Ngày 6-1, Toà án Quân sự quân khu 5 tiến hành xét xử sơ thẩm vụ án sai phạm trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng tại dự án sân bay Nha Trang (cũ), liên quan đến 9 bị cáo là cựu lãnh đạo tỉnh Khánh Hòa, cựu sĩ quan cấp tướng trong quân đội và doanh nhân.
Phiên tòa bước sang phần xét hỏi với nhiều nội dung quan trọng, làm rõ trách nhiệm của các cá nhân trong quá trình tham mưu, quyết định và tổ chức bàn giao khu đất sân bay Nha Trang – khu đất có diện tích lớn, vị trí đặc biệt, thuộc quản lý của Bộ Quốc phòng.
Hai cựu thiếu tướng nhận sai do thiếu hiểu biết pháp luật về đất đai
Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Duy Cường, cựu thiếu tướng, nguyên Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân, cho biết bị cáo thống nhất với nội dung cáo trạng và thừa nhận hành vi của mình là sai phạm.
Theo lời khai, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ tại Nha Trang, bị cáo Cường tham gia việc giao đất theo các chủ trương, chỉ đạo chung của Bộ Quốc phòng và UBND tỉnh Khánh Hòa. Tuy nhiên, bị cáo khai vào thời điểm đó không nhận thức được hành vi này là trái quy định pháp luật về đất đai, do chưa có đầy đủ thẩm quyền và quyết định chính thức theo trình tự luật định.
“Bị cáo thực hiện theo mệnh lệnh cấp trên, không nghĩ rằng mình phạm tội, cũng không có động cơ cá nhân hay mong muốn gây hậu quả”, bị cáo Cường trình bày trước HĐXX.
Dù vậy, cựu thiếu tướng này cũng thừa nhận việc giao đất khi chưa có quyết định thu hồi, chưa có quyết định giao đất của cơ quan có thẩm quyền là sai. Bị cáo cho rằng nguyên nhân dẫn đến sai phạm là do thiếu hiểu biết pháp luật về quản lý, sử dụng đất, đặc biệt là trình tự, thủ tục đối với đất quốc phòng.
“Bị cáo xin nhận trách nhiệm về hành vi của mình”, ông Cường nói.
Cũng tại phiên tòa, bị cáo Hoàng Viết Quang, cựu thiếu tướng, nguyên Phó Cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Quốc phòng), cho hay bản thân cơ bản nhất trí với nội dung cáo trạng.
Bị cáo Quang cho biết trong năm 2015, UBND tỉnh Khánh Hòa tổ chức khoảng 5 cuộc họp liên quan đến phương án sử dụng khu đất sân bay Nha Trang. Tuy nhiên, bị cáo chỉ được cử tham dự 2 cuộc họp vào tháng 11 và 12-2015, 3 cuộc họp trước đó không được tham gia nên không nắm rõ toàn bộ diễn biến.
“Bị cáo chỉ nhớ nội dung chính là bàn về việc xác định ranh giới khu đất, khu vực không ảnh hưởng đến hoạt động bay, việc cắm mốc giới. Còn nội dung có bàn về việc bàn giao đất hay không thì bị cáo không nhớ rõ”, bị cáo Quang khai.
Bị cáo cho rằng mình là chỉ huy tác chiến, không có chuyên môn sâu về quản lý tài sản, đất đai; các nội dung liên quan vượt quá phạm vi hiểu biết và nhiệm vụ chuyên môn. Bị cáo Quang thừa nhận đã ký một văn bản tham mưu tổng hợp, trong đó xác định các thủ tục liên quan đã đầy đủ, trong khi thực tế các quyết định của cấp có thẩm quyền chưa được triển khai xong.
“Đây là một văn bản quan trọng, bị cáo đã ký khi chưa kiểm tra kỹ, dẫn đến sai phạm”, bị cáo Quang nói.
Đáng chú ý, khi HĐXX hỏi về việc nhận tiền, quà từ doanh nghiệp, bị cáo Quang khai đã nhận tổng cộng hơn 3 tỉ đồng vào dịp Tết năm 2017, trước thời điểm nghỉ hưu.
Theo lời bị cáo, thời điểm này diễn ra sau khi Bộ Quốc phòng đã ban hành văn bản đồng ý bàn giao đất cho tỉnh Khánh Hòa khá lâu, và sau khi các công việc liên quan đến đất đai đã thực hiện từ năm 2015.
Bị cáo Quang cho biết không có quan hệ, không quen biết với Tập đoàn Phúc Sơn; sau khi nhận thức được những vướng mắc pháp lý trong vụ án, đã chủ động ra đầu thú và nộp lại toàn bộ số tiền đã nhận để khắc phục hậu quả.
Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn nói “không có mục đích lừa đảo”
Trả lời HĐXX, bị cáo Nguyễn Văn Hậu, cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn, khẳng định trong quá trình triển khai dự án tại Khánh Hòa, bị cáo không có mục đích lừa đảo, không có ý định chiếm đoạt tài sản của Nhà nước hay của khách hàng.
“Bị cáo kính mong HĐXX xem xét tính pháp lý của dự án. Bị cáo sai đến đâu sẽ chấp hành nghiêm đến đó”, bị cáo Hậu trình bày, đồng thời cho biết đang tìm đối tác để chuyển nhượng toàn bộ tài sản và cổ phần tại các doanh nghiệp do mình quản lý nhằm bồi thường, khắc phục hậu quả vụ án.
