Sáng 17-3, báo Pháp Luật TP.HCM tổ chức talkshow "Giải pháp công nghệ phù hợp với tiêu chuẩn khí thải mới".
Buổi talkshow có sự tham gia của Tiến sĩ Nguyễn Thành Sa, Phụ trách Viện Cơ khí, Trường Đại học Giao thông Vận tải TP.HCM; Thạc sĩ Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô hành khách TP.HCM; ông Huỳnh Văn Thiệt, Quyền Giám đốc Trung tâm đăng kiểm (TTĐK) xe cơ giới (Sở Xây dựng TP.HCM); ông Nguyễn Đức Cảnh, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Phát triển Thuận Dương.
Lượng xe rớt kiểm định vì khí thải chiếm 20%
Ông Huỳnh Văn Thiệt, Quyền Giám đốc TTĐK xe cơ giới TP.HCM, cho biết từ ngày 1-3, khi áp dụng tiêu chuẩn khí thải mới theo Quyết định số 43/2025 của Thủ tướng Chính phủ, số lượng phương tiện kiểm định tại ba cơ sở gồm TTĐK 1S, 2S và 3S cũ (thuộc Sở Xây dựng TP.HCM) không đạt về khí thải chiếm khoảng 20%.
Tuy nhiên, số phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải mới không chỉ rơi vào các phương tiện đời cũ mà còn tùy thuộc vào công tác bảo trì, bảo dưỡng của chủ xe trước khi đưa xe đi kiểm định.
Theo ông Thiệt, quy trình, phương pháp kiểm tra mới sẽ nghiêm ngặt và chặt chẽ hơn để đảm bảo kết quả kiểm tra khí thải chính xác, xác định đúng mức khí thải của xe để đảm bảo đạt được mục tiêu về bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật. Vì vậy, những phương tiện đời cũ nếu công tác bảo trì, bảo dưỡng không tốt thì thời gian tới số lượng phương tiện cũ không đạt tiêu chuẩn khí thải có khả năng tăng cao.
“Nguyên nhân chủ yếu khiến phương tiện không đạt là do động cơ sau thời gian dài sử dụng bị xuống cấp, hệ thống xử lý về khí thải bị hỏng, sử dụng nhiên liệu không phù hợp, dầu bôi trơn và nước làm mát động cơ không theo đúng khuyến cáo của nhà sản xuất. Đồng thời công tác bảo trì, bảo dưỡng chưa được chú trọng”- ông Thiệt cho hay.
Liên quan đến vấn đề này, TS Nguyễn Thành Sa cho biết bản chất của khí thải xuất phát từ quá trình đốt cháy nhiên liệu trong động cơ. TS Sa dẫn chứng các ô tô truyền thống sử dụng động cơ đốt trong thì quá trình đốt cháy nhiên liệu (xăng hoặc dầu diesel) phát sinh ra các khí thải. Các khí thải này có thể kể đến như hơi nước (H2O), cacbon dioxide (CO2), cacbon monoxide (CO), nito oxide (NO), hydro cacbon (HC) có nguồn gốc từ nhiên liệu, hạt bụi mịn (PM),….Ngoài ra, trong khí thải còn có thể có sunfur dioxide (SO2) nếu trong nhiên liệu có hàm lượng lưu huỳnh lớn.
“Trong các khí thải vừa kể, CO2 gây ra hiệu ứng nhà kính, ấm lên của trái đất; NO gây ra hiện tượng sương mù, quang hoá ở các thành phố có mật độ giao thông dày đặc; ngoài ra các khí NO, CO, HC, SO2, hay hạt bụi mịn,…gây ảnh hưởng đến sức khoẻ con người khi hít phải”- TS Sa chia sẻ các tác hại có thể ở nhiều cấp độ các nhau tuỳ theo nồng độ hoặc thời gian tiếp xúc như: các bệnh về đường hô hấp, tim mạch hoặc có thể gây tử vong.
