Từ ngày 25-5, Nghị định 133/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực điện lực chính thức có hiệu lực.
Theo Nghị định 133/2026, các hành vi vi phạm trong phát triển nguồn điện năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, được quy định cụ thể với nhiều mức xử lý.
Ở cấp điện áp hạ áp (thường áp dụng với hộ gia đình), trường hợp không gửi thông báo phát triển nguồn điện hoặc thực hiện không đúng, không đầy đủ nội dung theo quy định sẽ bị xử lý ở mức cảnh cáo.
Tuy nhiên, nếu tái phạm sau 10 ngày kể từ lần xử lý trước, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với hệ thống có công suất đến 20 kW; và từ 2 triệu đồng đến 3 triệu đồng nếu công suất lớn hơn 20 kW.
Với các hệ thống đấu nối ở cấp điện áp từ trung áp trở lên, mức xử phạt tăng cao hơn đáng kể. Cụ thể, hành vi không gửi thông báo, lắp đặt khi chưa được cấp giấy chứng nhận đăng ký, hoặc không tuân thủ các nội dung đã đăng ký có thể bị phạt từ 10-20 triệu đồng.
Nghị định này cũng quy định xử phạt đối với nhiều hành vi liên quan như không điều chỉnh, bổ sung hồ sơ theo quy định; cản trở việc phát triển điện mặt trời mái nhà; mua điện dư không đúng đối tượng; không tuân thủ lệnh điều độ; hoặc không trang bị hệ thống kết nối giám sát theo yêu cầu.
Các hành vi như không tháo dỡ công trình điện mặt trời, điện gió theo quy định hoặc không thực hiện đúng cam kết trong quá trình đầu tư, vận hành có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng.
Bên cạnh việc xử phạt, Nghị định cũng đưa ra các biện pháp khắc phục hậu quả. Tổ chức, cá nhân vi phạm buộc phải thực hiện đầy đủ thủ tục thông báo hoặc đăng ký phát triển nguồn điện theo quy định; đồng thời phải tháo dỡ công trình hoặc thực hiện đúng các cam kết trong thời hạn được yêu cầu.
Việc siết chặt quản lý nhằm đảm bảo phát triển điện mặt trời mái nhà đúng quy định, an toàn hệ thống điện và minh bạch trong vận hành, đặc biệt trong bối cảnh loại hình năng lượng này đang phát triển nhanh trong thời gian gần đây.
