Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo sửa đổi QCVN 04:2021/BXD - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nhà chung cư. Một trong những nội dung đáng chú ý là bổ sung quy định liên quan đến khu vực để xe điện, trạm sạc và trạm đổi pin trong chung cư, nhằm đáp ứng xu hướng phát triển nhanh của phương tiện giao thông điện tại các đô thị.
Theo Bộ Xây dựng, hiện cả nước có khoảng 6,7 triệu ô tô, trong đó khoảng 200.000 ô tô điện; khoảng 70 triệu xe máy, trong đó có khoảng 3 triệu xe máy điện. Phần lớn phương tiện điện tập trung tại các đô thị lớn và được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhanh trong thời gian tới, kéo theo nhu cầu cấp thiết về chỗ đỗ xe và hạ tầng sạc điện.
Trong khi đó, quy chuẩn hiện hành mới chỉ quy định chung về diện tích và khu vực để xe, chủ yếu phục vụ xe xăng, dầu. Các yêu cầu kỹ thuật riêng đối với chỗ đỗ, khu sạc cho xe điện, đặc biệt trong nhà chung cư, chưa được quy định cụ thể, tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn, nhất là nguy cơ cháy nổ.
Quy định đối với khu vực để xe điện
Tại dự thảo, cơ quan soạn thảo đề xuất khu vực để xe điện phải nằm trong phần diện tích dự án đã được phê duyệt. Trường hợp không thể bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất thì được phép đặt tại khu để xe trong nhà chung cư.
Khu vực để xe điện phải bố trí gần lối ra vào, gần đường dốc, thuận tiện cho việc di chuyển. Nếu đặt tại tầng hầm, khu vực này phải bảo đảm điều kiện thông gió tốt, đồng thời thuận lợi cho việc tiếp cận của lực lượng chữa cháy khi có sự cố.
Xe điện phải được bố trí tách biệt với xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu, với khoảng cách tối thiểu là 2 m. Trường hợp không đủ khoảng cách theo quy định, phải có tường hoặc vách ngăn đặc, làm bằng vật liệu không cháy, cao tối thiểu 2 m để ngăn cách.
Diện tích để xe điện được tính chung vào tổng diện tích chỗ để xe của chung cư theo quy chuẩn. Giao thông trong khu vực này phải được tổ chức hợp lý, bảo đảm thuận tiện, không cản trở người và phương tiện lưu thông trong nhà chung cư.
Ngoài ra, khu vực để xe điện phải được lắp đặt camera giám sát có khả năng phát hiện cháy sớm thông qua nhận diện nhiệt độ, khói, lửa. Đồng thời phải có phương án xử lý sự cố cháy, nổ phù hợp với đặc điểm của xe điện và pin điện. Hệ thống thông gió, thoát khói phải đáp ứng các quy chuẩn, tiêu chuẩn hiện hành.
Đối với chung cư xây mới, dự thảo quy định bắt buộc phải bố trí khu vực để xe điện cho cư dân, phù hợp với lộ trình chuyển đổi sang giao thông xanh của từng địa phương. Với chung cư hiện hữu, việc bố trí được thực hiện theo điều kiện không gian và hạ tầng kỹ thuật thực tế, nhưng vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật về an toàn nêu trên.
Yêu cầu đối với khu vực sạc xe điện
Dự thảo cũng quy định cụ thể về khu vực sạc xe điện trong chung cư. Theo đó, khu vực sạc phải nằm trong diện tích dự án đã được phê duyệt. Trường hợp bố trí trong nhà, khu sạc chỉ được đặt tại tầng hầm 1 hoặc tầng nửa hầm. Nếu bố trí ở tầng hầm sâu hơn, phải có giải pháp kỹ thuật bổ sung và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Khu vực sạc phải bố trí gần lối ra vào, không được cản trở lối thoát nạn và đường xe chữa cháy; đồng thời phải tách biệt với các khu vực chức năng khác trong chung cư. Khu sạc ô tô điện phải tách riêng với khu sạc xe hai bánh điện.
Khoảng cách tối thiểu giữa các khu sạc là 2 m. Trường hợp không bảo đảm được khoảng cách này, phải có tường hoặc vách ngăn không cháy, cao tối thiểu 2 m. Kích thước mỗi chỗ sạc phải được tính toán phù hợp với việc lắp đặt thiết bị sạc và thao tác vận hành.