Bị cáo Nguyễn Văn Hậu cũng cho hay không tranh luận đối với nội dung cáo trạng.
Theo lời khai, khi tỉnh Khánh Hòa triển khai dự án khu vực sân bay Nha Trang, Tập đoàn Phúc Sơn đang đầu tư nhiều dự án trên địa bàn. Trong các buổi làm việc với lãnh đạo Tỉnh ủy, bị cáo từng đề xuất khu đất gần 120 ha phải được thực hiện đấu giá đất hoặc đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định của Chính phủ.
Đầu năm 2016, trong hai cuộc họp với lãnh đạo Tỉnh ủy Khánh Hòa, cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn cho rằng nếu dự án không thể tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thì chỉ Thủ tướng Chính phủ mới có thẩm quyền cho phép thực hiện.
Sau đó, Tỉnh ủy Khánh Hòa giao UBND tỉnh cùng các sở, ngành nghiên cứu phương án và báo cáo Thủ tướng. Tỉnh ủy Khánh Hòa đã có tờ trình đề nghị áp dụng Điều 36 Luật Đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư và được Thủ tướng chấp thuận.
Tuy nhiên, tại phiên tòa, bị cáo Hậu thừa nhận biên bản bàn giao đất ban đầu giữa UBND tỉnh Khánh Hòa và Tập đoàn Phúc Sơn là trái quy định pháp luật.
“Ngay từ đầu, khi trao đổi với lãnh đạo tỉnh, bị cáo đã nói rằng chấp thuận đầu tư theo cách này là sai. Bị cáo đầu tư ở nhiều địa phương nên luôn yêu cầu cán bộ của mình làm đúng pháp luật và theo hướng dẫn của cơ quan quản lý Nhà nước”, bị cáo Hậu khai.
Bị cáo này cũng cho rằng quá trình triển khai dự án gặp nhiều vướng mắc do hệ thống pháp luật chồng chéo. Theo bị cáo, doanh nghiệp khi đầu tư một dự án phải tuân thủ cùng lúc nhiều luật khác nhau, từ Luật Đất đai, Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu đến các quy định liên quan đất quốc phòng.
“Với vai trò là chủ doanh nghiệp, bị cáo không thể hiểu hết tất cả các luật, dẫn đến những sai phạm ngoài mong muốn”, bị cáo Hậu nói trước tòa.
Tại phiên tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa, đồng ý với nội dung cáo trạng nêu.
Bị cáo xác định sai phạm của mình liên quan việc cấp giấy chứng nhận đầu tư khi chưa có đất, vi phạm quy định về đấu thầu, đấu giá. Tuy nhiên, theo bị cáo Thắng, sai phạm xuất phát từ sự chồng chéo giữa Luật Đầu tư, Luật Đất đai và đặc thù đất quốc phòng do Bộ Quốc phòng quản lý, khiến địa phương không thể tổ chức đấu giá khi chưa được bàn giao đất.
Trước đó, thư ký phiên tòa cho biết có hơn 100 bị hại có mặt, gần 160 người có đơn xin xét xử vắng mặt. Ba bị cáo vắng mặt vì lý do sức khỏe nhưng đã ủy quyền cho luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, gồm: Lê Đức Vinh (cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa), Đào Công Thiên (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh) và Võ Tấn Thái (cựu Giám đốc Sở TN&MT, nay là Sở NN&MT tỉnh Khánh Hòa).
HĐXX nhận định sự vắng mặt của các bị cáo này không ảnh hưởng đến việc xét xử và quyết định tiếp tục phiên tòa.
Ngày 6-1, Toà án Quân sự Quân khu 5 đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 9 bị cáo là cựu lãnh đạo tỉnh Khánh Hoà, cựu thiếu tướng quân đội và doanh nhân liên quan các sai phạm trong quản lý, sử dụng đất quốc phòng tại dự án sân bay Nha Trang.
Các bị cáo bị xét xử với hai nhóm tội danh “vi phạm quy định về quản lý đất đai” và “lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Trong đó, các bị cáo bị xét xử do “vi phạm quy định về quản lý đất đai” theo quy định tại khoản 3 điều 229 Bộ luật Hình sự gồm: Hoàng Viết Quang (cựu thiếu tướng, Phó Cục trưởng Cục Tác chiến, Bộ Quốc phòng), Nguyễn Duy Cường (cựu thiếu tướng, Hiệu trưởng Trường Sĩ quan Không quân), Lê Đức Vinh, Nguyễn Chiến Thắng (đều là cựu Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa), Đào Công Thiên (cựu Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa), Võ Tấn Thái (cựu Giám đốc Sở TN&MT, nay là Sở NN&MT tỉnh Khánh Hòa).
Các bị cáo bị xét xử vì tội “lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo khoản 4 Điều 174 Bộ luật Hình sự, gồm: Nguyễn Văn Hậu (cựu Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn); Trần Hữu Định (Giám đốc Công ty CP Đầu tư Nam Á); Nguyễn Thị Hằng (chị gái Nguyễn Văn Hậu, Phó Tổng giám đốc Tập đoàn Phúc Sơn).
Phiên toà diễn ra tại Toà án Quân sự Thủ đô Hà Nội (phường Đống Đa, TP Hà Nội). Vụ án được xét xử công khai, do Thượng tá, thẩm phán Nguyễn Hữu Bình làm chủ tọa phiên tòa.
