Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều diễn biến quan trọng.
Ông Trump chỉ đạo phái đoàn Mỹ "không vội" thống nhất thỏa thuận với Iran
Đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 24-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Iran được ký kết dưới thời Tổng thống Barack Obama là “một trong những thỏa thuận tồi tệ nhất mà Mỹ từng thực hiện”.
Ông Trump lập luận rằng thỏa thuận trước đây do chính quyền ông Obama thúc đẩy đã “mở đường trực tiếp” cho Iran phát triển vũ khí hạt nhân. Ông đồng thời nhấn mạnh cách tiếp cận hiện tại của Mỹ trong đàm phán với Iran là “hoàn toàn ngược lại”.
Theo ông Trump, các cuộc thương lượng đang diễn ra “có trật tự và mang tính xây dựng”, đồng thời ông đã chỉ đạo các đại diện của mình không vội vàng chốt thỏa thuận vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.
Ông Trump khẳng định các biện pháp phong tỏa và trừng phạt sẽ tiếp tục được duy trì cho đến khi một thỏa thuận được thống nhất, xác nhận và ký kết chính thức.
“Cả hai bên phải thận trọng và làm đúng ngay từ đầu. Không được phép có sai sót” - ông viết.
Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Mỹ cho biết quan hệ giữa Washington và Tehran đang dần mang tính “chuyên nghiệp và hiệu quả hơn”, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh rằng Iran không được phép phát triển hoặc sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Trump cũng gửi lời cảm ơn các quốc gia Trung Đông vì sự hỗ trợ và hợp tác trong thời gian qua.
“Tôi muốn cảm ơn các quốc gia Trung Đông vì sự ủng hộ và hợp tác cho đến nay. Quan hệ hợp tác này sẽ còn được tăng cường hơn nữa nếu các nước tham gia Hiệp định Abraham lịch sử. Và biết đâu đấy, có lẽ Iran cũng sẽ muốn tham gia” - ông Trump viết.
Rộ tin ông Trump muốn các nước Ả Rập bình thường hóa quan hệ với Israel
Hãng Axios ngày 24-5 dẫn lời 2 quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã nói với lãnh đạo nhiều quốc gia Ả Rập và Hồi giáo trong cuộc điện đàm ngày 23-5 rằng ông kỳ vọng các nước này sẽ bình thường hóa quan hệ với Israel nếu Mỹ đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran.
Theo một quan chức, trong cuộc gọi, lãnh đạo Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Egypt, Jordan và Bahrain đều nói với ông Trump rằng: “Chúng tôi ủng hộ ông trong thỏa thuận đang hình thành với Tehran”.
Một quan chức khác am hiểu cuộc điện đàm cho biết ông Trump nói đã gọi cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu sau đó, đồng thời bày tỏ hy vọng ông Netanyahu sẽ tham gia một cuộc gọi nhóm với các lãnh đạo Ả Rập và Hồi giáo trong tương lai.
Theo hai quan chức Mỹ, ông Trump tiếp tục kêu gọi các nước chưa tham gia Hiệp định Abraham gia nhập thỏa thuận này và bình thường hóa quan hệ với Israel.
Saudi Arabia, Qatar và Pakistan đến nay vẫn chưa thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với Israel.
Các bên liên quan chưa lên tiếng về thông tin trên.
Ngoại trưởng Mỹ hé lộ cách tiếp cận mới trong đàm phán hạt nhân với Iran
Ngày 24-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết Washington sẵn sàng bước vào các cuộc đàm phán “rất nghiêm túc” về chương trình hạt nhân của Iran nếu Tehran mở lại eo biển Hormuz, theo tờ The New York Times.
Phát biểu của ông Rubio cho thấy Mỹ có thể theo đuổi cách tiếp cận từng giai đoạn và chấp nhận một thỏa thuận tạm thời, chưa xử lý ngay lập tức vấn đề chương trình hạt nhân của Iran.
“Không thể giải quyết vấn đề hạt nhân chỉ trong 72 giờ bằng vài dòng viết vội trên mặt sau tờ giấy ăn” - ông Rubio nói trong cuộc phỏng vấn ngắn với tờ báo khi đang thăm Ấn Độ.
“Eo biển phải được mở lại ngay lập tức. Sau đó, theo các điều kiện đã thống nhất, chúng tôi sẽ bước vào các cuộc đàm phán rất nghiêm túc về hoạt động làm giàu uranium, lượng uranium làm giàu cấp độ cao và cam kết của Iran rằng họ sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân” - ông Rubio nói thêm.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết các vấn đề kỹ thuật này sẽ cần thời gian để xử lý, dù “không thể kéo dài nhiều năm”.
Ông Rubio cũng ám chỉ Mỹ có thể nối lại đe dọa tấn công Iran nếu các cuộc đàm phán không đạt kết quả trong vòng hai tháng.
“Cuối cùng, cách tiếp cận này phải mang lại điều chúng tôi mong muốn. Nếu không, tổng thống sẽ vẫn có đầy đủ các lựa chọn trong 60 ngày tới giống như hiện nay” - ông Rubio nói.
Israel phát cảnh báo rắn đối với Iran
Ngày 24-5, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel - ông Eyal Zamir cho biết quân đội Israel đã sẵn sàng nối lại các chiến dịch tác chiến nhằm vào Iran, trong bối cảnh xuất hiện thông tin cho thấy đàm phán giữa Mỹ và Iran đang tiến triển.
Theo tuyên bố của quân đội Israel, Tổng tham mưu trưởng Eyal Zamir đưa ra phát ngôn trên trong cuộc đánh giá tình hình tại Bộ chỉ huy miền Bắc.
Ông Zamir cho biết quân đội Israel “đã sẵn sàng ngay lập tức nối lại các hoạt động tác chiến cường độ cao” nhằm tiếp tục làm suy yếu năng lực của Iran, tờ The Times of Israel đưa tin.
“Chúng tôi sẽ duy trì trạng thái sẵn sàng và sự linh hoạt trong tác chiến chừng nào còn cần thiết” - ông nói thêm.
Ông Zamir cũng cho biết lực lượng Israel tiếp tục tấn công Hezbollah “trên mọi phương diện” tại Lebanon.
Phát biểu này được đưa ra trong lúc Mỹ và Iran cho biết đã đạt một số tiến triển trong các cuộc đàm phán nhằm kéo dài lệnh ngừng bắn và mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn bất đồng liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Nội các an ninh của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu dự kiến nhóm họp vào tối 25-5 trước các diễn biến mới.
Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được công bố hồi tháng 4. Tuy nhiên, Israel đến nay vẫn chưa rút quân khỏi miền nam Lebanon và tiếp tục tiến hành các cuộc không kích hằng ngày, với lý do nhằm vào các vị trí và tay súng Hezbollah.
