UBND TP Hà Nội vừa có báo cáo về các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, trình HĐND TP xem xét tại kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề).
Tái thiết lại đô thị để giải toả các điểm nghẽn
Theo UBND TP Hà Nội, Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 hiện không còn phù hợp với yêu cầu phát triển mới, cần được rà soát, điều chỉnh để thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch cấp trên.
Trong định hướng điều chỉnh, Hà Nội xác định lại cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược, đồng thời tổ chức không gian di sản văn hóa, lịch sử, cảnh quan dọc các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Thành phố cũng đặt mục tiêu giải quyết căn cơ các tồn tại kéo dài như ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.
Một trong những định hướng lớn được Hà Nội nhấn mạnh là tái cấu trúc mô hình phát triển đô thị theo hướng đa cực – đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng – đa lớp. Cách tiếp cận này nhằm phân bố lại dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.
Theo UBND TP Hà Nội, việc tái cấu trúc đô thị không chỉ là câu chuyện di dời dân cư mà hướng tới một cuộc cách mạng về kiến trúc cảnh quan, nhà ở và di sản, chuyển từ tư duy bảo tồn – cải tạo sang tái thiết giá trị, giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng đô thị tồn tại nhiều năm.
Dự kiến di dời 860.000 người dân trong Vành đai 3
Phạm vi tái cấu trúc đô thị dự kiến nằm trong phạm vi đường Vành đai 3, trong đó ưu tiên khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Các khu vực được xác định tái cấu trúc gắn với bảo tồn, tôn tạo gồm: trung tâm chính trị – hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ, phố cũ; khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; khu vực hai bên sông Hồng gắn với trục cảnh quan.
Song song với đó, Hà Nội đề xuất tái cấu trúc dân cư theo hướng giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư một phần tại chỗ, phần còn lại tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Những khu vực này được định hướng đầu tư đồng bộ hạ tầng, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, nhằm đảm bảo điều kiện sống tốt hơn nơi ở cũ.
Theo tính toán của UBND TP Hà Nội, tổng nguồn lực thực hiện điều chỉnh tổng thể hai quy hoạch trong giai đoạn 2026–2045 khoảng 64,84 triệu tỉ đồng.
Trong giai đoạn 2026–2035, nhu cầu vốn khoảng 14,5 triệu tỉ đồng, trong đó ngân sách thành phố đầu tư công gần 1,97 triệu tỉ đồng để phát triển hạ tầng, giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc. Khoảng 8,8 triệu tỉ đồng còn lại do doanh nghiệp tư nhân và người dân đầu tư vào hạ tầng đô thị mới, khu công nghiệp, khoa học – công nghệ, y tế, giáo dục, văn hóa và tái cấu trúc đô thị.
Ở giai đoạn này, Hà Nội dự kiến di dời khoảng 200.000 người khu vực sông Hồng, 200.000 người khu vực hồ Tây và phụ cận, cùng 42.000 người tại một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3.
Giai đoạn 2036–2045, nhu cầu vốn tăng lên khoảng 50,34 triệu tỉ đồng, trong đó ngân sách thành phố đầu tư công hơn 5 triệu tỉ đồng. Phần còn lại chủ yếu từ khu vực tư nhân và người dân.
Dự kiến, Hà Nội sẽ di dời 26.730 người tại khu phố cổ, 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong Vành đai 3.
Như vậy, trong toàn bộ giai đoạn 2026–2045, Hà Nội đề xuất di dời hơn 860.000 người dân để phục vụ mục tiêu tái cấu trúc đô thị, xây dựng Thủ đô phát triển bền vững trong dài hạn.
