào Nha vì sự hỗ trợ dành cho Washington.
Mỹ và Israel đã phối hợp tấn công Iran hôm 28-2. Ông Trump không tham vấn NATO trước chiến dịch quân sự này, trong khi nhiều đồng minh châu Âu bày tỏ hoài nghi về sự cần thiết của cuộc chiến. Các tuyên bố của Mỹ và Israel về mối đe dọa hạt nhân cận kề từ Iran cũng bị tranh cãi gay gắt, còn các đòn đáp trả của Tehran khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez lên án cuộc chiến là bất hợp pháp và từ chối cho phép máy bay Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự tại nước này.
Trong khi đó, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng Iran đang “làm bẽ mặt” Mỹ trong các cuộc đàm phán, khiến ông Trump tức giận. Chính quyền Mỹ sau đó nhanh chóng thông báo sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ tại Đức.
Ông Rubio nói có “tín hiệu tích cực” về khả năng đạt thỏa thuận Mỹ - Iran
Ngày 21-5, Ngoại trưởng Rubio cho biết đã xuất hiện “một số tín hiệu tích cực” cho thấy Washington và Tehran có thể đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt căng thẳng kéo dài sau cuộc chiến hồi đầu năm nay, theo kênh Al Jazeera.
Phát biểu với các phóng viên, ông Rubio cho biết các quan chức Pakistan sẽ tới Tehran trong ngày để tiếp tục thúc đẩy tiến trình đàm phán.
“Vì vậy, hy vọng điều đó sẽ giúp đưa tiến trình này tiến xa hơn” - ông Rubio nói.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, ông Trump vẫn ưu tiên giải pháp đàm phán thay vì leo thang đối đầu quân sự.
“Tổng thống ưu tiên đạt được một thỏa thuận tốt, đó luôn là ưu tiên của ông ấy. Nếu chúng tôi có thể đạt được một thỏa thuận tốt, điều đó sẽ rất tuyệt” - ông Rubio nhấn mạnh.
Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Washington vẫn để ngỏ các phương án khác nếu đàm phán thất bại.
“Nếu không thể đạt được một thỏa thuận tốt, tổng thống đã nói rất rõ rằng ông ấy có những lựa chọn khác. Tôi sẽ không nói cụ thể đó là gì, nhưng mọi người đều hiểu những lựa chọn đó là gì” - ông nói.
Dù vậy, Ngoại trưởng Mỹ tỏ ra thận trọng trước triển vọng đàm phán.
“Có một số tín hiệu tích cực, nhưng tôi cũng không muốn quá lạc quan. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong vài ngày tới” - ông Rubio cho biết.
