Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Ông Trump cảnh báo có thể tấn công Iran cuối tuần này
Ngày 19-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chỉ tạm hoãn trong thời gian ngắn kế hoạch tấn công Iran, trong lúc các nhà trung gian tại Trung Đông đang thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình tiềm năng.
Ông cho biết thời gian trì hoãn này sẽ chỉ kéo dài “trong một khoảng thời gian hạn chế”, theo đài CNN.
“Tôi đang nói đến 2 hoặc 3 ngày, có thể là thứ Sáu, thứ Bảy, Chủ nhật hoặc đầu tuần tới, chỉ là một khoảng thời gian ngắn. Vì chúng ta không thể để họ sở hữu vũ khí hạt nhân mới” - ông Trump nói.
Chia sẻ với CNN ngày 19-5, ông Trump cho biết Mỹ đã ở rất gần thời điểm phát động đợt không kích mới nhằm vào Iran trước khi quyết định tạm hoãn theo đề nghị từ lãnh đạo Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).
“Tôi chỉ còn cách quyết định tấn công hôm nay đúng một giờ. Họ nghe tin tôi đã ra quyết định và nói: ‘Thưa ngài, liệu ngài có thể cho thêm vài ngày nữa không, vì chúng tôi cho rằng phía Iran đang thể hiện thiện chí?’” - ông Trump kể lại.
Khi được hỏi về lo ngại rằng các đợt không kích mới của Mỹ có thể khiến Iran trả đũa các quốc gia Ả Rập tại vùng Vịnh, ông Trump thừa nhận nguy cơ này vẫn tồn tại.
“Họ vẫn còn một phần năng lực. Không nhiều, nhưng vẫn còn” - ông nói về khả năng Iran tiến hành các cuộc tấn công trong khu vực Trung Đông.
Dù vậy, ông Trump cho biết sẵn sàng chờ đến cuối tuần để xem tiến trình đàm phán có đạt kết quả hay không, song vẫn cảnh báo Mỹ có thể nối lại chiến dịch quân sự.
“Có thể chúng tôi sẽ phải giáng thêm một đòn mạnh nữa vào họ” - ông nói về Iran.
Ông Trump cũng khẳng định cuộc chiến của Mỹ với Iran nhận được sự ủng hộ của công chúng và cho rằng ngay cả khi không được lòng dân, việc ngăn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân vẫn là nhiệm vụ cần thiết.
“Mọi người đều nói điều này không được ủng hộ, nhưng tôi nghĩ nó rất được ủng hộ khi người dân hiểu rằng vấn đề liên quan vũ khí hạt nhân, những loại vũ khí có thể xóa sổ Los Angeles hay các thành phố lớn chỉ trong thời gian rất ngắn” - ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng.
“Dù được ủng hộ hay không, tôi vẫn phải làm điều đó, vì tôi sẽ không để thế giới bị hủy diệt trong nhiệm kỳ của mình. Điều đó sẽ không xảy ra” - ông Trump nhấn mạnh.
Ông cũng gọi việc giá dầu tăng, yếu tố khiến một số thành viên đảng Cộng hòa lo ngại trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, là chuyện “không đáng kể”.
“Đó chỉ là chuyện nhỏ và tôi cảm ơn mọi người đã chịu đựng trong một thời gian ngắn. Sẽ không kéo dài lâu đâu. Thành thật mà nói, nguồn cung dầu ngoài kia rất dồi dào” - ông Trump nói.
Ông Vance nêu lý do vẫn chưa đạt thỏa thuận với Iran
Trong cuộc họp báo ngày 19-5, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông nhận thấy nội bộ lãnh đạo Iran đang có nhiều chia rẽ, khiến lập trường đàm phán của Tehran trở nên thiếu rõ ràng.
Ông Vance nói Iran “không thực sự rõ ràng về hướng đi của mình” và là một quốc gia “bị phân mảnh”, theo CNN.
“[Iran] có ban lãnh đạo đất nước, có lãnh tụ tối cao, và bên dưới là nhiều quan chức có ảnh hưởng nhất định trong đàm phán. Đôi khi không hoàn toàn rõ ràng lập trường đàm phán của cả đội ngũ là gì” - ông nói.
Ông Vance cho rằng chưa thể xác định các bất đồng này xuất phát từ vấn đề phối hợp kém hay thiếu thiện chí, nhưng đều khiến quá trình đàm phán trở nên rối rắm.
“Tôi có thể nói chắc rằng đôi khi rất khó hiểu chính xác Iran muốn đạt được điều gì từ các cuộc thương lượng” - ông nói thêm.
