Sáng ngày 15-5, Trung tâm truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ phát động chiến dịch “Vì an toàn trẻ em Việt Nam”.
Chiến dịch được triển khai trong bối cảnh nhiều vụ bạo lực liên quan trẻ em liên tiếp xảy ra. Thống kê chỉ chưa đầy 5 tháng đầu năm 2026, cả nước ghi nhận ít nhất 30 vụ bạo lực liên quan đến trẻ em.
Thói quen khoe con lên mạng xã hội tiềm ẩn nguy cơ
Đáng chú ý, theo thống kê từ Bộ Công an, trong giai đoạn 2021-2025, lực lượng chức năng đã xử lý hơn 10.000 vụ xâm hại trẻ em trên toàn quốc. Trong đó, khoảng 1.800 vụ có sự can thiệp của không gian mạng, chiếm gần 20%. Đơn cử, tháng 1-2025, một đối tượng người Anh gốc Việt đã bị xử phạt 25 năm tù vì phát tán hình ảnh xâm hại tình dục trẻ em Việt Nam lên các diễn đàn văn hóa phẩm đồi trụy.
Tháng 1-2026, cơ quan chức năng tại Cà Mau đã kịp thời giải cứu một bạn trẻ có ý định tự tử. Nguyên nhân sâu xa do em bị tấn công và xâm hại nghiêm trọng trên không gian mạng.
Thượng tá Nguyễn Bá Sơn, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, cho hay thống kê từ các tổ chức quốc tế, Việt Nam hiện có khoảng 78 triệu người dùng Internet, tương đương gần 80% dân số. Trong đó, trẻ em và thanh thiếu niên là nhóm sử dụng mạng xã hội nhiều nhất cả về số lượng lẫn thời gian mỗi ngày.
Theo Thượng tá Nguyễn Bá Sơn, để tránh việc bị tấn công trên mạng xã hội, mọi người hãy cẩn trọng khi chia sẻ, đăng tải thông tin, đặc biệt là thông tin riêng tư bằng lời nói, hình ảnh hay văn bản lên không gian mạng. Bởi thực tế hiện nay, phụ huynh thường có thói quen khoe con lên mạng xã hội, tuy nhiên điều này tiềm ẩn nguy cơ.
"Tội phạm có thể nắm bắt lộ trình đi lại, trường học và tính cách của trẻ để thực hiện các kịch bản lừa đảo (như giả danh bệnh viện báo tin con cấp cứu để đòi tiền). Hình ảnh trẻ em bị AI biến đổi thành các nội dung lệch chuẩn, gây tổn hại danh dự và nhân phẩm. Những lời mạt sát, công kích từ cộng đồng mạng có thể gây ra những "vết sẹo" tâm lý khó lành cho trẻ" - Thượng tá Sơn cảnh báo.
Từ góc nhìn chuyên gia, Tiến sĩ tâm lý Lê Thị Linh Trang cho rằng nhiều phụ huynh và học sinh hiện nay vẫn còn quá ngây thơ khi sử dụng mạng xã hội.
“Tôi thường nói với phụ huynh rằng hãy tự hỏi ít nhất ba lần: Nếu chuyện này xảy ra thì hậu quả tiếp theo là gì? Nếu việc đăng tải chỉ để thỏa mãn cảm xúc cá nhân, hãy cân nhắc vì đứa trẻ mới là người phải chịu tác động lâu dài” - bà Trang lưu ý.
Từ đó, bà Trang đúc kết không ít trẻ em hiện nay bị bạo lực tinh thần qua mạng xã hội, dẫn đến rối loạn lo âu, trầm cảm, mất ngủ, thậm chí thường xuyên mơ thấy bạo lực.
Bạo hành trẻ em không thể biện minh bằng áp lực cuộc sống
Bên cạnh xâm hại trên môi trường mạng, tình trạng trẻ em bị bạo hành ngay trong gia đình cũng đang gia tăng.
Về tình trạng bạo hành trong gia đình, bà Nguyễn Trần Phương Hà, đại biểu Quốc hội TP Đồng Nai, Thành viên Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội cho rằng áp lực kinh tế, thiếu kỹ năng làm cha mẹ và sự đổ vỡ cấu trúc gia đình là những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ trở thành nạn nhân.
Ly hôn, tái hôn hay sự bỏ mặc kéo dài đều có thể tạo ra một dạng bạo lực rất nguy hiểm với trẻ.
Trong khi đó, Tiến sĩ Lê Thị Linh Trang nhấn mạnh không thể lấy áp lực công việc hay khó khăn cuộc sống để bao biện cho hành vi bạo lực với trẻ nhỏ.
“Dùng bạo lực với một đứa trẻ là hành vi vô nhân tính, bất kể lý do gì”, tiến sĩ Lê Thị Linh Trang nhấn mạnh.
Bà cũng chỉ ra thực trạng đáng lo ngại về sự thờ ơ của cộng đồng. Nhiều người sẵn sàng đứng nhìn hàng xóm đánh con, hoặc chính mình đánh con giữa nơi công cộng, nhưng lại phản ứng dữ dội với nhà trường chỉ vì một vết xước nhỏ trên tay trẻ.
“Chính sự chấp nhận bạo lực như một phương pháp giáo dục đã vô tình nuôi dưỡng những vụ việc nghiêm trọng hơn” - bà cảnh báo.
Hệ thống hỗ trợ "một cửa" và Chiến dịch hành động
Theo ông Nguyễn Tăng Minh, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, thành phố hiện đã triển khai mô hình “một cửa” hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo hành.
Ngoài Tổng đài quốc gia 111, người dân TP.HCM có thể gọi trực tiếp đến 1022 để trình báo các vụ việc liên quan trẻ em. Sau khi tiếp nhận thông tin, cơ quan chức năng sẽ phối hợp xác minh và can thiệp khẩn cấp.
Trẻ bị bạo hành sẽ được điều trị y tế, hỗ trợ tâm lý và chăm sóc tạm thời trước khi có phương án bảo vệ lâu dài.
Tại lễ phát động chiến dịch “Vì an toàn trẻ em Việt Nam”, ông Từ Lương, Giám đốc Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ, cho biết chiến dịch sẽ được triển khai trên đa nền tảng từ truyền hình, mạng xã hội đến trường học, bệnh viện và khu dân cư.
“Mục tiêu không chỉ dừng ở nâng cao nhận thức mà còn thúc đẩy thay đổi hành vi xã hội, để việc bảo vệ trẻ em trở thành phản xạ của cộng đồng” - ông nói.
Thời gian tới, chiến dịch sẽ triển khai nhiều hoạt động như talkshow chuyên đề, phóng sự xã hội, giáo dục kỹ năng an toàn mạng cho trẻ, chương trình “Dừng lại 3 giây”, “Bản đồ cho con” cùng các hoạt động kết nối chuyên gia, gia đình và nhà trường.
Bà NGUYỄN THỊ HOÀI THU, nguyên Chủ nhiệm Ủy ban Các vấn đề xã hội của Quốc hội:
Có đủ luật, vì sao trẻ em vẫn bị bạo hành?
Hệ thống pháp luật về bảo vệ trẻ em hiện nay đã tương đối đầy đủ. Vấn đề nằm ở hiệu quả thực thi và giám sát.
Giải pháp bền vững nhất là nâng cao ý thức pháp luật đến từng cá nhân, từng gia đình để mỗi người hiểu rõ quyền trẻ em và những hành vi bị nghiêm cấm
Bên cạnh cơ quan chức năng, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng cũng cần đóng vai trò giám sát, phản biện và lên tiếng kịp thời trước mọi dấu hiệu bạo lực với trẻ em.
