Bí quyết đạt điểm cao kỳ thi lớp 10 tại TP.HCM

Kỳ thi vào lớp 10 diễn ra ngày 1 và 2-6. Thí sinh sẽ làm bài thi 3 môn gồm văn, toán và ngoại ngữ (đa số tiếng Anh). Nếu thí sinh dự thi chuyên/tích hợp sẽ làm thêm bài thi môn chuyên/tích hợp.

Để làm bài thi thật tốt, các giáo viên đã bật mí một số bí quyết khi làm bài.

Môn Văn: Đảm bảo công thức "đúng - đủ - trúng"

Cô Ngô Thị Hạnh, giáo viên Trường THCS Quang Trung (phường Gò Vấp) cho biết đề văn không còn ra ngữ liệu trong sách giáo khoa. Do đó, học sinh phải nắm rõ đặc trưng thể loại và kỹ năng làm bài.

Thay đổi ở phần nghị luận văn học là thí sinh có thể chọn phân tích nội dung hoặc nghệ thuật, giúp giảm tải áp lực nhưng đòi hỏi sự chính xác.

Đề văn thường xoay quanh một "trục chủ đề" xuyên suốt các phần. Vì vậy, học sinh cần đọc hiểu vấn đề để nghị luận thay vì học thuộc văn mẫu. Để tránh lạc đề, cần bám sát từ khóa và trả lời đúng trọng tâm.

"Lỗi lớn nhất của học sinh là viết lan man, dài dòng nhưng không đúng ý. Thí sinh thường mất điểm do lỗi chính tả hoặc diễn đạt thiếu mạch lạc. Vì thế, quy tắc nằm lòng là cần viết đúng, viết đủ, không lan man, không thừa, không thiếu, không viết tắt" - cô Hạnh nêu.

Cũng theo cô Hạnh, với đoạn văn giới hạn khoảng 200 chữ, việc quản trị số dòng và phân bổ cấu trúc là cực kỳ quan trọng. Hiện nay, phần nghị luận xã hội là thử thách lớn nhất vì yêu cầu kiến thức thực tế và khả năng lập luận thuyết phục.

Thầy Võ Kim Bảo, giáo viên Trường THCS Nguyễn Du, phường Bến Thành, tư vấn thí sinh cần phân bổ thời gian làm bài hợp lý. Cụ thể, phần đọc hiểu khoảng 25 phút, nghị luận văn học 35 phút và dành 55-60 phút cho nghị luận xã hội. Học sinh không nên sa đà quá lâu vào một câu để tránh hoảng loạn.

Với phần đọc hiểu, nếu lần đầu chưa hiểu ngữ liệu ngoài sách giáo khoa, các em cần đọc lại kỹ và trả lời ngắn gọn, trực diện.

Đối với nghị luận văn học, học sinh tuyệt đối không "học tủ" mà phải ôn đủ các dạng truyện, thơ, kịch. Dù chọn phân tích chủ đề hay nghệ thuật cũng phải trích dẫn bằng chứng làm cơ sở diễn giải.

"Thí sinh cần viết đúng trước khi viết hay, tránh sai lỗi ngữ pháp hoặc dùng từ sai ngữ cảnh" - thầy Bảo khuyên.

Riêng nghị luận xã hội, học sinh phải phân biệt rõ dạng bài về một vấn đề đời sống và vấn đề cần giải quyết để áp dụng đúng phương pháp, tránh mất 50% điểm. Việc đưa dẫn chứng vào bài phải đảm bảo chân thực và tiêu biểu. Bài bắt buộc phải có đủ 3 phần mở bài - thân bài - kết luận.

Đừng để lời văn trong bài toán thực tế đánh lừa

Thầy Võ Thanh Quan, Tổ trưởng Tổ Toán, Trường THCS Nguyễn Hiền, phường Tân Thới Hiệp, chia sẻ cấu trúc đề thi toán giữ ổn định như năm trước, gồm 7 bài.

Bài 1 và 2 (đồ thị và hệ thức Vi-ét) là phần thí sinh phải lấy trọn điểm. Lỗi phổ biến ở phần này là vẽ đồ thị sai hình dáng hoặc hấp tấp dẫn đến sai dấu khi tính Vi-ét.

Bài 3 xác suất thống kê mới xuất hiện năm thứ hai nhưng đây là câu hỏi vừa sức.