Về triển vọng đạt thỏa thuận với Iran, ông Vance cho biết ông “chưa chắc chắn” nhưng vẫn tin có cơ hội để tiếp tục đàm phán.
“Khi được hỏi liệu Iran có đang kéo Mỹ vào các cuộc thương lượng vô ích hay không, ông nói: ‘Chưa ai biết chắc cho đến khi có kết quả. Chúng tôi chỉ có thể đàm phán một cách thiện chí’” - ông Vance nhấn mạnh.
Ông nói thêm rằng dù chưa chắc chắn về kết quả cuối cùng, ông vẫn cảm thấy đủ tin tưởng để tiếp tục nỗ lực tìm kiếm một thỏa thuận có lợi cho người dân Mỹ.
Bên cạnh đó, Phó Tổng thống Mỹ cho biết phương án Nga tiếp quản uranium làm giàu của Iran trong khuôn khổ đàm phán chấm dứt chiến sự “hiện không nằm trong kế hoạch” của Washington.
“Đó không phải kế hoạch hiện tại. Cũng chưa từng là kế hoạch của chúng tôi. Tôi có thấy một số tin như vậy nhưng không rõ xuất phát từ đâu” - ông nói.
Ông Vance cho rằng cả Washington lẫn Tehran đều khó ủng hộ một thỏa thuận như vậy, đồng thời nhấn mạnh đây không phải phương án được các bên đưa ra trong đàm phán.
“Người Iran chưa đề xuất điều đó. Tôi cũng không nghĩ họ hứng thú, và tôi biết tổng thống cũng không mấy quan tâm đến ý tưởng này” - ông nói.
Tuy vậy, ông nhấn mạnh Mỹ sẽ không đưa ra cam kết cứng trong quá trình đàm phán “về bất kỳ vấn đề cụ thể nào”.
Ngoại trưởng Iran cảnh báo “sẽ có nhiều bất ngờ hơn” nếu chiến tranh với Mỹ tái diễn
Ngày 19-5, Ngoại trưởng Iran - ông Abbas Araghchi tuyên bố Iran sẵn sàng phá hủy thêm máy bay của Mỹ nếu hai bên quay trở lại xung đột, theo kênh Al Jazeera.
Ông Araghchi nói rằng lực lượng vũ trang Iran đã từng bắn hạ chiến đấu cơ F-35 và sẽ tiếp tục làm như vậy trong tương lai.
“Với những bài học và kinh nghiệm đã rút ra, nếu chiến tranh tái diễn sẽ có nhiều bất ngờ hơn nữa” - ông Araghchi nói.
Ngoại trưởng Iran cũng dẫn báo cáo của Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ, cho rằng tài liệu này thể hiện “Quốc hội Mỹ thừa nhận đã mất hàng chục máy bay trị giá hàng tỉ USD”.
Theo một báo cáo của cơ quan nghiên cứu phi đảng phái này, được công bố tuần trước, ước tính có khoảng 42 máy bay cánh cố định hoặc trực thăng, gồm cả UAV, đã bị phá hủy hoặc hư hại kể từ khi Mỹ bắt đầu chiến dịch quân sự chung với Israel nhằm vào Iran vào cuối tháng 2.
Thượng viện Mỹ đạt bước tiến về hạn chế quyền chiến tranh của ông Trump tại Iran
Ngày 19-5, Thượng viện đã thông qua bước bỏ phiếu thủ tục đối với dự thảo nghị quyết về quyền chiến tranh, qua đó mở đường để dự thảo được xem xét tiếp.
Nghị quyết một khi được thông qua có thể chấm dứt chiến dịch quân sự tại Iran nếu Tổng thống Trump không nhận được sự phê chuẩn từ Quốc hội, theo hãng tin Reuters.
Cuộc bỏ phiếu mang tính thủ tục để thúc đẩy nghị quyết được thông qua với tỷ lệ 50-47. Có 4 thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ, trong khi 3 người khác vắng mặt.
Kết quả này được xem là thắng lợi của nhóm nghị sĩ cho rằng theo Hiến pháp, Quốc hội mới là cơ quan có quyền quyết định việc đưa quân vào chiến tranh, chứ không phải tổng thống. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước bỏ phiếu thủ tục và nghị quyết vẫn còn nhiều rào cản trước khi có hiệu lực.
Ngay cả khi được Thượng viện thông qua với toàn bộ 100 ghế, nghị quyết vẫn phải được Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát thông qua và cần đạt đa số 2/3 ở cả 2 viện để vượt qua quyền phủ quyết dự kiến của ông Trump.
Iran cảnh báo ‘mở các mặt trận mới’ nếu Mỹ tấn công; Qatar nói đàm phán Mỹ-Iran cần 'thêm thời gian'
