Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đăng ký hiến tạng

Ngày 20-5, Bộ Y tế tổ chức chương trình Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng 20-5, nhằm tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức cộng đồng và tổ chức các chiến dịch truyền thông đại chúng, giúp người dân hiểu đúng, đủ về hoạt động hiến tạng sau khi qua đời.

Chương trình kỳ vọng từng bước xóa bỏ những rào cản về tâm linh, phong tục, định kiến vốn là một trong những lý do khiến số người hiến tạng tại Việt Nam còn thấp, mở ra cơ hội gia tăng nguồn hiến một cách bền vững.

Quyết định nhân văn của Phó Thủ tướng

Phát biểu tại chương trình, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà đã mở đầu bằng một câu chuyện cảm động diễn ra hồi đầu tháng 4-2026 vừa qua, khi hàng triệu người không khỏi xót xa trước vụ tai nạn tại Hà Giang cướp đi sinh mệnh của một nữ du khách 19 tuổi người Anh.

Dù các y bác sĩ đã tận tình cứu chữa, phép màu không thể xảy ra. Trong tận cùng nỗi đau mất con, gia đình cô gái đã đưa ra một quyết định đầy tính nhân văn, đó là hiến tặng mô, tạng để cứu người. Nghĩa cử cao đẹp ấy đã mang lại cơ hội hồi sinh và tìm lại ánh sáng cho nhiều bệnh nhân Việt Nam đang mong manh giữa bờ vực sinh tử.

Theo Phó Thủ tướng, dù nữ du khách đã ra đi nhưng sự sống của cô vẫn đang được tiếp nối. Cùng với hàng vạn gia đình Việt Nam đã tự nguyện hiến tạng nhiều năm qua, quyết định trao đi một phần cơ thể trong khoảnh khắc sinh tử của họ đã giúp hồi sinh nhiều cuộc đời khác.

"Hiến mô tạng không chỉ là một hành động y học, đó là hành động nhân đạo cao cả nhất, thể hiện triết lý sống cao đẹp "Cho đi là còn mãi". Khi một sự sống khép lại, nhiều sự sống khác được mở ra", Phó Thủ tướng nói.

Dù vậy, bên cạnh những thành quả đáng trân trọng, Phó Thủ tướng nhìn nhận nhu cầu ghép mô tạng còn rất lớn và ngày càng tăng. Hiện có hàng ngàn bệnh nhân đang từng ngày chờ được ghép tạng, từ những em nhỏ mong một trái tim khỏe mạnh để lớn lên, đến những người cha, người mẹ trẻ chỉ mong có thêm thời gian để sống với gia đình. Từ thực tế đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh mỗi lá đơn đăng ký hiến mô tạng hôm nay có thể trở thành hi vọng sống cho rất nhiều người ngày mai.

Tại chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã ký vào lá đơn đăng ký hiến mô tạng đúng ngày hưởng ứng đầy ý nghĩa, đồng thời kêu gọi mọi người dân Việt Nam chung tay lan tỏa mạnh mẽ phong trào hiến mô tạng bằng trái tim nhân ái, sự sẻ chia và tình dân tộc.

Thành tựu y học vĩ đại và bài toán thiếu hụt nguồn tạng

Báo cáo về bức tranh ghép tạng tại Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh ghép mô tạng được ghi nhận là một trong những thành tựu vĩ đại nhất của thế kỷ XX, là nơi đỉnh cao của khoa học kỹ thuật gặp gỡ sự tận hiến của y đức.

Kể từ ca ghép thận đầu tiên được thực hiện thành công vào năm 1992, đến nay ngành y tế đã có nhiều kỹ thuật khó như ghép đa tạng, ghép tim đồng thời được triển khai thành công, đưa trình độ ghép tạng của Việt Nam tự hào được đánh giá tiệm cận với nhiều nước tiên tiến.

Nếu như trước đây chỉ có 5 bệnh viện trung ương thực hiện được kỹ thuật ghép tạng, thì nay Bộ Y tế đã cấp phép cho 34 bệnh viện trên cả nước có giấy phép hoạt động ghép tạng.

Tính đến năm 2025, cả nước đã có trên 10.878 ca ghép tạng được thực hiện. Riêng trong hai năm gần đây, tốc độ tăng rất ấn tượng khi năm 2024 ghép được 1.212 ca và năm 2025 ghép được 1.368 ca.

Đặc biệt, việc vận động hiến tạng cũng mang lại kết quả khả quan với hơn 177.000 người đăng ký hiến mô tạng sau khi qua đời, trong đó riêng năm 2024 và 2025, số lượng đã đạt khoảng 50.000 người mỗi năm, cao hơn rất nhiều so với giai đoạn trước đây.

Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Y tế, công tác hiến và ghép mô, tạng tại Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức. Nguồn tạng hiến hiện nay chủ yếu đến từ người hiến sống, chiếm 90% tổng số ca ghép. Trong khi đó, nguồn hiến từ người chết não - nguồn tạng có thể cứu sống nhiều bệnh nhân cùng lúc - vẫn còn rất hạn chế.

Tính đến nay, cả nước có 286 ca chết não hiến tạng, trong đó năm 2024 có 41 ca, năm 2025 có 66 ca, và từ đầu năm 2026 đến nay có 25 ca. Sự thiếu hụt nghiêm trọng nguồn tạng đã dẫn đến thực trạng mỗi ngày có hàng chục người bệnh tử vong vì không có cơ hội được ghép tạng kịp thời.

"Hàng ngày, hàng giờ, chúng tôi vẫn nghe thấy những hơi thở mệt nhọc, những ánh mắt khắc khoải của hàng ngàn bệnh nhân đang chờ hiến tạng. Mỗi năm, có không ít những người đã ra đi mãi mãi khi tâm nguyện được sống vẫn chưa thể thực hiện vì nguồn tạng hiến còn quá khan hiếm", Bộ trưởng Bộ Y tế nói.

Chia sẻ tại sự kiện, đại diện Bệnh viện Trung ương Huế cho biết những hành trình điều phối ghép tạng xuyên Việt trong thời gian vừa qua đã trở thành dấu ấn xúc động của đội ngũ y tế tại các bệnh viện. Đó là những chuyến bay xuyên đêm, những cuộc chạy đua với thời gian kéo dài hàng nghìn km để đưa nguồn tạng quý giá đến với người bệnh, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bệnh viện, Trung tâm Điều phối ghép tạng Quốc gia, lực lượng hàng không, công an và giao thông.

Đến nay, Bệnh viện Trung ương Huế đã thực hiện thành công trên 2.600 ca ghép mô tạng. Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã thực hiện trên 100 ca ghép mô tạng, trong đó có 13 ca chết não.

Đại diện Bệnh viện Trung ương Huế chia sẻ, từ đầu năm 2026, đơn vị đã tư vấn hiến tạng đối với gia đình của 70 bệnh nhân chết não. Vượt lên nỗi đau mất người thân, một gia đình đã đồng ý hiến tạng, kịp thời cứu sống 6 người bệnh đang nguy kịch. Đây là ca hiến tạng sau chết não thứ tư tại bệnh viện. Nghĩa cử trân quý này không chỉ nối dài sự sống mà còn tiếp thêm động lực lớn lao cho các y bác sĩ trên hành trình cống hiến vì người bệnh.

Cuộc chạy đua trong những ca ghép tạng cấp cứu tối khẩn tại Bệnh viện Chợ Rẫy