Thủ tướng Nhật Sanae Takaichi từng gây chú ý lớn khi đắc cử vào mùa thu năm ngoái và trở thành người phụ nữ đầu tiên đảm nhiệm cương vị thủ tướng ở xứ sở hoa anh đào.
Giờ đây, bà còn thu hút nhiều sự chú ý hơn khi vừa giành chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử sớm. Bà Takaichi hiện nắm trong tay thế đa số siêu vượt trội tại quốc hội, điều chưa từng có trong lịch sử Nhật hiện đại, trao cho bà khả năng tái định hình đất nước, theo tờ The New York Times (NYT).
Thế siêu đa số và những kế hoạch lớn của bà Takaichi
Theo NYT, chiến thắng của Thủ tướng Takaichi trong cuộc bầu cử lần này đến từ bản thân bà nhiều hơn từ chương trình nghị sự chính sách của bà.
Bà đã làm nghị sĩ suốt nhiều thập niên nhưng trước đây chưa thực sự trở thành tâm điểm chú ý. Giờ đây, khi ánh đèn sân khấu đã chiếu vào mình, bà đã kết nối với người dân theo cách rất sâu sắc.
Bà Takaichi có cá tính mạnh. Bà chơi trống, yêu thích mô tô, bóng chày và luôn hiện diện tích cực trên mạng xã hội.
Bà cũng tạo cảm giác chân thật. Trước thềm hội nghị thượng đỉnh G20 ở Nam Phi vào tháng 11-2025, một nghị sĩ từng bình luận về trang phục của bà, cho rằng bà nên ăn mặc chỉn chu hơn và mặc những loại vải cao cấp nhất của Nhật.
Với tư cách là nữ thủ tướng đầu tiên, bà hoàn toàn có thể nhân dịp đó lên án sự phân biệt giới tính trong lời nhận xét. Tuy nhiên, thay vào đó, bà viết trên mạng xã hội: “Các bạn biết không, tôi sẽ tham dự các cuộc họp quốc tế và tôi sẽ cố gắng mặc những bộ trang phục đẹp nhất để không ai coi thường mình”.
Bà đã tận dụng khoảnh khắc đó để phát đi thông điệp rằng bà muốn đại diện cho Nhật trong tất cả sự rực rỡ và vẻ đẹp của đất nước.
Nữ thủ tướng sở hữu một bản năng chính trị sắc bén mà đã lâu rồi Nhật mới lại thấy ở một nhà lãnh đạo, và chính điều đó giúp bà nhận được sự ủng hộ rộng rãi.
Trọng tâm chương trình nghị sự
Rõ ràng bà Takaichi là hình mẫu lãnh đạo phù hợp với thời điểm này. Nhưng bà cũng nói rằng bà muốn trở thành một nhà cải cách mang tính bước ngoặt.
Hai ưu tiên cấp bách nhất của bà là kinh tế và nhập cư. Bà đã thuyết phục được các gia đình lao động rằng bà hiểu hóa đơn tiền điện đang quá cao, rằng một bát cơm cũng trở nên đắt đỏ.
Bà cũng rất nhạy cảm với tâm lý chung rằng Nhật đã trở nên quá cởi mở, rằng người nước ngoài - từ người nhập cư đến cả du khách - mang lại rắc rối.
Nhưng phần có thể tạo ra thay đổi sâu rộng nhất trong chương trình nghị sự của bà là tham vọng tăng cường sức mạnh quân sự của Nhật theo cách mà nhiều thập niên qua chưa từng thấy, dù điều này không hề dễ.
Do vai trò trong Thế chiến II và nỗi ám ảnh từ các vụ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima và Nagasaki, Nhật đã ghi nguyên tắc hòa bình vào Hiến pháp, trong đó nêu rõ việc từ bỏ chiến tranh. Nhật có lực lượng quân sự, gọi là Lực lượng Phòng vệ, nhưng hoạt động của lực lượng này bị giới hạn.
Bà Takaichi muốn quân đội Nhật trở thành một quân đội “bình thường”. Bà đại diện cho nhóm chính trị gia cho rằng trong suốt thời gian dài, Nhật đã quá tập trung vào việc xin lỗi về những gì xảy ra trong Thế chiến II mà xem nhẹ việc xây dựng sức mạnh vũ trang.
Bà cũng không né tránh việc tuyên bố cần sửa đổi Hiến pháp để đạt mục tiêu đó. Tuy nhiên, theo giới quan sát, đây là một quy trình phức tạp, và bà sẽ phải thuyết phục được người dân do đất nước vẫn còn chia rẽ về vấn đề này.
Bà Takaichi trong mắt Mỹ và Trung Quốc
Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn Nhật tăng chi tiêu quốc phòng. Và Thủ tướng Takaichi rất tích cực thể hiện với ông Trump rằng bà đang làm điều đó. Bà đẩy nhanh lộ trình nâng chi tiêu quân sự lên 2% GDP ngay trong mùa xuân này, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch.
Trong khi đó, Trung Quốc rất lo ngại trước sự trở lại của một nước Nhật cứng rắn hơn. Khi bà Takaichi lần đầu đắc cử, làn sóng phẫn nộ đã bùng lên ở Trung Quốc. Khi còn là nghị sĩ, bà là một trong những tiếng nói chỉ trích Trung Quốc mạnh mẽ nhất, là đồng minh kiên định của đảo Đài Loan, và hiện có sự ủng hộ rất lớn trong nước.
Trung Quốc và Nhật đã rơi vào căng thẳng liên quan những phát ngôn của bà Takaichi về Đài Loan. Tháng 11-2025, bà nói rằng Nhật có thể can dự quân sự nếu Trung Quốc tấn công Đài Loan.
Theo giới quan sát, nguy cơ căng thẳng gia tăng giữa hai quốc gia Đông Á là có thật, và vẫn là mối quan tâm hàng đầu ở cả Bắc Kinh lẫn Tokyo.