Cũng theo TS Sa, trong quá trình điều khiển ô tô trên đường hay khai thác ô tô, các yếu tố chính ảnh hưởng đến phát thải như phong cách và thói quen chạy xe. Trong cùng điều kiện xe và tình trạng giao thông, khi thường xuyên thay đổi tốc độ, tăng ga hoặc giảm ga, thường xuyên phanh sẽ tiêu thụ nhiên liệu nhiều hơn, mức phát thải cũng nhiều hơn. Ngoài ra, điều khiển ô tô ở tốc độ quá thấp hoặc quá cao cũng gây ra phát thải khí thải nhiều hơn.
Ngoài ra, công nghệ trên chính ô tô cũng góp phần đáng kể vào giảm phát thải độc hại ra môi trường. Các ô tô hiện đại ngày nay trang bị các công nghệ hiện đại như hệ thống nhiện liệu điều khiển điện tử, hệ thống hồi lưu khí thải (EGR), các bộ xúc tác trên đường ống thải,…góp phần rất lớn trong việc giảm khí thải phát ra.
“Hơn nữa, tình trạng kỹ thuật của ô tô cũng ảnh hưởng không nhỏ đến phát thải của xe khi chạy trên đường. Các quy định hay chế tài về khí thải cùng với việc người dân ý thức bảo quản phương tiện tốt, góp phần giảm khí thải và hạn chế các tai nạn khi tham gia giao thông”- TS Sa nhấn mạnh.
Ngành vận tải tìm phương án để đáp ứng tiêu chuẩn khí thải
Ở góc độ ngành vận tải, ThS Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội vận tải ô tô hành khách TP.HCM, cho biết vấn đề khí thải hiện nay đang ảnh hưởng rất lớn đối với cộng đồng các doanh nghiệp, hợp tác xã vận tải.
“Trong đó, khó khăn trực tiếp là các mức tiêu chuẩn khí thải áp dụng cho TP Hà Nội và TP.HCM cao hơn cho các đời xe. Chúng tôi cũng đã có văn bản xin ý kiến Sở Xây dựng TP.HCM để có các giải đáp nhằm hỗ trợ đơn vị vận tải đáp ứng tốt các quy định”- ThS Tính chia sẻ.
Nhằm hỗ trợ các chủ xe, đơn vị vận tải đang tìm kiếm các giải pháp để giảm phát thải, Công ty TNHH DV PT Thuận Dương cho biết cũng đã ra mắt sản phẩm công nghệ FECO X3.
Theo chia sẻ của ông Nguyễn Đức Cảnh, nguyên nhân của xe là do thói quen sử dụng xe, nhiên liệu đổ vào xe. Mong muốn đóng góp cho người dân cũng như môi trường nên FECO X3 được giới thiệu như một giải pháp công nghệ hỗ trợ tối ưu quá trình đốt cháy nhiên liệu trong động cơ đốt trong của phương tiện giao thông.
“Thiết bị được lắp đặt bên ngoài đường dẫn nhiên liệu và hệ thống nạp khí, với mục đích hỗ trợ xử lý nhiên liệu đầu vào của động cơ. Vì được lắp đặt bên ngoài nên thiết bị không can thiệp trực tiếp vào động cơ và không làm thay đổi kết cấu nguyên bản của xe”- ông Cảnh cho hay.
Ông Cảnh cũng giới thiệu về nguyên lý hoạt động, theo thông tin từ nhà phát triển công nghệ, vật liệu nano bán dẫn của FECO X3 có khả năng phát ra tia hồng ngoại xa trong dải bước sóng khoảng 8–14 micromet. Dải sóng này được cho là có thể tác động đến trạng thái chuyển động của các phân tử nhiên liệu, hỗ trợ quá trình phân tách nhiên liệu tốt hơn và giúp nhiên liệu hòa trộn hiệu quả hơn với không khí trước khi đi vào buồng đốt.
Khi hỗn hợp nhiên liệu – không khí được hòa trộn tốt hơn, quá trình cháy trong động cơ có điều kiện diễn ra hiệu quả hơn, từ đó giảm lượng nhiên liệu cháy chưa hoàn toàn. Nhờ vậy, một số thành phần khí thải như CO và HC, muội than có thể được cải thiện, góp phần hỗ trợ phương tiện giảm phát thải ra môi trường.
