Du lịch y tế đang trở thành một ngành kinh tế giàu tiềm năng trên thế giới. Việt Nam được đánh giá có nhiều lợi thế để tham gia cuộc đua này, nhưng vẫn cần vượt qua không ít rào cản về thương hiệu và niềm tin quốc tế.
Gặp nhiều thách thức
Sau đại dịch COVID-19, ngày càng nhiều người sẵn sàng ra nước ngoài để tìm kiếm dịch vụ y tế chất lượng, chi phí hợp lý cùng trải nghiệm chăm sóc sức khỏe toàn diện. Nhờ đó, du lịch y tế dần thoát khỏi danh xưng “thị trường ngách” để trở thành một xu hướng toàn cầu.
Tại Đông Nam Á, du lịch y tế đang nổi lên như một ngành tăng trưởng chiến lược. Các quốc gia như Thái Lan và Malaysia đã sớm định vị mình là điểm đến chăm sóc sức khỏe hàng đầu thế giới thông qua chiến lược xây dựng thương hiệu quốc gia và các chiến dịch marketing dài hạn, gắn chất lượng y tế với sự hiếu khách, văn hóa thân thiện và các tiêu chuẩn chăm sóc quốc tế.
Theo đại diện Cục Du lịch Quốc gia, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để phát triển loại hình này. Đó là hệ thống di sản thiên nhiên và văn hóa được thế giới công nhận như Vịnh Hạ Long, Phong Nha – Kẻ Bàng, cùng các điểm đến biển nổi tiếng như Đà Nẵng, Nha Trang và các di tích lịch sử tại Hà Nội, Huế. Bên cạnh đó, môi trường chính trị – xã hội ổn định và năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế lớn như APEC, ASEM cũng tạo điều kiện thuận lợi để kết hợp du lịch với nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe.
Tuy vậy, du lịch y tế Việt Nam vẫn đang đối mặt nhiều thách thức. Cả nước hiện có rất ít bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng quốc tế như Joint Commission International (JCI), khiến việc thu hút nhóm khách hàng cao cấp còn hạn chế. Một số quy định về liên doanh, liên kết và cơ chế tài chính cũng chưa thật sự thông thoáng, khiến bệnh viện công lập chưa có đủ động lực phát triển các dịch vụ chất lượng cao.
Theo PGS Giannina Warren, Chủ nhiệm cấp cao bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam, đối với nhiều quốc gia trong khu vực, du lịch y tế không chỉ là nguồn thu mà còn là công cụ thể hiện quyền lực mềm quốc gia. Tuy nhiên, điều Việt Nam còn thiếu là một chiến lược truyền thông đủ tầm để hiện thực hóa tham vọng này.
So với các nước láng giềng, Việt Nam chưa đầu tư tương xứng cho hoạt động marketing chiến lược, xây dựng thông điệp riêng hướng tới du khách quốc tế và gây dựng danh tiếng cho ngành du lịch y tế.
“Thách thức cốt lõi nằm ở cách truyền tải giá trị của ngành y tế Việt Nam tới công chúng quốc tế, đặc biệt là xây dựng và duy trì lòng tin lâu dài khi các quyết định y tế luôn mang tính cá nhân sâu sắc và rủi ro về uy tín rất cao”, PGS Giannina Warren nhận định.
Theo báo cáo quốc tế của IMARC, doanh thu du lịch y tế tại Việt Nam năm 2025 đạt hơn 850 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 18% mỗi năm và có thể đạt mốc 4 tỉ USD vào đầu thập kỷ tới.
Xây dựng một chiến lược truyền thông đồng bộ
Việt Nam hiện có nền tảng y tế khá vững mạnh với nhiều lĩnh vực đạt trình độ khu vực, thể hiện qua các thành tựu như ghép tạng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), phẫu thuật robot và nhiều kỹ thuật lâm sàng phức tạp. Tuy nhiên, theo TS Bùi Quốc Liêm, giảng viên ngành Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam, các thành tựu này phần lớn mới được truyền thông dưới dạng những câu chuyện đơn lẻ, chưa được kết nối thành một thông điệp tổng thể đủ mạnh để định vị hình ảnh ngành y tế quốc gia.
TS Liêm cho biết, chứng nhận Joint Commission International (JCI) được xem là tiêu chuẩn vàng trong đánh giá chất lượng bệnh viện và an toàn người bệnh. Thái Lan hiện có hàng chục bệnh viện đạt chuẩn này, tạo niềm tin lớn cho bệnh nhân quốc tế, trong khi Việt Nam mới có chưa đến 10 cơ sở, chủ yếu thuộc khối tư nhân. Năm 2025, lần đầu tiên Việt Nam có một bệnh viện công lập đạt JCI tín hiệu tích cực nhưng cần được truyền thông mạnh mẽ và nhân rộng.
Theo TS Liêm, thay vì chỉ nhấn mạnh những thông điệp chung chung như chi phí thấp hay chất lượng cao, bệnh nhân quốc tế cần được tiếp cận với những câu chuyện điều trị cụ thể, hành trình chăm sóc và quá trình hồi phục của người bệnh.
Bên cạnh yếu tố chuyên môn, trải nghiệm dịch vụ cũng đóng vai trò quan trọng. Thái Lan đã thành công khi xây dựng hình ảnh bệnh viện như những không gian chăm sóc sức khỏe “5 sao”, với đội ngũ nhân viên đa ngôn ngữ, thủ tục tinh gọn và dịch vụ tận tâm.
PGS Giannina Warren cho rằng du lịch y tế đòi hỏi mức độ tin cậy rất cao vì liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Tuy nhiên, thông tin chính thống về hệ thống y tế Việt Nam hiện vẫn còn phân tán trên nhiều kênh, khiến bệnh nhân quốc tế khó tiếp cận, dù năng lực chuyên môn của ngành khá mạnh.
Các chuyên gia nhận định Việt Nam cần xây dựng một chiến lược truyền thông đồng bộ, kết nối hành lang pháp lý, kiểm định chất lượng, tiêu chuẩn dịch vụ và những câu chuyện điều trị thực tế. Sự phối hợp giữa Bộ Y tế, các bệnh viện quốc tế và hệ thống y tế tư nhân có thể tạo nên một khung truyền thông chung, chuyển từ quảng bá rời rạc sang chiến lược bài bản.
PGS Warren cũng nhấn mạnh vai trò của các nền tảng số, dịch vụ thăm khám từ xa và hệ thống đánh giá trực tuyến trong việc lan tỏa các câu chuyện điều trị, qua đó củng cố uy tín của ngành y tế và hỗ trợ phát triển du lịch.
“Nếu được triển khai hiệu quả, sự chuyển dịch từ quảng cáo sang kể chuyện sẽ giúp củng cố danh tiếng của ngành y tế Việt Nam, gia tăng quyền lực mềm quốc gia và góp phần thúc đẩy doanh thu du lịch bằng cách định vị đất nước như một điểm đến thân thiện và có trách nhiệm với sức khỏe du khách”, bà nói.
Đại diện Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, nhận định để du lịch y tế phát triển xứng tầm, Việt Nam cần xây dựng các gói dịch vụ đạt chuẩn quốc tế như JCI, ISO 13485, ISO 15189 hay tiêu chuẩn lưu trú, spa quốc tế. Các gói dịch vụ nên tích hợp chương trình du lịch phù hợp mục tiêu chăm sóc sức khỏe nâng cao, điều trị chuyên sâu, hỗ trợ sinh sản... kèm tiện ích như hỗ trợ visa, đưa đón và bảo hiểm.
