Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện diễn biến mới.
Iran: Đàm phán với Mỹ vẫn tiếp diễn thông qua Pakistan
Ngày 20-5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei nói rằng các cuộc đàm phán giữa Iran với Mỹ “vẫn đang tiếp tục thông qua các bên trung gian Pakistan”, theo hãng thông tấn WANA.
“Hoạt động trao đổi thông điệp giữa hai bên vẫn đang diễn ra thông qua tùy viên Pakistan. Dựa trên văn bản 14 điểm ban đầu của Iran, hai bên đã nhiều lần trao đổi thông điệp” - ông Baghaei nói.
“Về cơ bản, điều chúng tôi muốn không phải là một yêu sách mà là các quyền lợi chính đáng của mình” - ông nói, nhấn mạnh yêu cầu Mỹ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt với Iran là “một phần quyền lợi của chúng tôi”.
Người phát ngôn cũng tái khẳng định yêu cầu dỡ bỏ phong tỏa hải quân với các cảng của Iran.
“Vì vậy, cộng đồng quốc tế cần yêu cầu Mỹ chấm dứt hành vi cướp biển trên biển và các hoạt động phi pháp ở vùng biển quốc tế. Đây chắc chắn là một trong những vấn đề mà phía Iran luôn nêu ra trong mọi cuộc đối thoại và mọi lần trao đổi thông điệp” - theo người phát ngôn.
“Hành động phi pháp đó - vốn bị xem là vi phạm lệnh ngừng bắn cũng như vi phạm nghiêm trọng các nghị quyết liên quan của Liên Hợp Quốc - chắc chắn phải được dỡ bỏ hoàn toàn” - ông Baghaei bổ sung.
Người phát ngôn cũng tuyên bố rằng Tehran sẽ không cho phép lợi dụng tuyến hàng hải quốc tế để đe dọa an ninh Iran.
Cùng ngày, Tổng thống Iran - ông Masoud Pezeshkian nói rằng “mọi con đường đều rộng mở”, đồng thời kêu gọi “tôn trọng trong ngoại giao”.
Theo ông, Tehran “luôn thực hiện đầy đủ các cam kết của mình và đã tìm mọi cách để tránh chiến tranh”.
“Từ phía chúng tôi, mọi con đường vẫn rộng mở. Việc ép Iran đầu hàng bằng sức ép cưỡng chế chẳng khác nào ảo tưởng. Sự tôn trọng lẫn nhau trong ngoại giao khôn ngoan hơn, an toàn hơn và bền vững hơn chiến tranh” - tổng thống Iran viết trên mạng xã hội X.
Trong khi đó, Chủ tịch quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 20-5 cáo buộc Mỹ đang tìm kiếm “một vòng chiến tranh mới”.
Ông Ghalibaf nói rằng người dân Iran “có thể yên tâm” rằng lực lượng vũ trang nước này đã tận dụng thời gian ngừng bắn để “khôi phục sức mạnh”.
“Những động thái công khai và bí mật của đối phương cho thấy họ đang tìm kiếm một vòng chiến tranh mới. “Chúng tôi sẽ khiến đối phương phải hối hận nếu tiếp tục tấn công Iran” - hãng tin Tasnim dẫn lời ông Ghalibaf.
CENTCOM: Mỹ đã lên tàu và chuyển hướng tàu chở dầu treo cờ Iran ở Vịnh Oman
Ngày 20-5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Thủy quân lục chiến Mỹ đã lên kiểm tra một tàu chở dầu thương mại treo cờ Iran tại Vịnh Oman do nghi ngờ con tàu này tìm cách phá vỡ lệnh phong tỏa các cảng Iran do Washington áp đặt, theo kênh Al Jazeera.
“Lực lượng Mỹ đã thả con tàu sau khi khám xét và yêu cầu thủy thủ đoàn đổi hướng di chuyển” - theo tuyên bố của CENTCOM.
CENTCOM cũng cho biết quân đội Mỹ đã “chuyển hướng” 91 tàu thương mại kể từ khi lệnh phong tỏa được áp dụng.
Iran chưa bình luận về vụ việc.