“Bên cạnh yếu tố khí thải, việc tối ưu quá trình đốt cháy cũng có thể mang lại một số lợi ích như hỗ trợ động cơ vận hành ổn định hơn, giảm hiện tượng đốt cháy không hoàn toàn, đồng thời giúp tối ưu nhiên liệu từ đó có thể hỗ trợ tiết kiệm nhiên liệu trong quá trình sử dụng thực tế”- ông Cảnh cho biết thêm.
Cũng theo ông Cảnh, với bất kỳ giải pháp công nghệ nào liên quan đến phương tiện giao thông, đặc biệt là những công nghệ hướng tới giảm phát thải và tối ưu nhiên liệu, thì việc giấy tờ chứng minh, kiểm nghiệm và minh bạch dữ liệu luôn được đặt lên hàng đầu.
Theo hồ sơ kỹ thuật mà doanh nghiệp cung cấp, FECO X3 đã được nghiên cứu và thử nghiệm tại một số phòng thí nghiệm và đơn vị chuyên môn tại thị trường nơi công nghệ được phát triển, với các nội dung đánh giá chủ yếu tập trung vào khả năng hỗ trợ cải thiện quá trình đốt cháy nhiên liệu và tác động đến một số thành phần khí thải của động cơ.
Tại Việt Nam, trước khi giới thiệu ra thị trường, doanh nghiệp cũng đã triển khai lắp đặt thử nghiệm trên nhiều dòng xe ô tô và xe máy trong gần 3 năm, đồng thời tiến hành đo kiểm trước và sau khi lắp đặt trên một số phương tiện ôtô và xe máy tại Trung tâm Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 2 – QUATEST 2, nhằm ghi nhận các dữ liệu khách quan phục vụ cho việc đánh giá hiệu quả.
“Tất nhiên, hiệu quả cụ thể còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình trạng động cơ, hệ thống phun nhiên liệu, chất lượng nhiên liệu và cũng như việc bảo dưỡng định kỳ. Vì vậy, việc đo kiểm thực tế trước và sau khi lắp đặt luôn là cơ sở quan trọng để người sử dụng có thể đánh giá khách quan hiệu quả của sản phẩm”- ông Cảnh cho biết và chia sẻ một giải pháp công nghệ chỉ thực sự có giá trị khi hiệu quả của nó có thể được kiểm chứng bằng dữ liệu và trải nghiệm thực tế của người sử dụng.
Cần tham khảo ý kiến trước khi sử dụng thiết bị hỗ trợ
Ở Việt Nam, ô tô là một tài sản lớn, đặc biệt với thu nhập người dân hiện nay. Do đó, vấn đề bảo hành, bảo dưỡng đúng cách rất được nhiều người quan tâm. Việc bảo dưỡng, vận hành đúng cách, đúng hướng dẫn vừa giúp thoả mãn điều kiện bảo hành, vừa giúp an toàn khi tham gia giao thông.
Từ lâu, có khá nhiều thiết bị được giới thiệu có tính năng giảm tiêu hao nhiên liệu, giảm khí thải. Thiết bị có thể hiệu quả ở một chế độ nào đó khi vận hành so với khi chạy xe trên đường. Hơn nữa, sử dụng thiết bị còn phụ thuộc vào các công nghệ được trang bị của chính động cơ trên xe đó, cân bằng giữa chi phí đầu tư và các vấn đề khác như mức tiết kiệm nhiên liệu, tuổi thọ động cơ.
Thiết bị hỗ trợ khí thải cũng là một giải pháp và lưu ý các chủ xe, mỗi hãng có chế độ bảo hành khác nhau, người sử dụng thiết bị hỗ trợ khí thải nên tham khảo ý kiến nhân viên, kỹ thuật viên bảo hành hãng trước khi sử dụng.
- TS Nguyễn Thành Sa -
