Những ngày đầu tháng 5 là thời điểm giao mùa tại khu vực Nam Bộ. Những cơn mưa đầu mùa, cá biệt là hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, lốc, sét đã bắt đầu xuất hiện ở Nam Bộ.
Trước tình hình thời tiết thay đổi, để có cái nhìn chi tiết và chủ động hơn trong sinh hoạt, sản xuất, báo Pháp Luật TP.HCM đã có cuộc trao đổi với ông Trần Văn Hưng, Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ (ảnh), xung quanh vấn đề thời tiết Nam Bộ trong thời gian sắp tới.
Nam Bộ đã chính thức vào mùa mưa
. Phóng viên: Xin ông cho cho biết đặc điểm thời tiết chủ đạo của khu vực Nam Bộ trong tháng 5 này là gì? Có gì bất thường gì so với mọi năm hay không? Dự báo thời điểm bắt đầu mùa mưa năm nay trên toàn khu vực là khi nào?
+ Ông Trần Văn Hưng: Tháng 5 là thời điểm giao thoa của thời tiết Nam Bộ, thời kỳ mà các tỉnh Nam Bộ chuyển pha từ mùa khô sang mùa mưa.
Đến hiện tại, những cơn mưa đầu mùa đã đến với nhiều tỉnh thành Nam Bộ. Nhìn chung, theo nhận định của Đài Nam Bộ, năm nay mùa mưa Nam Bộ sẽ bắt đầu trong tuần đầu và tuần giữa của tháng 5 ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm (TBNN).
Năm nay, thời tiết Nam Bộ có chút khác biệt so với mọi năm đó là thời kỳ chuyển mùa diễn ra không quá rõ ràng, những cơn mưa tháng 4 hầu hết các nơi đều ở mức thấp hơn so với TBNN.
Thông thường, tháng 4 Nam Bộ sẽ xuất hiện 1-2 đợt mưa chuyển mùa trước khi chính thức bước vào mùa mưa. Tuy nhiên năm nay, bước sang tháng 5, nhiều tỉnh thành Nam Bộ sẽ bước vào mùa mưa luôn với những cơn mưa đầu mùa xảy ra với lượng lớn kèm theo dông, sét và ngập úng.
Đây không phải là hiện tượng bất thường bởi Nam Bộ từng có những năm mùa mưa bắt đầu mà bỏ qua giai đoạn chuyển mùa như năm nay.
Như vậy đến hiện tại, Nam Bộ đã chính thức bước vào mùa mưa, giải nhiệt cho một tháng 4 nắng nóng gay gắt.
. Phóng viên: Dù có mưa nhưng cảm giác oi bức vẫn rất rõ rệt. Liệu trong tháng 5 này còn xuất hiện các đợt nắng nóng gay gắt nữa không thưa ông?
+ Ông Trần Văn Hưng: Trong tháng 4 và những ngày đầu tháng 5, nắng nóng diễn ra có phần gay gắt, tuy nhiên so với năm 2024, nắng nóng năm 2026 dễ chịu hơn. Vào ngày 1-5, nhiệt độ cao nhất ghi nhận của mùa nóng năm nay là 38,9 độ C tại Biên Hòa nhưng đây chưa phải là nhiệt độ cao nhất lịch sử (nhiệt độ cao nhất lịch sử tại Biên Hòa là 40 độ C xuất hiện vào ngày 9-4-2024).
Tháng 5, những ngày nắng nóng vẫn còn nhưng chỉ xảy ra vài nơi, tiết trời sẽ dịu hơn so với tháng 4 khi mà những cơn mưa giúp làm giảm nhiệt. Dự báo, nắng nóng gay gắt trên 37 độ C sẽ ít có khả năng xảy ra trong tháng 5 trên khu vực Nam Bộ.
Đặc điểm trước khi cơn mưa bắt đầu
. Phóng viên: Những cơn mưa đầu mùa thường đi kèm với dông, lốc và sét. Đài có những cảnh báo cụ thể nào cho người dân, đặc biệt là ở các đô thị lớn như TP.HCM?