Cũng trong ngày 20-5, Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư của Iran thông báo thiết lập kiểm soát một vùng hàng hải mới tại eo biển Hormuz, yêu cầu các tàu phải xin phép trước khi đi qua.
Viết trên X, cơ quan này cho biết vùng kiểm soát kéo dài từ Kuh-e Mubarak của Iran tới phía nam Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) ở cửa đông của eo biển, và từ mũi đảo Qeshm tới Umm al-Quwain ở cửa tây.
Mọi hoạt động đi qua khu vực này “đều cần phối hợp và được cơ quan chức năng cho phép”, theo cơ quan này.
Ông Erdogan điện đàm ông Trump, bàn về cuộc chiến Iran
Ngày 20-5, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan có cuộc điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump, hoan nghênh việc gia hạn lệnh ngừng bắn Mỹ-Iran, bày tỏ tin tưởng rằng các vấn đề tranh chấp giữa hai bên có thể được giải quyết, hãng Reuters dẫn tuyên bố của Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ.
“Trong cuộc trao đổi, Tổng thống của chúng tôi cho biết ông coi quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn tại khu vực xung đột là một diễn biến tích cực, đồng thời tin rằng có thể đạt được giải pháp hợp lý cho các vấn đề tranh chấp” - theo tuyên bố.
Tuyên bố cũng cho biết ông Erdogan gọi việc Syria khôi phục ổn định là một “thành quả quan trọng” đối với khu vực, đồng thời kêu gọi có các bước đi nhằm ngăn tình hình Lebanon xấu đi trong bối cảnh giao tranh giữa Israel và Hezbollah vẫn tiếp diễn.
Theo Phủ Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, ông Erdogan cũng nói với Trump rằng công tác chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh NATO dự kiến tổ chức tại Ankara vào tháng 7 vẫn đang được tiến hành và Thổ Nhĩ Kỳ đang nỗ lực để hội nghị “thành công trên mọi phương diện”.
Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về quan hệ song phương.
Sau đó, ông Trump cho biết ông đã có một cuộc điện đàm “rất tốt” với ông Erdogan, đồng thời nói rằng hai người có mối quan hệ “rất tốt”.
“Thật tuyệt khi có quan hệ với một số người rất cứng rắn, đúng không? Ông ấy là một người cứng rắn, và tôi có mối quan hệ với ông ấy mà không ai khác có được” - ông Trump nói.
UAE yêu cầu Iraq ngăn các cuộc tấn công từ lãnh thổ Iraq
UAE ngày 20-5 yêu cầu Iraq “ngay lập tức” ngăn chặn các cuộc tấn công xuất phát từ lãnh thổ Iraq sau khi Abu Dhabi cáo buộc một UAV nhắm vào nhà máy điện hạt nhân đã được phóng từ Iraq, theo hãng tin AFP.
Trong tuyên bố, Bộ Ngoại giao UAE kêu gọi “Iraq khẩn cấp và vô điều kiện ngăn chặn mọi hành động thù địch xuất phát từ lãnh thổ của mình”, đồng thời nhấn mạnh “cần phải xử lý các mối đe dọa đó một cách nhanh chóng, ngay lập tức và có trách nhiệm”.
Hôm 18-5, một vụ tấn công bằng UAV chưa rõ bên thực hiện đã đánh trúng máy phát điện gần nhà máy điện hạt nhân Barakah ở tiểu vương quốc Abu Dhabi - cơ sở điện hạt nhân duy nhất của thế giới Ả Rập - gây cháy nhưng không làm ai bị thương hay gây rò rỉ phóng xạ. Hai UAV khác đã bị đánh chặn.
Một quan chức an ninh Iraq nói với AFP rằng “các quốc gia Ả Rập chưa cung cấp thông tin cụ thể, mà chỉ đưa ra cáo buộc”, đồng thời cho biết Iraq yêu cầu “bằng chứng và thông tin chính xác để giới chức Iraq có thể thực hiện các biện pháp phù hợp”.
Người phát ngôn chính phủ Iraq Bassem al-Awadi hôm 19-5 nói với truyền thông nhà nước rằng Thủ tướng Iraq Ali al-Zaidi đã ra lệnh thành lập các ủy ban quân sự để liên hệ với các nước Ả Rập nhằm thu thập “thông tin chính xác để xác minh”.
