Ngày 25-6, xã Tân Trụ, tỉnh Tây Ninh tổ chức công bố quyết định chứng nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với nghề làm trống Bình An. Đây là làng nghề nằm bên dòng sông Vàm Cỏ Tây, có lịch sử hình thành và phát triển liên tục hơn 150 năm.
Từ một nghề thủ công truyền thống của địa phương, trống Bình An ngày nay đã vươn xa, có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong cả nước. Sản phẩm cũng đã xuất hiện tại hơn 10 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới.
Theo các tư liệu của làng nghề, nghề làm trống Bình An được nghệ nhân Nguyễn Văn Ty khởi xướng từ thế kỷ XIX. Trải qua năm thế hệ "cha truyền con nối", nghề vẫn được lưu giữ gần như nguyên vẹn. Nghề này đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống văn hóa của cộng đồng địa phương.
Điều làm nên danh tiếng của trống Bình An chính là kỹ thuật chế tác thủ công công phu với hơn 20 công đoạn nghiêm ngặt. Từ việc lựa chọn gỗ sao lâu năm để làm thân trống, xử lý bằng lửa củi dừa khô nhằm chống cong vênh, đến công đoạn tuyển chọn da trâu cái trên 20 năm tuổi để bịt mặt trống, tất cả đều đòi hỏi sự khéo léo, kinh nghiệm và tính chính xác cao của người thợ.
Đặc biệt, các nghệ nhân nơi đây không sử dụng máy móc để kiểm tra âm thanh. Mỗi chiếc trống được hoàn thiện dựa trên khả năng thẩm âm tinh tế của người làm nghề. Tùy mục đích sử dụng mà âm thanh của trống lân, trống trường hay trống đình chùa được điều chỉnh sao cho phù hợp, tạo nên nét riêng khó trộn lẫn của thương hiệu trống Bình An.
Không chỉ là sản phẩm thủ công, mỗi chiếc trống còn mang dấu ấn mỹ thuật đặc trưng với lớp sơn đỏ truyền thống cùng những hoa văn được thực hiện trực tiếp trên mặt da. Tiếng trống vang lên từ làng nghề hơn một thế kỷ qua không chỉ tạo sinh kế cho nhiều gia đình mà còn góp phần lưu giữ hồn cốt âm nhạc dân gian Nam Bộ.
Dù trải qua nhiều biến động của thời gian và sức ép của cơ chế thị trường, những người thợ Bình An vẫn bền bỉ giữ nghề, truyền nghề và nuôi dưỡng tình yêu với nghề truyền thống. Chính sự tâm huyết ấy đã góp phần xây dựng nên thương hiệu trống Bình An được nhiều nơi biết đến và trân trọng.
Ông Đặng Hoàng Tuấn, Bí thư Đảng ủy xã Tân Trụ, cho biết địa phương sẽ tiếp tục đồng hành cùng các nghệ nhân, hộ sản xuất và người dân để bảo tồn, phát huy giá trị di sản. Đồng thời, xã tạo điều kiện thuận lợi cho làng nghề phát triển bền vững trong thời gian tới.
Việc nghề làm trống Bình An được ghi danh Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia không chỉ là sự tôn vinh một nghề truyền thống lâu đời mà còn mở ra cơ hội mới để bảo tồn và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của vùng đất Nam Bộ đến với các thế hệ mai sau.