+ Ông Trần Văn Hưng: Các hiện tượng thời tiết như lốc, sét, mưa đá xuất hiện nhiều hơn trong giai đoạn đầu mùa mưa là điều bình thường. Sau một khoảng thời gian nắng gắt kéo dài, năng lượng nhiệt và năng lượng đối lưu tích tụ cao.
Vào đầu mùa mưa, các luồng không khí nóng - ẩm gặp nhau tạo nên những bất ổn định khí quyển diễn ra mạnh mẽ, hình thành nên những khối mây dông phát triển mạnh và nhanh (mây Cb). Chính vì vậy, nguy cơ về lốc, sét, gió giật mạnh cũng diễn ra nhiều hơn.
Do đó, người dân cần chú ý với những cơn mưa dông đầu mùa. Khi trời đang nắng, mây đen kéo nhanh đột ngột, gió bắt đầu nổi lên là thời điểm mọi người cần hết sức cẩn trọng.
Thông thường trước khi cơn mưa bắt đầu, gió mạnh xuất hiện đột ngột dễ gây ra gió lốc, có thể làm đổ cây, tốc mái nhà, gây nguy hiểm cho những người tham gia giao thông trên đường. Những cơn mưa ập đến ngay sau đó rất nhanh kèm theo cả sấm sét, thậm chí mưa đá.
Cách phòng tránh là chúng ta không trú ẩn dưới những gốc cây lớn, cột điện, biển quảng cáo hay công trình tạm mà nhanh chóng tìm chỗ trú ẩn an toàn. Không cầm vật kim loại khi ở ngoài trời đang có mưa kèm sấm sét. Nên rút các thiết bị điện trong nhà trong trường hợp trời mưa và sấm chớp diễn ra liên tục.
. Phóng viên: Có thông tin dự báo hiện tượng ENSO có thể chuyển sang pha El Nino vào giữa năm 2026. Theo ông, điều này ảnh hưởng thế nào đến thời tiết Nam Bộ trong những tháng tới?
+ Ông Trần Văn Hưng: Hiện tại, ENSO đang trong trạng thái trung tính với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực trung tâm Thái Bình Dương (khu vực NINO3.4) trong tuần đầu tháng 4 ở mức -0,2oC.
Dự báo, trong khoảng ba tháng tới, hiện tượng ENSO duy trì trong trạng thái trung tính với xác suất từ 35-45% và gia tăng xác suất chuyển sang trạng thái Elnino lên mức từ 55-65% trong những tháng tiếp theo.
Theo dự báo của Đài Nam Bộ, nhiệt độ trung bình (NĐTB) hầu hết các tháng từ nay cho tới cuối năm trên khu vực đều cao hơn TBNN từ 0,5 độ C đến 1 độ C với xác suất lên đến 70-90%.
Riêng khu vực ven biển phía Đông và khu vực Cà Mau NĐTB dự báo hầu hết các tháng ở mức xấp xỉ so với TBNN. Tuy nhiên, từ tháng 9 đến tháng 10, khi pha khí hậu chuyển qua El- Nino thì khu vực miền Đông và dọc biên giới Tây Nam, NĐTB có nơi cao hơn so với TBNN trên 1 độ C.
Về dự báo mưa, vùng bán đảo Cà Mau, ven biển phía Đông, ven biển của An Giang và tỉnh Lâm Đồng có tổng lượng mưa (TLM) cao TBNN từ trong các tháng từ 5 đến tháng 7. Tuy nhiên, tháng 8 có TLM xấp xỉ TBNN. Và từ tháng 9 trở đi, một số nơi sẽ có lượng mưa hụt so với TBNN.
Khi khí hậu sớm chuyển sang pha El-Nino, khả năng mùa mưa năm nay tại khu vực Nam Bộ sẽ kết thúc sớm hơn so với trung bình nhiều năm từ 7-10 ngày.
Xin cảm ơn ông!