Khu sạc xe điện trong nhà phải được bố trí thành khoang cháy riêng, được trang bị hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động. Camera giám sát phát hiện cháy sớm phải được lắp đặt, với tín hiệu truyền về phòng trực có người trực 24/24 để kịp thời xử lý sự cố.
Đối với khu sạc ô tô điện, mỗi khu không được bố trí quá 20 chỗ sạc. Diện tích một khoang cháy không vượt quá 1.500 m² nếu bố trí trên mặt đất hoặc không quá 1.000 m² nếu bố trí trong tầng hầm. Các khoang cháy phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy, khoảng trống an toàn hoặc các giải pháp kỹ thuật tương đương theo quy định.
Khu sạc xe hai bánh điện được bố trí tối đa 150 chỗ sạc trong một khu. Diện tích một khoang cháy không vượt quá 500 m² nếu ở trên mặt đất hoặc 300 m² nếu ở trong tầng hầm. Khu vực này phải có lối thoát nạn trực tiếp ra bên ngoài và được trang bị hệ thống thông gió độc lập.
Phòng cháy chữa cháy và hệ thống điện
Đối với khu vực sạc xe điện ngoài nhà, dự thảo yêu cầu phải cách công trình lân cận tối thiểu 3 m. Trường hợp có tường hoặc vách ngăn không cháy, khoảng cách này có thể giảm xuống còn 1 m. Khu vực sạc ngoài trời phải được trang bị họng nước chữa cháy theo đúng quy định.
Hệ thống cấp điện cho khu vực sạc phải được thiết kế độc lập với các phụ tải điện khác trong chung cư. Hệ thống này phải bảo đảm đủ công suất, có dự phòng cho nhu cầu mở rộng trong tương lai, đồng thời có khả năng tự động ngắt điện khi xảy ra sự cố cháy hoặc khi kích hoạt thiết bị ngắt khẩn cấp.
Thiết bị sạc xe điện phải đạt tiêu chuẩn kỹ thuật, được chứng nhận chất lượng theo quy định. Công suất thiết bị sạc lắp đặt trong tầng hầm không được vượt quá 22 kW, trừ trường hợp có giải pháp kỹ thuật đặc biệt và được cơ quan chức năng chấp thuận. Khu vực sạc cũng phải có hệ thống thoát nước, bảo đảm an toàn trong trường hợp ngập nước.
Quy định về khu vực đổi pin
Về khu vực đổi pin, dự thảo quy định không được bố trí trong nhà chung cư. Khu vực này phải đặt ở vị trí thuận lợi, không cản trở giao thông nội bộ. Khoảng cách tối thiểu từ khu đổi pin đến khu vực đông người, lối thoát nạn hoặc nơi có vật liệu dễ cháy là 3 m; trường hợp có vách ngăn không cháy, khoảng cách này có thể giảm xuống còn 1 m.
Khu vực đổi pin phải được lắp đặt camera giám sát, kết nối tín hiệu về phòng trực có người trực 24/24. Đồng thời phải trang bị bình chữa cháy phù hợp với đặc tính của pin điện. Trường hợp có mái che, mái che phải được làm bằng vật liệu không cháy.
Dự thảo cũng quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, ban quản trị và đơn vị vận hành chung cư trong việc quản lý, vận hành an toàn các khu vực để xe điện, sạc điện và đổi pin. Cá nhân không được sạc xe tại sảnh, hành lang, lối thoát nạn; không được mang pin hoặc xe điện vào thang máy, căn hộ; không được kéo dây điện từ căn hộ ra khu vực chung để sạc xe.
Cơ quan soạn thảo cho biết các đề xuất nêu trên được nghiên cứu từ thực tiễn trong nước và tham khảo quy chuẩn của một số quốc gia như Nga, Trung Quốc… Tuy nhiên, đơn vị soạn thảo cũng cho rằng cần ban hành thêm các quy định quản lý liên quan để các quy chuẩn về trạm sạc và trạm đổi pin xe điện được áp dụng đồng bộ, hiệu quả trong thực tế.
