Ngày 30-1, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng tuyên án sáu bị cáo đều là cựu chiến binh tội hủy hoại rừng.
Tuyên bằng mức án cũ
Cùng tội huỷ hoại rừng, tòa phạt bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (64 tuổi) bảy tháng tù. Các bị cáo: Ngân Xuân Dũng (66 tuổi), Vũ Tất Đắc (73 tuổi), Hoàng Văn Sằn (69 tuổi), Nguyễn Nam Thái (59 tuổi) và Cao Minh Điến (58 tuổi, cùng ngụ xã Trường Xuân, tỉnh Lâm Đồng), cùng bị phạt sáu tháng tù.
Mức án lần này bằng với mức án năm 2017 mà các bị cáo đã chấp hành xong. Do đó, HĐXX khấu trừ thời gian các bị cáo đã chấp hành án bản án trước đây, không buộc các bị cáo phải thi hành án phạt tù theo bản án lần này.
Về trách nhiệm dân sự, HĐXX buộc các bị cáo phải bồi thường hơn 53 triệu đồng cho chủ rừng.
Trao đổi với PLO, ông Nguyễn Nam Thái, một trong các bị cáo, cho biết sẽ kháng cáo bản án nói trên của TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng và tiếp tục kêu oan.
Vụ án trên đã trải qua nhiều phiên tòa, nhiều vòng xét xử. Tháng 4-2016, TAND thị xã Gia Nghĩa (cũ) xử sơ thẩm lần đầu, phạt các bị cáo từ sáu đến bảy tháng tù. Xử phúc thẩm, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) hủy án.
Tháng 9-2017, xử sơ thẩm lần hai, tòa vẫn xác định các bị cáo hủy hoại rừng và tuyên phạt mức án như cũ. Cuối năm 2017, TAND tỉnh Đắk Nông (cũ) xử phúc thẩm lần hai, tuyên y án sơ thẩm.
Năm 2020, khi cả sáu cựu chiến binh chấp hành án xong thì Chánh án TAND Cấp cao tại TP.HCM có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm theo hướng không đủ căn cứ phạt tù sáu cựu chiến binh về tội hủy hoại rừng. Xử giám đốc thẩm, TAND Cấp cao tại TP.HCM hủy án để điều tra lại.
Sau quá trình điều tra lại, vào các ngày 27 và 28-1, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng đã mở phiên xét xử sơ thẩm lần 3 đối với sáu bị cáo nói trên.
Tại tòa, đại diện VKSND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng, công bố cáo trạng, cáo buộc vào năm 2015, sáu cựu chiến binh đã hủy hoại 0,9 ha rừng sản xuất tại tiểu khu 1710, phường Quảng Thành, TP Gia Nghĩa, tỉnh Đăk Nông (cũ), gây thiệt hại hơn 53 triệu đồng.
Trong phần luận tội, đại diện VKSND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng đề nghị HĐXX tuyên phạt các bị cáo trên mức án từ sáu đến chín tháng tù.
Theo đại diện VKSND, các bị cáo không có tình tiết tăng nặng. Bởi lẽ, trước khi phạm tội, họ đều là công nhân gương mẫu, có nhiều đóng góp cho các phong trào tại địa phương.
Trong vụ án, các bị cáo cũng không có vụ lợi cá nhân nhưng vì nhận thức sai lầm về việc được giao đất rừng nên đã phạm tội. Thực tế, chưa có cơ quan nào giao đất rừng cho các bị cáo.
Vụ án kéo dài 11 năm
Tại phiên tòa sơ thẩm lần 3, các luật sư bào chữa cho sáu cựu chiến binh cho rằng, chứng cứ buộc tội có trong hồ sơ vụ án chưa thuyết phục. Đặc biệt, các chứng cứ chứng minh hiện trường nơi xảy ra vụ án là rừng chưa đầy đủ.
Còn ông Nguyễn Thái Bình, Phó trưởng ban Công tác cựu chiến binh, Hội Cựu chiến binh Việt Nam, cho rằng cáo trạng căn cứ vào kết luận giám định tháng 4-2015 của giám định viên Huỳnh Văn Triệu để buộc tội các bị cáo là không đúng.
Theo ông Bình, phải căn cứ vào kết luận của hội đồng chuyên môn Bộ NN&PTNT, (nay là Bộ TN&MT), để đình chỉ vụ án vì hết thời hạn điều tra mà không chứng minh được hành vi phạm tội của các bị cáo.
Theo bản án của TAND Cấp cao tại TP.HCM, nơi xảy ra vụ án được xác định là rừng nhưng trong hồ sơ vụ án không có tài liệu, chứng cứ nào để chứng minh là rừng, chủng loại rừng theo quy định tại Nghị định 23/2006 của Chính phủ.
Cũng theo TAND Cấp cao tại TP.HCM, hai kết luận giám định đều do ông Huỳnh Văn Triệu ký là trái quy định. Bởi lẽ, việc giám định thuộc nhiều lĩnh vực chuyên môn, phải giám định tập thể theo quy định của Luật giám định tư pháp năm 2013. Các cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào kết luận nêu trên để điều tra, truy tố, xét xử các bị cáo là vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.
Tòa cấp cao cũng cho rằng, biên bản vi phạm hành chính ngày 27-3-2015 của Chi cục kiểm lâm thị xã Gia Nghĩa, xác định diện tích rừng tại lô 3 và 6 khoảnh 1, tiểu khu 1710 mức độ thiệt hại 100%. Tuy nhiên, cơ quan điều tra vẫn xác định trong các ngày 19 và 20-4-2015, các cựu chiến binh tiếp tục phá rừng tại tiểu khu 1710 là không đủ cơ sở.
Hội đồng của Bộ NN&PTNT không giám định được thiệt hại
Liên quan vụ án, quá trình điều tra lại, Công an TP Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông cũ), đã trưng cầu giám định thiệt hại về rừng đối với diện tích rừng bị hủy hoại theo biên bản khám nghiệm hiện trường ngày 21-4-2015.
Tháng 8-2021, Chi Cục kiểm lâm tỉnh Đắk Nông và giám định viên trả lời không có cơ sở để xác định về loại rừng, trạng thái rừng và mức độ thiệt hại về rừng.
Công an TP Gia Nghĩa tiếp tục trưng cầu giám định gửi Bộ NN&PTNT, nay là Bộ TN&MT. Tháng 6-2022, Hội đồng giám định của Bộ NN&PTNT kết luận, không thể giám định được ranh giới, diện tích, trạng thái, không xác định được giá trị rừng bị thiệt hại tại lô 3, lô 6, khoảnh 1, tiểu khu 1710.