Bắt đầu từ bài 3, mức độ khó tăng dần. Học sinh không chỉ cần thuộc lòng công thức tính diện tích, thể tích các hình khối (trụ, cầu, nón) mà còn phải có khả năng phân tích hình ảnh.

Theo thầy Quan, học sinh có tâm lý ngại đọc đề bài toán thực tế (thường nằm ở câu 3, 4, 5 và đặc biệt là câu 6). Do lời văn dài và dữ kiện đan xen nên các em gặp khó trong việc tổng hợp và liên kết ý chính.

"Để lấy được điểm phần này, các em cần gạch chân các từ khóa quan trọng và thực hiện quy trình đặt ẩn số để gỡ từng nút thắt của đề bài" - thầy Quan chia sẻ.

Trong đề, bài 6 thường giải bài toán bằng cách lập phương trình/hệ phương trình) đòi hỏi khả năng tư duy thay vì chỉ áp dụng công thức máy móc.

Với bài 7 là kiến thức hình học, học sinh cố gắng phải làm được câu a (chứng minh tứ giác nội tiếp) và một ý đơn giản như đồng dạng để lấy điểm. Câu b thường yêu cầu chứng minh song song hoặc vuông góc, đòi hỏi học sinh phải vận dụng nhiều kiến thức mới làm nổi. Còn câu C là câu tính toán, học sinh phải thuộc công thức, hệ thức và biết vận dụng tỉ số lượng giác từ hình vẽ để tính.

Thầy Quan cảnh báo hai lỗi gây mất điểm đáng tiếc là quá phụ thuộc vào máy tính dẫn đến sai sót và làm bài quá nhanh mà thiếu bước kiểm tra lại kết quả.

Nắm chắc từ vựng tiếng Anh

Theo cô Trần Thị Thanh Hoà, giáo viên Trường THCS Quang Trung (phường Gò Vấp), đề tiếng Anh gồm 40 câu hỏi kết hợp cả trắc nghiệm và tự luận. Từ vựng xuất hiện trong tất cả các phần từ trắc nghiệm, đoạn văn điền từ, đọc hiểu và cả phần từ điển.

Theo cô Hoà, tại trường, tổ chuyên môn đã tổng hợp từ vựng từ các đầu sách như Friends Plus, i-Learn Smart World và cả cuốn Global Success. Vì vậy, các em cần phải học từ vựng mỗi ngày, đặc biệt từ vựng theo chủ đề.

Cô Hoà cho biết, học sinh thường mất điểm đáng tiếc không phải vì câu hỏi quá khó mà do sự thiếu cẩn trọng. Hai phần gây khó cho thí sinh là viết câu và word form.

"Riêng với phần word form, các em cần nắm rõ quy trình hai bước. Thứ nhất, cần xác định vị trí cần điền là danh từ, tính từ, động từ hay trạng từ. Thứ hai, các em phải đọc tổng thể cả câu để xác định nếu đó là đáp án danh từ thì đó là số ít hay số nhiều. Nếu là tính từ hay trạng từ thì mang nghĩa khẳng định hay trái nghĩa. Chỉ cần thiếu một bước phân tích sâu, các em rất dễ chọn từ loại đúng nhưng lại sai ở các lỗi trên dẫn đến mất điểm hoàn toàn" - cô Hoà nói.

Khi làm bài thi môn tiếng Anh, học sinh cần làm phần trắc nghiệm trước và tuyệt đối không bỏ trống bất kỳ câu nào để tận dụng xác suất 25% cơ hội có điểm. Ngoài ra, phải thuộc nằm lòng quy tắc phát âm đuôi -ed/s/es và trọng âm của từ có hai âm tiết.

Cô Phạm Mỹ Hiền, giáo viên Trường THCS Đoàn Thị Điểm (phường Nhiêu Lộc), nhận định đề tiếng Anh hiện nay tập trung vào vốn từ và khả năng hiểu ngữ cảnh thay vì ngữ pháp đơn thuần.

Việc luyện đề thường xuyên dưới áp lực thời gian sẽ giúp học sinh củng cố kiến thức, rèn phản xạ và hạn chế tối đa các lỗi sai về mặt chữ.

Dù 70% là trắc nghiệm, thí sinh vẫn thường mất điểm do lỗi chính tả ở phần tự luận. "Chỉ cần sai một chữ hoặc thiếu một nét là mất điểm hoàn toàn" - cô Hiền lưu ý.

Những lưu ý đặc biệt cho kỳ thi tốt nghiệp và lớp 10 năm 2026 tại TP.HCM