Thời điểm cận Tết Nguyên đán, nhiều lễ hội, sự kiện diễn ra khiến nhu cầu gửi xe của người dân tăng cao, trong khi xuất hiện không ít bãi giữ xe tự phát trên vỉa hè, thu tiền và phát vé cho khách nhưng không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép.
Trong trường hợp người dân gửi xe có trả phí, nhận vé giữ xe nhưng không có khả năng kiểm tra việc đăng ký, cấp phép của bãi trông giữ, thì khi cơ sở này hoạt động trái phép, người gửi xe có bị xử phạt hay không, là thắc mắc của nhiều người dân.
Giải đáp thắc mắc trên, luật sư Trần Minh Hùng, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho biết trường hợp người dân gửi xe có trả phí và được phát vé giữ xe, thì giữa người gửi xe và cơ sở trông giữ đã xác lập quan hệ gửi giữ tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.
Theo đó, chủ bãi giữ xe có trách nhiệm trông coi, bảo quản tài sản và bồi thường thiệt hại nếu xe bị mất hoặc hư hỏng, trừ trường hợp có căn cứ miễn trừ trách nhiệm theo quy định pháp luật. Việc bãi giữ xe có hay không có giấy phép không làm chấm dứt hay vô hiệu quan hệ gửi giữ tài sản đã được xác lập.
Sau khi xác lập quan hệ dân sự, trách nhiệm pháp lý về trật tự, an toàn giao thông và quản lý vỉa hè được xem xét độc lập. Căn cứ khoản 1 Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ.
Trường hợp cần thiết sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phục vụ sự kiện chính trị, hoạt động văn hoá, thể thao và mục đích khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phải có phương án sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè và được cơ quan có thẩm quyền cho phép; cơ quan cho phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè gửi thông báo ngay cho cơ quan Cảnh sát giao thông. Do đó, nếu cơ sở trông giữ xe trên vỉa hè không được cấp phép, thì hành vi này là chiếm dụng vỉa hè trái quy định.
Chủ thể chịu trách nhiệm chính trong trường hợp này là cá nhân, tổ chức tổ chức trông giữ xe. Căn cứ khoản 12 Điều 12 Nghị định 168/2024, hành vi sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác mà không có giấy phép sẽ bị xử phạt tiền từ 10-15 triệu đồng đối với cá nhân, từ 20-30 triệu đồng đối với tổ chức, đồng thời buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của vỉa hè.
Đối với người gửi xe, có thể bị xử phạt hành chính khi có hành vi dừng, đỗ xe trái phép gây cản trở giao thông, theo điểm d khoản 2 Điều 7 Nghị định 168/2024, với mức phạt từ 400.000-600.000 đồng.
Khi phát sinh tranh chấp hoặc phát hiện bãi giữ xe hoạt động trái phép, người dân có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại trên cơ sở quan hệ gửi giữ tài sản bằng việc khởi kiện ra tòa án hoặc tố giác ra cơ quan điều tra nếu thấy có dấu hiệu tội phạm. Đồng thời phản ánh, khiếu nại hành vi vi phạm hành chính đến UBND phường, lực lượng trật tự đô thị hoặc Công an địa phương để được kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền.
