Cục Đăng kiểm Việt Nam đang tham mưu Bộ Xây dựng ban hành thông tư quy định về tiêu chuẩn, đào tạo, cấp và quản lý chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ. Dự thảo lần này có nhiều điểm mới so với quy định hiện hành.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là cho phép nhân viên tại các trung tâm đăng kiểm ô tô trên cả nước tham gia kiểm định khí thải xe máy. Để tạo nguồn nhân lực, tiêu chuẩn đối với người thực hiện công việc này được điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn.
Cụ thể, người kiểm định khí thải xe máy chỉ cần tốt nghiệp trung học phổ thông và có chứng chỉ nghề liên quan đến xe cơ giới. So với trước đây, yêu cầu này đã được giảm từ trình độ trung cấp.
Theo cơ quan soạn thảo, việc nới điều kiện nhằm tăng nhanh số lượng nhân sự phục vụ kiểm định khí thải xe máy. Trong bối cảnh số lượng xe máy lớn, yêu cầu quản lý khí thải ngày càng cao, đây được xem là giải pháp cần thiết.
Ở lĩnh vực kiểm định xe cơ giới và xe máy chuyên dùng, dự thảo không còn phân hạng đăng kiểm viên như hiện hành. Thay vào đó, quy định tập trung vào tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tế và điều kiện nghiệp vụ tương ứng với từng vị trí việc làm.
Các nhóm công việc được phân theo lĩnh vực như kiểm định phương tiện, chứng nhận chất lượng, thử nghiệm và các hoạt động chuyên môn khác. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm mỗi đăng kiểm viên có năng lực phù hợp với công việc được giao.
Theo dự thảo, trình độ tối thiểu của đăng kiểm viên xe cơ giới, xe máy chuyên dùng là tốt nghiệp trung cấp chuyên ngành kỹ thuật liên quan. Đồng thời, người này phải có ít nhất 12 tháng làm việc tại cơ sở bảo hành, bảo dưỡng, sửa chữa ô tô hoặc cơ sở sản xuất, lắp ráp ô tô.
So với quy định hiện hành, yêu cầu về trình độ tối thiểu đăng kiểm viên ô tô được điều chỉnh giảm từ đại học xuống trung cấp.
Bên cạnh việc mở rộng phạm vi công việc, dự thảo thông tư cũng siết chặt quy định về đào tạo và kiểm tra nghiệp vụ với những người muốn hành nghề đăng kiểm viên. Nội dung tập huấn được điều chỉnh theo hướng bao gồm kiến thức pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật, quy trình nghiệp vụ, kỹ năng sử dụng thiết bị và phần mềm chuyên ngành.
Sau khi hoàn thành phần lý thuyết, học viên phải trải qua giai đoạn thực hành tại các cơ sở đăng kiểm, cơ sở thử nghiệm hoặc cơ sở chứng nhận. Thời gian và khối lượng công việc được quy định cụ thể theo từng lĩnh vực. Đây là điều kiện nhằm bảo đảm người học có đủ kinh nghiệm trước khi hành nghề.
Đáng chú ý, việc kiểm tra nghiệp vụ sẽ gồm cả lý thuyết và thực hành. Chỉ những người đạt yêu cầu mới được cấp chứng chỉ đăng kiểm viên. Học viên có thể đăng ký kiểm tra tại bất kỳ cơ sở tập huấn nào sau khi hoàn thành chương trình đào tạo.
Riêng lĩnh vực kiểm định khí thải xe máy, quy trình linh hoạt hơn. Học viên có thể đăng ký kiểm tra ngay sau khi hoàn thành phần lý thuyết, không bắt buộc phải trải qua giai đoạn thực hành dài như các lĩnh vực khác.
Ngoài ra, đăng kiểm viên đang hành nghề phải tham gia tập huấn định kỳ để cập nhật quy định và nâng cao kỹ năng. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của hoạt động đăng kiểm.
Theo cơ quan soạn thảo, việc siết đào tạo và kiểm tra nghiệp vụ xuất phát từ thực tế còn nhiều hạn chế trong thời gian qua. Đơn cử, trong quá trình kiểm tra khí thải ô tô, một số đăng kiểm viên chưa tuân thủ đầy đủ quy trình chuyên môn.
Dự thảo cũng bổ sung quy định cụ thể về việc tạm đình chỉ hoặc thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên. Các hành vi vi phạm gồm làm sai lệch kết quả kiểm định, nhũng nhiễu, làm giả hồ sơ hoặc vi phạm quy định trong hoạt động đăng kiểm.
Theo Cục Đăng kiểm, các quy định này nhằm tăng kỷ luật, kỷ cương và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ đăng kiểm viên. Đồng thời góp phần phòng ngừa tiêu cực trong lĩnh vực vốn từng xảy ra nhiều sai phạm.
Chứng chỉ đăng kiểm viên không còn thời hạn
Theo quy định hiện hành, chứng chỉ đăng kiểm viên có thời hạn 5 năm. Tuy nhiên, dự thảo mới đề xuất bỏ quy định này, tức chứng chỉ sẽ không còn thời hạn.
Dù vậy, đăng kiểm viên vẫn phải tham gia tập huấn định kỳ để cập nhật kiến thức. Đây là điều kiện nhằm bảo đảm năng lực chuyên môn trong từng giai đoạn.
Dự kiến dự thảo này sẽ được ban hành trong tháng 5 và có hiệu lực từ 1-7.
