Ngày 14-8, TAND TP.HCM mở phiên xử phúc thẩm vụ án tranh chấp không gian giữa nguyên đơn bà T với bị đơn ông S (cùng ngụ quận 12, TP.HCM).
Kết thúc xét hỏi và tranh luận, HĐXX quyết định tạm ngưng phiên toà để VKS có thời gian nghiên cứu để đưa ra quan điểm giải quyết vụ án.
Tường nghiêng sang không gian nhà hàng xóm 2cm
Tại toà đại diện nguyên đơn xác nhận giữ nguyên nội dung kháng cáo yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn phải trả lại diện tích không gian đã lấn chiếm.
Đồng thời, nguyên đơn cũng trình bày không tranh chấp ranh đất mà chỉ tranh chấp phần không gian từ tầng một trở lên với phần diện tích lấn sang không gian phía nhà mình có độ dày từ 0.8cm đến 2cm tuỳ từng điểm tường nghiêng nhân với chiều dài là 9m.
![Bức tường trong phần không gian đang tranh chấp tại tòa. Ảnh: NVCC tranh chấp không gian](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/johbflu/2024_07_18/tranh-chap-khong-gian-buc-tuong-2560.jpg.webp)
Về phía bị đơn thì cho rằng để xác định được có lấn chiếm không gian hay không thì phải xác định ranh đất của từng bên từ đó mới có cơ sở để xác định phần tường nhà ông S. là lấn sang nhà bà T.
Trong quá trình xét hỏi, HĐXX nhiều lần cũng đã đặt câu hỏi cho các bên về vấn đề: Tính trên diện tích không gian nghiêng sang là quá nhỏ (độ dày tường nghiêng chỗ lớn là 2cm) thì có ảnh hưởng nghiêm trọng, tác động nghiêm trọng đến mức phải kiện nhau ra toà. HĐXX cũng gợi ý nếu không thoả thuận được thì có thể xem xét bồi thường cho nhau một khoản tiền tương ứng với phần diện tích đang tranh chấp.
Sau khi phiên toà tạm nghỉ 5 phút, phía nguyên đơn đã đưa ra yêu cầu: Trường hợp bị đơn không trả lại phần diện tích không gian lấn chiếm thì phải bồi thường 1 tỉ đồng bao gồm giá trị phần diện tích không gian lấn chiếm, thiệt hại về kinh tế trong suốt 15 năm tranh chấp.
Tuy nhiên, trước đề xuất trên của nguyên đơn, phía bị đơn cho rằng với diện tích không gian đang tranh chấp rất nhỏ và khó xác định như vậy mà yêu cầu 1 tỉ đồng là không căn căn cứ nên không đồng ý thương lượng, hoà giải và đề nghị HĐXX bác kháng cáo của nguyên đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.
Tranh chấp 15 năm chưa có hồi kết
Theo hồ sơ vụ án, năm 2009, ông S khởi kiện bà T đến TAND quận 12 yêu cầu bà T (ở nhà kế bên) tạo điều kiện và không được cản trở ông S tô bức tường nhà tại đường Tô Ký (phường Đông Hưng Thuận).
![Đại diện nguyên đơn tại phiên toà phúc thẩm. Ảnh: HỮU ĐĂNG Tranh-chap-khong-gian.JPG](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/obbkhun/2024_08_14/tranh-chap-khong-gian-5257.jpg.webp)
Theo ông S, tháng 8-2009, ông đã xây dựng căn nhà trên. Sau khi xây dựng xong phần thô, nhà thầu chuẩn bị tô vách tường nơi liền kề với nhà bà T thì bị nhà bà T ngăn cản vì cho rằng ông xây dựng nhà lấn chiếm không gian.
Trong khi đó, bà T cho rằng gia đình bà ngăn cản không cho ông S tô vách tường nhà là vì trên thực tế ông S đã xây nhà lấn chiếm không gian với nhà của bà. Bà ở đây đã lâu, giữa căn nhà của bà và phần đất nền nhà trước đây của ông S có một hàng rào xi măng, ranh giới giữa hai bên đã ký thỏa thuận với nhau. Thế nhưng ông S đã xây dựng nhà lấn qua trụ điện và không gian nhà của bà. Kể cả phần không gian tường nhà của ông S cũng nghiêng sang nhà của bà do phần đà đổ không đúng.
Vụ án từng được xét xử sơ thẩm lần đầu vào tháng 8-2010, tính đến phiên toà hôm nay là xét xử phúc thẩm lần ba (trước đó từng hai lần huỷ án).
Từ bị đơn thành nguyên đơn
Xử sơ thẩm lần đầu vào tháng 8-2010, TAND quận 12 chấp nhận yêu cầu của ông S. Bà T kháng cáo. Xử phúc thẩm tháng 11-2010, TAND TP.HCM đã chấp nhận một phần kháng cáo của bà T, hủy bản án sơ thẩm đề xét xử lại vì cấp sơ thẩm sai sót về thủ tục tố tụng, thiếu người tham gia tố tụng...
Xử sơ thẩm lần 2 vào tháng 8-2018, TAND quận 12 bác yêu cầu khởi kiện của ông S, buộc ông S tháo dỡ công trình xây dựng không gian nhà, trong đó có trụ dẫn điện để trả lại không gian nhà cho bà T... Ông S kháng cáo.
Xử phúc thẩm tháng 4-2019, TAND TP.HCM cho rằng hai bên không xác định được ranh đất và cũng không có căn cứ để xác định ranh đất, bà T chưa nộp đơn phản tố theo quy định... Cạnh đó, cấp sơ thẩm tuyên buộc vợ chồng ông S tháo dỡ công trình xây dựng lấn không gian nhà cho bà T mà không xác định cụ thể vị trí, diện tích nào của công trình lấn chiếm không gian cần tháo dỡ... nên hủy bản án sơ thẩm.
Sau đó, tháng 2-2022, bà T nộp đơn phản tố yêu cầu ông S phải tháo dỡ công trình xây dựng lấn không gian nhà bà, trong đó có trụ dẫn điện để trả lại phần không gian nhà bà như hiện trạng ban đầu. Bà T còn đề nghị sử dụng kết quả giám định trước đây và bản vẽ hiện trạng, vị trí trước đây (của Trung tâm đo đạc bản đồ chi nhánh Quận 12) để làm cơ sở giải quyết vụ.
Tháng 9-2022, do ông S rút đơn khởi kiện nên TAND quận 12 đình chỉ giải quyết yêu cầu của ông S và thay đổi địa vị tố tụng, bị đơn là bà T trở thành nguyên đơn.
Tháng 8-2023, TAND quận 12 đưa ra xử sơ thẩm lần 3. Tại phiên tòa này, ông S xin xét xử vắng mặt. TAND quận 12 cho rằng bà T không cung cấp được chứng cứ chứng minh ông S lấn chiếm không gian.
Về bản đồ hiện trạng vị trí do Trung tâm đo đạc bản đồ Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM lập, HĐXX sơ thẩm cho rằng chỉ thể hiện hiện trạng nhà của ông S không phải là bản đồ xác định ranh và được lập trước khi bà T được cấp giấy chứng nhận nên không được xem là chứng cứ để xác định ranh. Do hai bên đương sự không xác định được ranh đất và cũng không có căn cứ xác định ranh đất nên HĐXX tuyên bác yêu cầu của bà T...