Vào lúc 4 giờ 21 phút sáng 3-1 (giờ Mỹ), Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải một thông báo trên nền tảng Truth Social: Mỹ vừa thực hiện một chiến dịch quy mô lớn nhằm vào Venezuela và đã bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng phu nhân.
Động thái này gây bất ngờ lớn cho dư luận quốc tế. Tuy nhiên, theo các nguồn thạo tin của hãng Reuters, kế hoạch cho một trong những chiến dịch phức tạp nhất của Mỹ những năm gần đây đã được chuẩn bị kỹ lưỡng suốt nhiều tháng, gồm cả các cuộc diễn tập chi tiết.
Chuẩn bị công phu: Từ mô hình giả định đến tình báo thực địa
Các đơn vị quân đội tinh nhuệ của Mỹ, bao gồm Lực lượng Delta (Delta Force) của Lục quân, đã dựng lại một bản sao chính xác nơi trú ẩn của ông Maduro để thực hành phương án đột kích vào dinh thự được canh phòng cẩn mật này.
Theo một nguồn tin am hiểu vấn đề, Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã triển khai một nhóm nhỏ tại thực địa từ tháng 8. Nhóm này cung cấp các thông tin chi tiết về "thói quen sinh hoạt" của ông Maduro, giúp việc tiếp cận mục tiêu trở nên trôi chảy.
Hai nguồn tin khác tiết lộ với Reuters rằng cơ quan tình báo Mỹ cũng có một nhân vật nằm vùng thân cận với ông Maduro. Người này chịu trách nhiệm giám sát mọi chuyển động và sẵn sàng định vị chính xác vị trí của nhà lãnh đạo Venezuela khi chiến dịch nổ ra.
Với đầy đủ các yếu tố cần thiết, ông Trump đã phê chuẩn chiến dịch từ 4 ngày trước. Tuy nhiên, các nhà hoạch định quân sự và tình báo đề xuất lùi thời điểm để chờ điều kiện thời tiết thuận lợi hơn và ít mây che phủ.
Đến 10 giờ 46 phút tối 2-1 (giờ Mỹ, tức rạng sáng 3-1 theo giờ Venezuela), ông Trump chính thức phát lệnh thực hiện cái gọi là “Chiến dịch Quyết tâm Tuyệt đối”, theo thông tin từ Tướng Dan Caine - Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ.
Tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago ở Palm Beach (bang Florida), Tổng thống Trump cùng các cố vấn đã theo dõi trực tiếp diễn biến sự việc qua màn hình.
"Tôi đã từng thực hiện nhiều vụ khá tốt, nhưng chưa bao giờ thấy vụ nào như thế này" - ông Trump nói với đài Fox News chỉ vài giờ sau khi nhiệm vụ hoàn tất.
Quy mô chiến dịch: "Khổng lồ" và áp đảo
Theo Reuters, Lầu Năm Góc đã giám sát một đợt tăng cường lực lượng quân sự quy mô lớn tại vùng biển Caribe, điều động 1 tàu sân bay, 11 tàu chiến và hơn một chục tiêm kích F-35. Tổng cộng, hơn 15.000 quân nhân đã được đổ vào khu vực trong khuôn khổ cái mà giới chức Mỹ lâu nay mô tả là các hoạt động chống ma túy.
Theo một nguồn tin, các cố vấn cấp cao của ông Trump đã lập thành một nhóm hạt nhân, làm việc liên tục trong nhiều tháng với các cuộc họp và điện đàm thường xuyên – đôi khi là hàng ngày. Họ cũng thường xuyên gặp trực tiếp Tổng thống.
Nhóm này gồm Phó chánh văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth và Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) John Ratcliffe.
Vào đêm 2-1 rạng sáng 3-1, ông Trump và các cố vấn đã túc trực khi hàng loạt máy bay Mỹ cất cánh, thực hiện các cuộc không kích vào các mục tiêu bên trong và xung quanh thủ đô Caracas, bao gồm cả các hệ thống phòng không.
Tướng Caine cho biết chiến dịch huy động hơn 150 máy bay xuất kích từ 20 căn cứ trên khắp Tây Bán cầu, bao gồm tiêm kích F-35, F-22 và máy bay ném bom B-1.
"Chúng tôi có máy bay chiến đấu cho mọi tình huống có thể xảy ra" - ông Trump nói.
Các nguồn tin cũng cho biết Lầu Năm Góc đã âm thầm điều động đến khu vực các máy bay tiếp liệu, máy bay không người lái (UAV) và các phi cơ chuyên dụng cho tác chiến điện tử gây nhiễu.
Giới chức Mỹ khẳng định các cuộc không kích chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự.
Cú đột kích lúc nửa đêm
Trong khi các cuộc không kích diễn ra, Lực lượng Đặc biệt Mỹ (U.S. Special Forces) trang bị vũ khí hạng nặng đã tiến vào Caracas. Họ mang theo cả đèn khò chuyên dụng để cắt phá các cửa thép tại nơi ở của ông Maduro nếu cần thiết.
Khoảng 1 giờ sáng 3-1 (giờ miền Đông), Tướng Caine cho biết binh sĩ Mỹ đã tiếp cận khu dinh thự của ông Maduro tại trung tâm Caracas trong làn đạn bắn trả. Một trực thăng bị trúng đạn nhưng vẫn có thể tiếp tục bay.
Các video trên mạng xã hội do người dân đăng tải cho thấy một đoàn trực thăng bay lượn ở độ cao thấp trên bầu trời thành phố.
Khi tiếp cận nơi trú ẩn, các binh sĩ cùng đặc vụ Cục Điều tra Liên bang (FBI) đã thâm nhập vào dinh thự mà ông Trump mô tả là một "pháo đài được canh gác cực kỳ cẩn mật".
"Họ cứ thế xông vào, đột kích vào những nơi vốn không thể bị xâm nhập. Chúng đã bị phá hủy chỉ trong vài giây” - ông Trump thuật lại.
Ông Maduro bị khống chế
Tướng Caine xác nhận rằng ngay khi lính Mỹ ập vào bên trong, ông Maduro và vợ đã đầu hàng. Ông Trump cho biết nhà lãnh đạo Venezuela đã cố chạy đến một căn phòng an toàn nhưng không kịp đóng cửa.
"Ông ta bị áp sát quá nhanh đến mức không kịp chui vào đó" - ông Trump nói.
Cũng theo Tổng thống Mỹ, một số binh sĩ Mỹ đã bị thương, nhưng không có ai thiệt mạng.
Khi chiến dịch đang diễn ra, Ngoại trưởng Rubio bắt đầu thông báo cho các nhà lập pháp. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho biết việc thông báo này chỉ được thực hiện sau khi chiến dịch đã bắt đầu chứ không phải trước đó - một quy trình khác với thông lệ giám sát thường thấy của Quốc hội.
Trên đường rời khỏi không phận Venezuela, lực lượng Mỹ đã phải tham gia "nhiều cuộc giao tranh tự vệ", theo lời Tướng Caine. Đến 3 giờ 20 phút sáng 3-1 (giờ miền Đông), các trực thăng đã ra đến vùng biển, mang theo ông Maduro và phu nhân.
Gần đúng 7 giờ sau khi thông báo về chiến dịch trên Truth Social, ông Trump đã đăng tải một bài viết khác. Lần này là bức ảnh nhà lãnh đạo Venezuela bị bắt giữ, bị bịt mắt, còng tay và mặc quần nỉ màu xám.
"Nicolas Maduro đang ở trên tàu USS Iwo Jima" - ông Trump viết, đề cập đến chiếc tàu tấn công đổ bộ của Hải quân Mỹ.
