Chiều 9-1, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị toàn quốc thúc đẩy đầu tư công năm 2025 và năm 2026.
Nhiều lý do khiến giải ngân đầu tư công còn chậm
Tại hội nghị, các đại biểu khẳng định các cơ chế, chính sách liên quan đầu tư công, cũng như các khó khăn, vướng mắc đã được cơ bản tháo gỡ, xử lý.
Đặc biệt, các bộ, ngành, cơ quan, địa phương giải ngân đầu tư công chậm thừa nhận nguyên nhân một phần do yếu tố khách quan như thiên tai, thời tiết, có độ trễ khi thực hiện sắp xếp chính quyền địa phương.
Ngoài ra, một phần do công tác chuẩn bị đầu tư mất nhiều thời gian, một số dự án đặc thù cần có quy trình, đầu tư còn dàn trải, thậm chí có hiện tượng chia nhỏ dự án.
Các đại biểu cũng đề xuất các giải pháp để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công như: Nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị dự án; lựa chọn nhà thầu tư vấn, thi công đủ năng lực; đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số…
Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động khắc phục những hạn chế, nhất là triển khai thực hiện các nhiệm vụ giải ngân đầu tư công mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết nhiệm vụ năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026 vào sáng 8-1 vừa qua.
Nhấn mạnh vẫn còn nhiều bộ ngành, địa phương giải ngân dưới mức trung bình cả nước, Thủ tướng đề nghị rút kinh nghiệm và nghiêm túc khắc phục những hạn chế, bất cập này.
Thay thế cán bộ làm việc không hiệu quả
Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Trưởng ngành, Chủ tịch UBND cấp tỉnh xác định rõ giải ngân vốn đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm; nêu cao tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện.
Từ đó, thường xuyên rà soát, đôn đốc, kịp thời phát hiện và tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc phát sinh của từng dự án, nhất là dự án trọng điểm.
Thủ tướng nêu rõ mục tiêu không thay đổi là giải ngân 100% vốn của năm 2025, 2026 và gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Muốn vậy, phải chuẩn bị tốt công tác đầu tư, bảo đảm kịp tiến độ và chất lượng, sớm đưa các công trình, dự án vào khai thác.
Về vấn đề nguyên vật liệu, Thủ tướng chỉ đạo thực hiện quyết liệt, hiệu quả về các cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn trong triển khai Luật Địa chất, khoáng sản; khẩn trương, kịp thời công bố giá cả vật liệu xây dựng; chủ động có phương án bảo đảm vật liệu xây dựng đáp ứng nhu cầu của các dự án, đặc biệt là dự án giao thông quan trọng quốc gia, trọng điểm, liên vùng.
Cùng với đó, kịp thời xây dựng, áp dụng giá nguyên vật liệu phù hợp với tình hình. Các địa phương tập trung giải quyết các vấn đề liên quan mỏ nguyên vật liệu, các Bộ hướng dẫn các vấn đề liên quan giá nguyên vật liệu.
Thủ tướng cũng yêu cầu chấm dứt đầu tư dàn trải, phải xác định thứ tự ưu tiên; các chủ thể liên quan chịu trách nhiệm để lựa chọn thủ tục đơn giản nhất, thuận lợi nhất nhưng hiệu quả nhất, như lựa chọn nhà thầu.
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu thay thế ngay cán bộ làm việc không hiệu quả, nhà thầu không bảo đảm; đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số, xây dựng chỉ số KPI để thường xuyên đánh giá, theo dõi trong triển khai dự án đầu tư công.
Thủ tướng cũng yêu cầu các địa phương, bộ, ngành phân công một lãnh đạo chịu trách nhiệm trong công tác này; xử lý nghiêm các chủ đầu tư, ban quản lý, nhà thầu gây khó khăn, chậm tiến độ, có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
Quan tâm đặc biệt các dự án trọng điểm
Đối với công tác giải phóng mặt bằng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng dự án chờ mặt bằng; công bố thông tin đầy đủ, công khai, minh bạch, nhất là bảng giá đất, giá đền bù...
Chỉ đạo việc giao vốn, phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công năm 2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương giao ngay cho các nhiệm vụ, dự án theo đúng quy định.
"Đảm bảo số dự án đầu tư công giai đoạn 2026-2030 dưới 3.000 dự án; chấm dứt tình trạng đầu tư dàn trải", Thủ tướng nhấn mạnh và lưu ý bố trí vốn cho các công trình khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh phải quan tâm triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải như Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 2, các tuyến đường kết nối giữa sân bay Long Thành và sân bay Tân Sơn Nhất, tuyến đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, các tuyến đường sắt kết nối Việt Nam - Trung Quốc…
Từ đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng và các địa phương phối hợp với các bộ ngành chỉ đạo các cơ quan đơn vị nhà thầu tập trung tháo gỡ khó khăn vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các công trình dự án ngay từ đầu năm.
